Обама экстремизмга юз тутиш «муқаррар эмас»лигини айтди
12 000 дан ортиқ киши АҚШнинг собиқ президенти дунё дуч келаётган қийинчиликлар ҳақидаги фикрларини эшитиш учун шаҳардаги йирик майдонни тўлдирди. .
Обама экстремизмга юз тутиш «муқаррар эмас»лигини айтди
Барак Обама онлайн платформалар одамларда ғазаб ва қўрқувни авж олдираётганидан огоҳлантирди
Барак Обама Глазгодаги тингловчиларга замонавий дунё дуч келаётган катта қийинчиликларга қарамай, умид учун курашишга арзишини айтди.
АҚШнинг 44-президенти сўнгги йилларда онлайн платформалар ғазаб ва қўрқувни авж олдирадиган контентга қараб сурилганини, аммо экстремизм сари юришни «муқаррар эмас» деб билишини айтди.
Унинг бу мулоҳазалари Буюк Британиядаги учта чиқиши доирасида OVO Hydro мажмуасида британиялик журналист ва ёзувчи Сатнам Сангера билан суҳбат чоғида янгради, у ерда у 12 150 кишидан иборат оломон олдида сўзга чиқди.
У Оқ уйдаги йилларини ёдга олди ҳамда АҚШ ва кенгроқ дунё дуч келаётган сиёсий ва ижтимоий қийинчиликлар ҳақида фикр юритди.
Обама 2008 йилги президентлик кампанияси даврида, ижтимоий тармоқлар ва технологиялар жадал ривожланаётган бир пайтда, уларни умид машъали сифатида кўрганини айтди.
Аммо у одамларни демократия ёки инсон ҳуқуқлари атрофида жипслаштира оладиган ўша ижобий кучлар ва воситалардан нафрат гуруҳлари ҳам фойдаланиши мумкинлигини таъкидлади.
У улар «одамларни эзгулик учун ҳам, ёмонлик учун ҳам жипслаштирганини» айтди.
«Маълум бўлишича, миямизнинг рептилоид қисми ҳақиқатан ҳам ғазаб, қўрқув, адоват ва кимдир сизга қарши фитна уюштираётгани ҳиссига жуда ўч бўлар экан», деди у.
«Шу сабабли кўплаб ижтимоий тармоқлар ва маълумотларимизнинг катта қисми айнан шу нарса атрофида шаклланади.»
Аммо аллақачон Белфастда сўзга чиққан ва пайшанба оқшомида Манчестерда кўриниш бериши кутилаётган собиқ президент экстремизмга юз тутиш «муқаррар эмас»лигини айтди.
У қўшимча қилди: «Иккинчи жаҳон урушидан кейин, камида Қўшма Штатларда ва албатта Европада ҳам, федерал ҳукумат 'биз баъзи қоидаларни ўрнатамиз, чунки Гитлерга ўхшаш бир инсоннинг қўлида ташвиқот нималарга қодирлигини кўрдик', деди.
'Биз катта ёлғонлар ва нотўғри маълумотлар қандай қилиб ҳақиқатни бузиб кўрсатиши, ғазаблантириши ва зўравонликка ундаши мумкинлигини кўриб турибмиз. Шунинг учун биз бу одамларни жавобгарликка тортамиз'.»
«Биз эса буни қилишни танламадик.»
2016 йилгача президент бўлган Обама сўз эркинлиги ва тартибга солиш ўртасида топилиши керак бўлган «ўта муҳим мувозанат» мавжудлигини айтди.
Аммо 65 ёшли собиқ президентнинг айтишича, дунё ва унинг етакчилари одамларга асосий фактларни ажратиб олишга ёрдам берган ҳолда, қизғин баҳс-мунозара ва келишмовчиликларга имкон берадиган механизмлар ва янги институтларни ишлаб чиқиши керак бўлади.
У шундай деди: «Агар сиёсатнинг нега бунчалик қарама-қарши бўлиб кетгани ва нега кўп жойларда популизмнинг ортишини кўраётганимиз сабабларини бўлиб чиқсам, бунга ҳар куни миямизга кириб бораётган ўша маълумотлар сабабчидир.»
Обама бу ҳолат ёшларни умидсизликка солаётганини ва «ҳозирда миямиз озиқланаётган нарса соғлом рацион эмаслигини» айтди.
У сунъий интеллект нима ҳақиқат ва нима ёлғон эканини аниқлашни қийинлаштириши билан вазият янада ёмонлашиши мумкинлигидан хавотирда эканини қўшимча қилди, бу эса, умид қилишича, демократиянинг фаолият юритишини қийинлаштиради.
Умид ҳақида гапирганда, Обамага бир неча йил олдин Мартин Лютер Кингнинг маънавий оламнинг қўли узун, лекин охир-оқибат адолат томон эгилади деган иборасидан иқтибос келтиргани ва илгари сурган бу фикрига ҳали ҳам ишонадими-йўқми деган савол берилди.
Собиқ президент ҳали ҳам бу иқтибосни қўллаб-қувватлашини айтди ва умид бу одамлар қилиши керак бўлган фаол, «деярли илоҳиётга оид» танлов эканини таъкидлади.
У шундай деди: «Бу сайёрада бизга берилган чекланган вақтни қандай қарши олишимиз ва ундан қандай фойдаланишимиз ҳақидаги қарордир.»
У тингловчиларга одамлар учун ўзгаришларнинг имкони борлигига ишониш соғломроқ эканини айтди.
«Ўйлайманки, биз шу асосда ҳаракат қилганимизда, бу ҳар доим ҳам кутилганидек чиқмайди, лекин вақт ўтиши билан нарсалар барибир яхшиланади», деди у.
Обама, шунингдек, инсониятда одамлар ўтмишдан олинган сабоқларни унутадиган ва нарсаларни ўз-зидан пайдо бўлгандек қабул қила бошлайдиган цикл мавжудга ўхшашини айтди.
«Биз 'сиёсатчиларимиз томонидан омма олдида нафратни авж олдирадиган ва муайян одамларни – иммигрантларни, яҳудийларни, қорашумларни ёки геларни айбдор қиладиган тилдан фойдаланиш – бу шунчаки гап-сўз, ҳазил' деб ўйлашни бошлаймиз.»
Унинг айтишича, одамлар бу нарса қаерга олиб келиши мумкинлигини унутадилар ва бағрикенглиги камаяди.
Обама тингловчиларга дунё «катта қийинчиликлар» билан курашишини айтди, аммо у «биз яхшироқ бўла оламиз» деб ўйлашини ва дунёни яхшилаш учун курашишга арзишини таъкидлади.