Онанинг яланг оёқ югургани акс этган вирал видео Ҳиндистондаги таълим инқирози борасида баҳс-мунозараларга сабаб бўлди

**Онанинг яланг оёқ югургани акс этган вирус видео Ҳиндистондаги таълим инқирози бўйича баҳс-мунозараларга сабаб бўлди**

Рамбаи Ранвир қизига китоб сотиб олиш учун етарли миқдорда соврин пули ютиб олиш умидида 3 километрлик масофага югурди

Ҳеч қандай тайёргарликсиз ва ҳатто югуриш пойабзалисиз, Рамабаи Ранвир август ойида ўзининг илк пойгасида яланг оёқ югуриб, ғалаба қозонди.

47 ёшли бева аёл 3 километрлик (1,86 миля) маҳаллий пойгада бир мақсад билан қатнашди: икки қизининг таълим олишига ёрдам берадиган соврин пулини қўлга киритиш.

Ғарбий Ҳиндистоннинг Маҳараштра штатидан бўлган Рамабаи маррага биринчи бўлиб етиб келганида, қувончининг чеки йўқ эди. 3000 рупий ($31; £23) миқдоридаги соврин унга қизлари учун китоб ва ўқув қуроллари сотиб олишга ёрдам беради.

Бу катта маблағ эмас эди. Бу пул Ҳиндистонда олий таълим харажатларини ёки ҳатто қизларидан бири давлат хизматига ишга қабул қилиш имтиҳонига тайёрланаётган репетиторлик марказидаги курс тўловини қоплашга яқин ҳам келмасди.

Бироқ унинг яланг оёқ югургани акс этган видео тез фурсатда ижтимоий тармоқлар ва газеталарда тарқалиб, Ҳиндистон таълим тизими жиддий текширувлар остида қолган бир пайтда одамлар қалбидан чуқур жой олди.

«Бу биз учун жамият сифатида шарафми ёки уят манбаими?» деб сўради ижтимоий тармоқ фойдаланувчиларидан бири.

Кўп ўтмай, ҳеч қачон югурувчи бўлишни хаёлига ҳам келтирмаган аёл анча каттароқ нарсанинг рамзи сифатида тақдим этила бошлади: баъзи ҳинд оилалари таълим фарзандларига яхшироқ ҳаёт бериши умидида қандай чекдан чиққан чораларга қўл уришининг рамзи.

Рамабаи учун югуриш қарори оддий эди.

«Катта қизим эрта тонгда олдимга келиб: „Ойижон, мен югуриш мусобақасида қатнашмоқчиман“, деди», — деб сўзлаб берди у ўз уйидан, Бид туманидан BBC News Marathi хизматига.

Рамабаи 2012 йилда эри вафот этганидан бери оиланинг ягона боқувчиси бўлиб келган

«Ундан мусобақа қаердалигини сўрадим, у яқин атрофдалигини айтди. Агар соврин пулини ютса, бу унинг ўқишига ёрдам беришини айтди».

Унинг кичик қизи Арати Нандедда яшайди ва китоб сотиб олишга қийналаётган эди.

«Унга китоб сотиб олиш учун пул жўната олмадим, шу сабабли у мен билан саккиз кун давомида телефонда гаплашмади», — деди Рамабаи. — «Шунинг учун мен югуришим ва пойгада ғолиб чиқишим керак деб қарор қилдим».

Шиппаклари оёғидан чиқиб кетавергач, у уларни ечиб ташлади, сарисини йиғиштириб олди ва яланг оёқ югуриб, 30-60 ёшли аёллар тоифасида олдинга ўтиб кетди ва ғолиб бўлди.

Унинг катта қизи Пужа ҳам ўз ёш тоифасида иккинчи ўринни эгаллаб, совринни қўлга киритди. Аммо у бор мақтовларини онасига бағишлаб, уни довюрак деб атади.

