Ўзбекистон парламенти қонунчилик устуворликларини қайта шакллантирар экан, назорат ролини кенгайтирмоқда
О'збекистон қонун чиқарувчи органи мамлакатдаги ислоҳотлар ва халқаро ҳамкорликда тобора муҳим рол о'йнамоқда, қонунчилик даражаси, парламент назорати, минтақавий мунозаралар ва қонунларнинг ижросини та'минлашга катта э'тибор қаратилмоқда. Бу Тошкентда бо'либ о'тган "Мустақил О'збекистон - 35 йиллик ривожланиш: ислоҳотлар, натижалар ва истиқболлар" халқаро илмий-амалий конференсиясидан асосий хулоса бо'лди.
Олий Мажлис Қонунчилик палатаси а'зоси Дилдора Камалова иштирокчилар О'збекистоннинг со'нгги о'н йилликдаги ютуқларини ко'риб чиқиб, парламентнинг ҳуқуқий, иқтисодий ва институционал ислоҳотларга қо'шган ҳиссаси ҳақида фикр алмашганини та'кидлади. Конференсияда шунингдек, ижтимоий-иқтисодий ютуқлар, турмуш даражасини ошириш ташаббуслари, экологик муаммолар ва замонавий муаммоларга жавоблар баҳоланди. Мунозараларнинг катта қисми ислоҳотларнинг асосини ташкил этувчи ҳуқуқий асос ва қабул қилинган қонун ҳужжатларини амалий қо'ллашга қаратилди.
Иштирокчилар "шахс - жамият - давлат" конституциявий тамойилини та'кидладилар ва самарали ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларини доимий э'тибор талаб қиладиган соҳа сифатида белгиладилар. Мунозараларда қонунчилик ислоҳотлари нафақат қонунларнинг расмий қабул қилиниши, балки уларнинг амалга оширилиши ва аниқ натижалари билан ҳам баҳоланиши кераклиги та'кидланди.
Конференсияда О'збекистон бошқарув тузилмасидаги парламентнинг ривожланаётган функсияси муҳокама қилинди. Иштирокчилар парламент вазифалари қонун ижодкорлигидан ташқари, назорат, фуқаролик жамияти билан ҳамкорлик ва жамоатчилик олдида жавобгарликни ҳам о'з ичига олишини та'кидладилар. Қонунчилик сифати парламент самарадорлигини баҳолаш учун муҳим ко'рсаткич сифатида белгиланди. Мунозараларга ко'ра, қонунлар фуқароларга, бизнес муҳитига ва давлат хизматларини ко'рсатишга та'сири асосида ҳам баҳоланиши керак.
Парламент назорати ушбу ёндашувнинг яна бир муҳим таркибий қисми сифатида, қонун чиқарувчилар, давлат органлари ва фуқаролик жамияти о'ртасидаги доимий мулоқот билан бир қаторда ко'риб чиқилди. Мунозараларда О'збекистоннинг халқаро парламент ташкилотларидаги иштироки ҳам ко'риб чиқилди. Со'нгги о'н йилликда мамлакат Парламентлараро Иттифоқ, Европада Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилоти Парламент Ассамблеяси, Мустақил Давлатлар Ҳамдо'стлиги Парламентлараро Ассамблеяси ва Осиё Парламентлари Ассамблеяси каби турли институтлар ва платформалар орқали о'з фаолиятини кенгайтирди.
О'збекистон шунингдек, Марказий Осиё парламентлари форумида иштирок этади, бу форум қонун чиқарувчиларга Марказий Осиё давлатлари билан бог'лиқ масалаларни ҳал қилиш учун минтақавий платформани таклиф этади. Ушбу форум минтақавий парламент ҳамкорлигини ривожлантиришнинг асосий механизми сифатида э'тироф этилди. Унинг илк йиг'илиши 2023-йилда Туркистонда, иккинчиси 2024-йилда Хивада, учинчиси эса 2025-йилда Бишкекда бо'либ о'тди.
Ушбу формат парламент а'золарига транспорт алоқалари, энергетика, иқтисодий ҳамкорлик ва миллий қонунчиликни уйг'унлаштириш каби минтақавий масалалар бо'йича фикр алмашиш имконини беради. О'збекистон кенгроқ халқаро парламент тадбирларида ҳам иштирокини оширди. 2025-йил апрел ойида Тошкент Парламентлараро Иттифоқнинг 150-Ассамблеясига мезбонлик қилди.
Сентябр ойида О'збекистонда яна бир халқаро парламент тадбири бо'либ о'тиши режалаштирилган. Самарқандда Парламентлараро Иттифоқнинг 12-Глобал Ёш парламент а'золари конференсияси бо'либ о'тади, унда инсон ҳуқуқлари, адолат ва қадр-қимматга баг'ишланган мунозаралар бо'либ о'тиши кутилмоқда. Тошкент конференсиясида шунингдек, халқаро ривожланиш мақсадларига эришишда миллий парламентларнинг роли ҳақидаги ташаббуслар ҳам тилга олинди.
2022-йил декабр ойида Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеяси О'збекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан Барқарор ривожланиш мақсадларига эришишни тезлаштиришда парламентларнинг ролини кучайтириш то'г'рисидаги резолюцияни қабул қилди. Конференсияда тақдим этилган ма'лумотларга ко'ра, то'рт йил о'тиб, парламентларнинг ижтимоий ривожланишдаги роли ҳақида яна бир резолюция қабул қилинди. Халқаро конференсия Тошкент декларациясини қабул қилиш билан якунланди. Ушбу ҳужжат саккиз мамлакат вакили парламент а'золари ва халқаро ташкилотлар вакиллари томонидан имзоланди. Декларацияда тинчлик ва хавфсизлик, иқтисодий ва савдо муносабатлари, рақамли трансформация, атроф-муҳит масалалари, гуманитар ҳамкорлик ва парламент ишларини қамраб олувчи келажакдаги парламент ва халқаро ҳамкорлик ё'налишлари баён этилган.