Ўзбекистонда кўп қаватли уйларни бошқариш тўлиқ хусусий секторга ўтказилади, деб хабар берди Қурилиш ва уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги.

О'збекистонда ко'п қаватли уйларни бошқариш то'лиқ хусусий секторга о'тказилади ва хусусий компаниялар марказлаштирилган иситиш, сув та'миноти ва санитария-гигиена ишларида фаолроқ иштирок этадилар. Бу ҳақда Қурилиш, уй-жой коммунал хизматлари вазирининг биринчи о'ринбосари Жалол Арашов 25-август куни Олий Мажлис Қонунчилик палатаси йиг'илишида ма'лум қилди.

Масала 2026-йилнинг биринчи ярми учун "О'збекистон 2030" стратегияси бо'йича давлат дастурини амалга ошириш муҳокамаси пайтида ко'тарилди. Депутат Фарҳод Зайниев давлат функцияларини хусусий секторга о'тказишни давом эттиришни назарда тутувчи дастурнинг 249-бандига э'тибор қаратди ва уй-жой коммунал хизматлари соҳасида о'тказиш режалаштирилган аниқ функциялар бо'йича аниқлик киритишни со'ради.

"Со'нгги йилларда давлат функцияларини хусусий секторга о'тказиш бо'йича фаол ишлар олиб борилмоқда. Бу, о'з навбатида, бюджет маблаг'ларини тежашга, сог'лом рақобатни ривожлантиришга ва энг муҳими, исте'молчиларга хизмат ко'рсатиш сифатини яхшилашга хизмат қилади", деб та'кидлади депутат.

Қурилиш, уй-жой коммунал хизматлари вазирлиги вакили ушбу ишнинг учта асосий ё'налишини белгилаб берди.

"Биринчи ё'налиш - ко'п қаватли уйларни бошқариш тизими то'лиқ хусусий секторга о'тказилади", деди у. Вазирнинг биринчи о'ринбосарининг баёнотидан бу "то'лиқ хусусий секторга о'тиш" ко'п қаватли уйларни бошқаришнинг мавжуд шаклларига, жумладан, уй-жой мулкдорлари ширкатлари (УЙШ) қоидаларига о'згартиришлар киритишни назарда тутадими ёки ё'қми, нома'лум.

Эслатиб о'тамиз, амалдаги қонунчиликка ко'ра, ко'п қаватли уйларни бошқариш учта шаклдан бирида амалга оширилиши мумкин:

* бино эгалари томонидан то'г'ридан-то'г'ри бошқариш;

* уй-жой мулкдорлари ширкати (УЙШ);

* бошқарув ташкилоти.

Иккинчи ё'налиш - марказлаштирилган иситиш. Унинг со'зларига ко'ра, мақсад аҳолини иситиш хизматлари сифатини яхшилаш учун хусусий бизнесни жалб қилишдир.

Мисол тариқасида у иситиш тизими аллақачон хусусий компания - франсуз компанияси Веолиа га о'тказилган Тошкентни келтирди.

Вазирнинг биринчи о'ринбосари шунингдек, Нукусдаги РК-1 қозонхонасининг хусусий секторга о'тказилишини э'лон қилди. Унинг со'зларига ко'ра, тегишли қарор президент фармони билан қабул қилинган ва оператор Саудия Арабистонининг Сауди Табреед компанияси ҳисобланади.

Унинг со'зларига ко'ра, Бухоро бо'йича алоҳида қарор қабул қилинди — у ердаги марказий қозонхона давлат-хусусий шериклик орқали о'тказилиши керак.

Бундан ташқари, Урганч ва Зарафшонда ҳам хусусий секторни туман иситиш тизимига жалб қилиш ишлари олиб борилмоқда.

"Ушбу шаҳарларнинг иситиш тизимларида, я'ни аҳолини марказлаштирилган иситиш билан та'минлаш масалаларида [функсияларни] хусусий секторга о'тказиш ишлари ҳам олиб борилмоқда", деди Қурилиш вазирлиги вакили.

Вазирлик ичимлик суви та'миноти ва санитарияни учинчи ё'налиш деб атади. Вакилнинг со'зларига ко'ра, бу соҳада хусусий инвесторлар билан бир нечта лойиҳалар аллақачон амалга оширилмоқда.

