Ўзбекистон Марказий банки 2026–2030 йилларга мўлжалланган валюта интервенциялари стратегиясини қабул қилди
Ўзбекистон Марказий банки 2026–2030 йилларга мўлжалланган валюта интервенциялари стратегиясини тасдиқлади
Ўзбекистон Марказий банки сузувчи айирбошлаш курси режимини қўллаб-қувватлаш, валюта бозорида тартибни сақлаш ва курснинг муайян йўналишини белгиламаган ҳолда унинг кескин тебранишларининг олдини олишга қаратилган янги 2026–2030 йилларга мўлжалланган стратегия доирасида чет эл валютаси билан боғлиқ операциялар ва интервенцияларни амалга оширади.
Стратегия Ўзбекистоннинг Марказий банк ва валютани тартибга солиш тўғрисидаги қонунларига мувофиқ тайёрланган бўлиб, у регуляторнинг чет эл валютаси билан боғлиқ операциялари ва интервенцияларининг мақсадлари, принциплари ва амалга ошириш тартибларини белгилайди. Стратегияга кўра, чет эл валютаси билан боғлиқ операциялар ички бозорда сотиб олинган қимматбаҳо металларни халқаро бозорларда сотишдан олинган валюта тушумларини сотишни, шунингдек, Марказий банк мижозлари учун амалга ошириладиган чет эл валютасидаги транзакцияларни ўз ичига олади.
Валюта интервенциялари ички валюта бозорининг тартибли ва узлуксиз ишлашини таъминлаш, айирбошлаш курсининг кескин тебранишларини юмшатиш ҳамда ликвид халқаро захираларнинг етарли даражасини сақлаб туришга қаратилган операциялар сифатида тавсифланади.
Марказий банк ички валюта бозорида ўз нархлар барқарорлиги мандати ва инфляциявий таргетлаш принципларига мувофиқ ҳаракат қилади. Айирбошлаш курси ёки ундаги ўзгаришлар пул-кредит сиёсатининг мақсадли кўрсаткичи бўлиб хизмат қилмайди. Чет эл валютаси билан боғлиқ операциялар, шунингдек, айирбошлаш курсининг узоқ муддатли фундаментал трендини ўзгартиришга қаратилмайди.
Шу билан бирга, интервенциялар инфляциявий таргетлаш самарадорлигини ёки пул-кредит сиёсати трансмиссиясида сиёсий ставканинг ролини сусайтирмаслиги керак. Марказий банкнинг таъкидлашича, унинг операциялари бозор механизмларининг ривожланишига тўсқинлик қилмаслиги ёки иқтисодиётда тизимли валюта хавфлари ва номутаносибликларнинг тўпланиши учун шароит яратмаслиги лозим.
Марказий банк мунтазам валюта операцияларини курснинг бирор-бир йўналишини мақсад қилмаган ҳолда, олдиндан эълон қилинган оралиқларда амалга оширади. Ликвид халқаро захираларнинг етарли даражасини сақлаб туришга қаратилган интервенциялар Марказий банк бошқаруви томонидан белгиланган оралиқларда амалга оширилади.
Айирбошлаш курсининг кескин тебранишларини юмшатишга қаратилган интервенциялар бозор принциплари асосида амалга оширилади ва бозор кучлари томонидан шакллантирилган айирбошлаш курси йўналишига таъсир ўтказиш учун ишлатилмайди. Молия бозори ривожланиши, долларлашув даражаси пасайиши, капитал оқимлари янада либераллашиши, айирбошлаш курси ҳаракатининг инфляцияга таъсири сусайиши ва ликвид халқаро захираларнинг етарли даражаси сақланиб қолиши билан валюта операциялари ва интервенцияларининг частотаси ва ҳажми босқичма-босқич камайиши кутилмоқда.
Мунтазам валюта операцияларининг частотаси, шунингдек, мижозлар эҳтиёжларига, маҳаллий ишлаб чиқарувчилардан сотиб олинган қимматбаҳо металларнинг халқаро бозорларда сотилишига ва чет эл валютасига бўлган талабнинг мавсумий ўзгаришига боғлиқ бўлади. Чет эл валютаси билан боғлиқ операциялар ҳам валюта биржаси, ҳам биржадан ташқари валюта бозори орқали амалга оширилиши мумкин, интервенциялар эса фақат валюта биржаси орқали амалга оширилади.