Ўзбекистонда олий таълим муассасаларини бюджетдан молиялаштиришни миллий рейтингга боғлаш таклиф этилди

Ўзбекистонда олийгоҳларни бюджетдан молиялаштиришни миллий рейтинг билан боғлаш таклиф этилди

Ўзбекистонда олийгоҳларнинг миллий рейтинги қоидаларини қайта кўриб чиқиш ва давлат университетларига молиявий тўловларни унинг натижаларига боғлаш ният қилинган. Буйруқ лойиҳаси олийгоҳларни тўпланган балларга қараб уч даражага бўлишни назарда тутади. Янги тизим 2027 йил 1 январдан кучга кириши мумкин.

Таклиф этилаётган лойиҳага кўра, энг юқори натижаларга эришган олийгоҳларнинг 20 фоизи биринчи категорияга, кейинги 40 фоизи иккинчи, қолган 40 фоизи эса учинчи категорияга киритилади. Университетга ажратиладиган маблағлар миқдори унинг категориясига боғлиқ бўлади.

Молиявий мустақилликка эга олийгоҳлар учун тўловларни давлат буюртмаси ёки грант асосида бир талабани ўқитиш учун давлат томонидан ажратиладиган суммани ҳисобга олган ҳолда ҳисоблаш таклиф этилмоқда.

Қолган давлат университетлари учун молиялаштириш ҳажми харажатларни қоплашга йўналтириладиган бюджет маблағлари суммасидан келиб чиқиб аниқланади.

Рейтинг якунлари эълон қилингач, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 15 иш куни ичида олийгоҳларнинг ғазначилик ҳисобварақларига маблағларни ўтказиши керак бўлади. Университетлар олинган пулларни қандай ишлатишни ўзлари мустақил ҳал қилишлари мумкин.

Лойиҳада олийгоҳларни баҳолаш мезонларини ўзгартириш ҳам назарда тутилган. Учта алоҳида кўрсаткич — битирувчиларнинг бандлиги, иш қидириш вақти ва ўртача даромади ўрнига битирувчилар сифатининг ягона индексини қўллаш режалаштирилмоқда. Университет категориясига қараб, у 20–40 балл билан баҳоланади.

Бундан ташқари, рейтинг учун маълумотларни топшириш муддатини 1 февралдан 1 июнга кўчириш таклиф этилмоқда. Олийгоҳлар ҳисобот йили учун маълумотларни махсус платформага юкларишлари керак бўлади. Сўнг агентлик маълумотларни текширади ва якуний балларни ҳисоблаб чиқади.

THE, QS ва ARWU халқаро рейтингларининг биринчи мингталигига кирган Ўзбекистон олийгоҳлари учун алоҳида миллий рейтинг юритиш хоҳланмоқда. Бунда алоҳида фан йўналишлари бўйича рейтинглар натижалари ҳисобга олинмайди.

Миллий рейтингда камида уч йилдан бери фаолият юритаётган ва бакалаврларни чиқариб бўлган олийгоҳлар иштирок этиши мумкин. 2027 йилдан бошлаб профессор-ўқитувчилар таркиби сонини штат бирликлари суммаси бўйича ҳисоблаш таклиф этилмоқда.

Ўзгаришлар ҳозирча Таълим сифатини таъминлаш миллий агентлигининг буйруғи лойиҳасида келтирилган. Улар ҳужжат тасдиқланиб, расман эълон қилинганидан кейин кучга киради.

Олдинроқ Ўзбекистонда олийгоҳ битирувчиларининг сифат индекси жорий этилиши ҳақида хабар берилган эди, у собиқ талабаларнинг ишга жойлашиш даражаси, бандлигининг барқарорлиги, даромадлари ва иш категориясини ҳисобга олади.