Олимлар чекмайдиганларда ўпка саратони хавфини кескин оширадиган мутацияни аниқлашди
Олимлар чекмайдиганларда ўпка саратони хавфини кескин оширадиган мутацияни аниқлашди
Тадқиқотчилар ҳеч қачон чекмаган одамларда ҳам ўпка саратони ривожланиш эҳтимолини сезиларли даражада ошириши мумкин бўлган кам учрайдиган ирсий мутацияни аниқлашди. Ушбу мутация ташувчиси бўлган чекмайдиган одамларда касалликка чалиниш хавфи унга эга бўлмаганларга қараганда 60 баравардан кўпроқ юқори эканлиги маълум бўлди.
Таҳлил учун олимлар 3,3 миллиондан ортиқ кишининг генетик маълумотларини ўрганиб чиқишди. Улар ҳужайраларнинг ўсиши ва бўлиниши билан боғлиқ бўлган гендаги кам учрайдиган ўзгаришни кўриб чиқишди ва унинг ўпка саратони билан узвий боғлиқлигини аниқлашди.
Умуман олганда, мутациянинг мавжудлиги касаллик хавфининг тахминан 25 баравар ортиши билан боғлиқ бўлган. Чекувчиларда бу кўрсаткич тахминан ўн баравар юқори бўлган бўлса, ҳеч қачон чекмаган одамларда фарқ сезиларли даражада каттароқ бўлиб чиқди.
Тадқиқот муаллифларининг фикрига кўра, келажакда ушбу кашфиёт ўпка саратони хавфи юқори бўлган одамларни эртароқ аниқлашга ёрдам бериши мумкин. Ҳозирда шифокорлар текширувдан ўтиш зарурлиги тўғрисида қарор қабул қилишда, биринчи навбатда, чекиш тарихини ҳисобга олишади, бироқ кейинчалик ирсият ҳам омиллардан бирига айланиши мумкин.
Шу билан бирга, олимлар ушбу мутациянинг бошқа 17 та кенг тарқалган саратон тури билан боғлиқлигини топишмади. Бу унинг таъсири асосан айнан ўпка саратони билан боғлиқлигидан далолат бериши мумкин.
Гендаги кам учрайдиган ўзгариш илк бор 2005 йилда бир нечта аъзоси ўпка саратони билан касалланган Европа оиласида аниқланган эди. Кейинчалик мутация ушбу касаллик ғайриоддий даражада тез-тез учраган бошқа оилаларда ҳам аниқланди.
Тадқиқотчиларнинг баҳолашича, ҳеч қачон чекмаган одамлар ўпка саратони билан касалланган барча беморларнинг 20 фоизигача ташкил қилади. Янги иш бундай одамларда касаллик ривожланиши билан боғлиқ бўлиши мумкин бўлган ирсий омиллардан бирини аниқроқ баҳолаш имконини берди.