30 ёшдан 60 ёшгача бўлган аёлларга қарши Рамабаи ҳеч қандай тайёргарликсиз, сари ва шиппакда югуриб ғалаба қозонди

Рамабаи 2012 йилда эри вафот этганидан бери оиланинг ягона боқувчиси бўлиб келган.

«Қўлимдан келган ҳар қандай ишни қилдим», — деди у. — «Бошқаларнинг даласида соя ва нўхат тердим. Шунингдек, заъфарон йиғиб, уни қайта ишлаб сотдим».

У мактабни 13 ёшида тарк этган. Қизлари, унинг айтишича, ўзида ҳеч қачон бўлмаган имкониятларга эга бўлиши керак.

«Ишончим комилки, тирик эканман, қизларимга яхши таълим бериш учун қўлимдан келган барча ишни қилишим керак».

Бу умид миллионлаб ҳинд оилаларига хосдир. Аммо фарзандни таълим тизимидан ўтказиб, хавфсиз касбга йўналтириш йиллар давомида тайёргарлик, шиддатли рақобат ва кўплаб оилалар учун катта харажатларни англатиши мумкин.

Рамабаининг қизларидан бири полицияга ишга киришга, иккинчиси эса давлат хизматига тайёрланмоқда — бу нуфузли давлат иши билан боғлиқ хавфсизлик ва мақомга олиб борадиган иккита жуда рақобатбардош йўлдир.

Рамабаининг катта қизи Пужа (чапда) онаси ошпаз бўлиб ишлайдиган мактабда полицияга ишга кириш учун машқ қилмоқда

Миллионлаб ёш ҳиндистонликлар бундай имтиҳонларга тайёргарлик кўриш учун йиллар сарфлашади, кўпинча репетиторлик ва ўқув материаллари учун пул тўлашади. Аммо тизимга бўлган ишонч саволлар сизиб чиқиши ва бошқа қонунбузарликлар ҳақидаги такрорий даъволар туфайли сусайиб қолган.

Ушбу баҳс-мунозаралар ёш ҳиндистонликлар ўртасида таълим, иш ўринлари ва хавфсиз келажакнинг тобора ноаниқ ваъдалари бўйича кенгроқ норозилик ҳиссини уйғотди. Бу норозилик, шунингдек, Ҳиндистон таълим тизимини ўзгартиришга чақирувчи талабалар намойишлари ва ёшлар ҳаракатларига сабаб бўлди.

Рамабаи каби оилалар учун таълим ҳар куни қурбонлик қилинадиган нарсадир.

Эри вафот этганидан кейин у қўлидан келган ҳар қандай ишни қилди. Ҳозирда у қизларидан бири полицияга ишга кириш учун тайёрланаётган репетиторлик марказида ошпазлик қилади.

Рамабаининг югуриши расмийларнинг ҳам эътиборини тортди. Шу ой бошида Ҳиндистон Олий суди судьяси Суря Кант маҳаллий мулозимларга унга 50 000 рупий миқдорида молиявий ёрдам кўрсатишни буюрди.

Аммо Университет грантлари комиссиясининг собиқ раиси Сухадео Тхоратнинг айтишича, оила тарихи кенгроқ таркибий муаммоларни кўрсатади.

«Агар аёл қизларининг таълим олиши учун шунчалик қаттиқ курашишга мажбур бўлса, бу давлат таълим дастурлари одамларга етарли даражада етиб бормаётганини кўрсатади», — деди у. — «Марказий ва штат ҳукуматлари турли хил дастурларни амалга оширмоқда. Муаммо шундаки, ижро сустлигича қолмоқда».

Бироқ Рамабаи учун баҳс-мунозаралар иккинчи даражали. Энг муҳими — қизларининг келажаги яхши бўлишини таъминлаш.

«Улар мен бошимдан кечирган қийинчиликларга дуч келишларини хоҳламайман», — деди у. — «Улар лой кечиб юришларини ёки жазирама иссиқ ва ёмғир остида саёҳат қилишларини хоҳламайман. Мен нимаики азоб чеккан бўлсам, қизларим ҳам худди шундай азоб чекишини хоҳламайман».