Ўзбекистондаги барча мактаб дарсликлари 2031 йилгача янги алифбога мувофиқ янгиланади — вазир ўринбосари
Ўзбекистонда 2027–2031 йиллар давомида дарсликларни янги ўзбек алифбосига тўлиқ мослаштириб янгилаш режалаштирилмоқда. Биринчи синфлар янги дарсликларга бошқалардан олдинроқ ўтади. ММТВ раҳбари ўринбосари ўқитувчилар учун семинарлар тайёрланаётганини маълум қилди. Унинг сўзларига кўра, ўтиш жараёни қўшимча маблағ талаб қилмайди.
Ўзбекистондаги барча мактаб дарсликлари 2031 йилгача янги алифбога мослаб янгиланади — вазир ўринбосари
Ўзбекистондаги мактаб дарсликларини 2027–2031 йилларда янгиланган ўзбек алифбосига тўлиқ ўтказиш режалаштирилмоқда. Бу ҳақда 19 сентябрь куни Сенат ялпи мажлисида сенаторлар саволларига жавоб берар экан, мактабгача ва мактаб таълими вазири ўринбосари Азизбек Турдиев маълум қилди.
Сенатор Дилбар Сувонова алифбо ўзгариши муносабати билан дарсликлар, ўқув қўлланмалари, дастурлар ва адабиётларни қайта ишлаш муддатлари белгиланганми, шунингдек, бунинг учун қўшимча маблағлар кўзда тутилганми, деб сўради.
Вазир ўринбосари Вазирлар Маҳкамаси қонун ижросини таъминлаш бўйича чора-тадбирлар дастурини тасдиқлаши кераклигини маълум қилди. Ижро этувчи ҳокимият органлари ва Фанлар академияси ўз таклифларини юбориб бўлган, жумладан, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳам дарсликларни янгилаш ҳамда ўқитувчи ва ўқувчиларни тайёрлаш бўйича таклифлар киритган.
Унинг сўзларига кўра, дарсликлар ҳозир ҳам белгиланган график асосида янгиланиб борилмоқда: 1-синфлар учун — ҳар йили, 2–4-синфлар учун — уч йилда бир марта, 5–11-синфлар учун — беш йилда бир марта.
«2027 йилдан бошлаб, қонун кучга кирганидан кейин, биринчи синф дарсликларини барибир янги алифбодан фойдаланган ҳолда чоп этамиз», — деди вазир ўринбосари.
Унинг қўшимча қилишича, 2027–2031 йилларда барча мактаб дарсликлари қайта нашр этилишнинг одатий цикли доирасида янгиланади.
«2027 йилдан 2031 йилгача барча дарсликларимиз тўлиқ янгиланади. […] Шу нуқтаи назардан, қўшимча маблағ талаб этилмайди», — деди вазирлик вакили.
Вазирлик, шунингдек, ўқитувчи ва ўқувчиларни мослаштириш чораларини ҳам кўрмоқда. Вазир ўринбосарининг сўзларига кўра, янги ўқув йили бошланишидан олдин, 24–28 август кунлари мактабгача ва мактаб таълими тизимида ўқув семинарларини ўтказиш режалаштирилган.
«Ўқитувчилар ва ўқувчилар ушбу янгиликлардан хабардор қилинади ва уларга мослаша оладилар», — дея таъкидлади у.
Йиғилишда ислоҳотдан сўнг имтиҳонлар қайси алифбода ўтказилиши масаласи алоҳида муҳокама қилинди.
«Қонун кучга кирганидан кейин имтиҳонлар қонунда белгиланган алифбода ўтказилади. Бу борада ҳеч қандай савол туғилмайди. Биз бунга тайёрмиз», — деди вазир ўринбосари.
У бошланғич мактабда янгиланган алифбо бўйича таълим янги дарсликлардан бошланишини, юқори синфлар учун қўлланмаларни эса босқичма-босқич ўзгартириш кўзда тутилаётганини қайд этди.
Аввалроқ Сенат лотин графикасига асосланган ўзбек алифбосига киритилаётган ўзгартиришларни маъқуллаган эди. Янги вариант амалдаги 26 та ҳарф ва 3 та ҳарфлар бирикмаси ўрнига 28 та ҳарф ва битта апострофдан иборат бўлади. Sh, Ch, Oʻ ва Gʻ ўрнига Ş, Ç, Ö ва Ğ белгиларидан фойдаланиш, Ng ни эса алоҳида бирлик сифатида алифбо таркибидан чиқариш таклиф этилмоқда.