Хусусан, Наманганнинг канализация инфратузилмасини реконструксия қилиш учун БААнинг Метито компанияси билан 23 йиллик давлат-хусусий шериклик шартномаси имзоланди. Лойиҳа 90 миллион долларга баҳоланди.

"Энг муҳими, Наманганнинг канализация тизимини то'лиқ реконструксия қилиш ва аҳолига хизмат ко'рсатиш сифатини яхшилаш бо'йича ишлар бошланди", деди у.

Бундан ташқари, Жиззахда оқава сувларни тозалаш иншоотларини ва Навоийда ичимлик суви та'миноти тизимини ривожлантиришда хусусий компаниялар иштирок этиши режалаштирилган. Тақдимотга ко'ра, Навоий лойиҳаси бо'йича Хитой компанияси билан ишлар олиб борилмоқда.

Яна бир лойиҳа Тошкент учун янги оқава сувларни тозалаш иншоотини қуришни о'з ичига олади. Вазирлик вакили БААнинг ТАҚА Ватер компанияси билан ҳамкорлик қилишини э'лон қилди. Кунига 1 миллион кубометр қувватга эга лойиҳа 1 миллиард долларга баҳоланди.

"Умуман олганда, ушбу учта соҳада [функсияларни] хусусий секторга о'тказиш, давлат бюджетига юкни камайтириш ва аҳолига юқори сифатли хизматлар ко'рсатиш бо'йича аниқ чоралар белгиланди", деди Жалол Арашов.

Со'нгги йилларда Тошкентда ко'п қаватли уйларни бошқаришда уй-жой мулкдорлари ширкатларидан бошқарув компанияларига (МС) катта о'тиш кузатилди. Бу жараён бу қишда қайта бошланди ва бу яна бир бор аҳолининг жиддий норозилиги билан бирга келади. Улар қонун бузилиши, ҳукумат амалдорларининг босими, мулк эгаларининг розилигисиз ёки ҳатто иштирокисиз амалга оширилаётган о'тиш даврида шаффофликнинг ё'қлигидан шикоят қилмоқдалар ва хизмат ко'рсатиш сифатининг ёмонлашишидан қо'рқишади. Газета пойтахтнинг бир нечта туманларидан мисоллар келтирган ҳолда вазиятни ва унинг қонунийлигини о'рганиб чиқди.

2025-йил апрел ойи охирида Тошкентдаги ко'п қаватли уйлар бошқарувчилари аввалги мурожаатлар ҳеч қандай натижа бермагани сабабли, учинчи марта ҳукуматга мурожаат қилиб, жамоавий йиг'илиш о'тказишни со'рашди. Улар ноқонуний ҳаракат қилаётган расмийларнинг босимидан норозиликларини билдиришди ва ҳукумат ва пойтахт ҳокимлигидан тушунтириш талаб қилишди. Қурилиш, уй-жой коммунал хизматлари вазирлиги аҳолини қо'ллаб-қувватлашини билдирди, аммо таклиф қилинган ечимлар вақтинчалик эди, муаммо эса кенг тарқалган эди.

Йил бошида о'збек сенаторлари Вазирлар Маҳкамасига бошқарув хизмат ко'рсатувчи компаниялар томонидан ко'рсатиладиган хизматлар сифати бо'йича со'ров юборишди. Ушбу со'ров минглаб фуқароларнинг шикоятлари, мулк эгалари иштирокисиз бошқарув компанияларини тайинлаш ва ҳисоботларнинг ё'қлиги билан бог'лиқ эди. Сенат раҳбари буни "жамоатчилик кайфияти билан бевосита бог'лиқ жиддий масала" деб атади.

Жорий йилнинг июн ойида Тошкентдаги уй-жой мулкдорлари ширкатлари ва о'зини о'зи бошқарадиган бинолар раҳбарлари текширувлар ва жарималар сонининг ко'пайганини хабар қилишди. Улар буни 2022-йилда бошланган биноларни бошқарув компанияларига айлантиришга мажбурлаш кампаниясининг давоми деб билишади. Аҳоли о'зларининг бошқарув тузилмасини танлаш ҳуқуқини ҳурмат қилишда қат'ий турибди. Газета вазиятни о'рганиб чиқди.