OpenAI 90 йиллик математика муаммосини 88 соатда ҳал қилганини маълум қилди
OpenAI компаниясининг Навье-Стокс тенгламаларининг айрим қисмларини ечгани ҳақидаги даъвоси тез фурсатда баҳс-мунозараларга сабаб бўлди.
OpenAI 90 йиллик математика муаммосини 88 соатда ҳал қилганини маълум қилди
OpenAI янги сунъий интеллект (СИ) модели ва минглаб СИ ботларидан фойдаланган ҳолда, бир неча ўн йиллик мураккаб математика муаммосининг ечимини бир неча соат ичида топганини даъво қилмоқда.
90 йил давомида ушбу муаммонинг асосий қисмлари тўғри математик тенглама ортидаги асослаш — исботга эга бўлмаган.
OpenAI бу натижани «бурилиш нуқтаси» ва СИ воситалари жадал ривожланаётганининг исботи сифатида тавсифлади.
Компаниянинг ечими ҳали мустақил равишда текширилмаган ёки маълум бир математик жумбоқларни биринчи бўлиб ҳал қилган шахсга катта миқдорда пул мукофоти таклиф қилувчи, АҚШда жойлашган ва Мингйиллик мукофотини (Millennium Prize) назорат қилувчи Клей математика институти томонидан расман тан олинмаган.
OpenAI август ойи охирида математика соҳасида тез фурсатда юқори қобилият кўрсатган янги моделни ўқитишни бошлаганини маълум қилди.
Гарчи янги OpenAI модели ҳали фақат компания ичида қўлланилаётган ва оммавий фойдаланишга топширилган энг сўнгги СИ моделидан «сезиларли даражада қобилиятлироқ» бўлса-да, тадқиқотчилар уни баъзи муҳим мураккаб математик муаммоларга татбиқ этишга қарор қилишди.
OpenAI ўтган ҳафта, 1 сентябрь куни «Мингйиллик мукофотининг иккита муаммоси ҳал этилгани ҳақида миш-мишлар эшитганини» ва шу сабабли қолган муаммоларнинг баъзиларини ҳал қилишга уриниш учун янги ички моделда ўқитилган минглаб СИ ботларини ишга солишга қарор қилганини айтди.
5 сентябрга келиб, яъни 10 000 та СИ ботига вазифа топширилганидан тахминан 88 соат ўтгач, OpenAI Навье–Стокс тенгламаларининг мавжудлиги ва силлиқлиги муаммосига ечим топганини эълон қилди.
Ушбу муаммо ҳалигача тўлиқ тушунилмаган ҳодиса — турбулентликнинг марказида туради.
СИ ботлари ечимга тезлик билан эришгандек кўринса-да, OpenAI улар фақатгина Навье–Стокс муаммосининг ўзида қарийб 3 миллион хабар алмашганини ва 130 миллиард чиқувчи токенлардан (СИ модели жавоб беришда яратадиган матн ва коднинг алоҳида сатрлари) фойдаланганини маълум қилди.
OpenAI’нинг ўз нархларига асослансак, бу ҳаракат тахминан 10 миллион долларга (7,3 миллион фунт стерлинг) тушган бўлар эди.
OpenAI Навье–Стокс мавжудлиги ва силлиқлиги муаммоси учун топган ечими Мингйиллик мукофоти талаб қиладиган исбот учун зарур бўлган тўртта баёнотдан иккитасини ҳал қилганини айтди. Мукофот ғолибига 1 миллион доллар берилади.
«Ушбу натижани эълон қилишдан мақсадимиз СИ моделларимизнинг сезиларли ютуқлари ҳақида ҳисобот беришдир», деди OpenAI сешанба куни. «Биз ушбу натижа учун Мингйиллик мукофотига даъвогарлик қилиш ниятида эмасмиз».
Компаниянинг бу даъвоси аллақачон баҳс-мунозараларга сабаб бўлмоқда.
Нью-Йорк университети математика профессори Тристан Бакмастер сешанба куни ташқи манбада у ва OpenAI рақобатчиси бўлган Anthropic компаниясида ишловчи математик Левент Алпўге ҳам ушбу муаммо устида ечим излаётган бўлганини айтди.
Бу жуфтлик ўз ишларида OpenAI’нинг Codex воситасидан фойдаланиб келаётган эди. Аммо Бакмастер 3 сентябрь куни «бизнинг ютуқларимиз ҳақидаги маълумотлар OpenAI’га узатилганидан» хабар топганини айтди.
Бакмастернинг бу баёноти OpenAI ўзининг Навье–Стокс бўйича ишини эълон қилишидан бир неча соат олдин, ўша куннинг ўзида янгради. Унинг айтишича, OpenAI Навье–Стокс тенгламалари устида ишлашни фақат «бизнинг ишимиз ҳақидаги маълумотлар OpenAI’га етиб борганидан кейингина» бошлаган. У OpenAI билан ушбу иш юзасидан алмашган электрон хатлари матнини ҳамда компаниянинг вақт ва усуллари борасидаги хавотирларини баҳам кўрди.
Бакмастер, шунингдек, OpenAI’нинг тўлиқ исботини ҳали ўқиб чиқмаганини, аммо «менга нима дейилгани, қачон ва менга нима таклиф қилингани ҳақида... оммавий равишда гапиришга мажбур бўлганини, чунки акс ҳолда кетма-кет келадиган эълонлар мен ёлғон деб биладиган нарсани ҳақиқат сифатида кўрсатишига йўл қўйган бўлишини» айтди.
Сешанба куни OpenAI Бакмастер ва Алпўгенинг «параллел ишини» табриклаб, уни «ажойиб» деб атади.
Компания уларнинг ишларини «оммага эълон қилинмагунча ҳеч қандай йўл билан кўрмаганини» ва Навье–Стокс муаммоси устидаги ишда ҳеч қандай фойдаланувчи маълумотларидан фойдаланилмаганини таъкидлади.
«Эҳтимолдан йироқ бўлса-да, уларнинг маҳсулотларимиздан фойдаланишидан олинган шахссизлаштирилган маълумотлар моделларимизни яхшилашга ёрдам берганини истисно қила олмаймиз», дея қўшимча қилди компания. «Бироқ, бизнинг исботларимиз сезиларли даражада фарқ қилади ва ҳатто исботланган аниқ натижалар ҳам бошқача».