Ўзбекистон давлат порталидаги баъзи маълумотлар йиллар давомида янгиланмаган.

О'збекистоннинг ахборотга очиқ кириш учун давлат порталида эскирган ма'лумотлар ва ишламайдиган хизматлар аниқланди. Блоггер ва рақамли хавфсизлик бо'йича мутахассис Шуҳрат Қурбонов бу муаммога э'тибор қаратди.
2015-йил 19-мартда ишга туширилган очиқ ма'лумотлар портали дастлаб давлат идораларидан машинада о'қиладиган ма'лумотларни тизимли сақлаш учун ягона платформа сифатида яратилган эди. Ушбу ма'лумотлар фуқаролар, бизнес ва ишлаб чиқувчилар томонидан ахборот тизимлари, иловалар ва турли рақамли хизматларни яратиш учун ишлатилиши мо'лжалланган эди.
11 йиллик фаолияти давомида портал сезиларли даражада кенгайди. Ҳозирда data.egov.уз сайтида 13 000 дан ортиқ ма'лумотлар то'плами, 163 та ташкилотдан ма'лумотлар ва 106 000 дан ортиқ веб-хизматлар мавжуд. Бироқ, Қурбоновнинг со'зларига ко'ра, нашр этилган ма'лумотларнинг катта миқдори ҳар доим ҳам унинг долзарблигини кафолатламайди. Бир нечта бо'лимларни текширгандан со'нг, эксперт, унинг та'кидлашича, йиллар давомида янгиланмаган ма'лумотларни ва ба'зи тегишли хизматлар ишламайдиган ма'лумотларни аниқлади.
Мисол тариқасида, Қурбонов этикетланган алкогол ва тамаки маҳсулотлари бо'йича солиқ ма'лумотлар то'пламини келтирди, унинг охирги янгиланиши 2023-йил 15-сентабрга то'г'ри келади.
Кадастр бо'лимида у охирги марта 2024-йил 15-майда янгиланган ма'мурий-ҳудудий бирликлар ва манзиллар бо'йича ма'лумотларни топди. Бироқ, порталда ко'рсатилган тегишли веб-хизмат ҳозирда ишламаяпти.
Podrobno.uz шунингдек, э'лон қилинган ма'лумотлар то'пламларини текширди. Масалан, Божхона қо'митаси бо'лимида "Божхона то'ловлари соҳасидаги умумий мажбурий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ро'йхати" ма'лумотлар то'пламида 241 та ёзув мавжуд, аммо энг со'нггиси 2022-йил 3-мартга то'г'ри келади.
Яна бир мисол - жамоат транспорти ма'лумотлари. Портал ма'лумотларига ко'ра, ушбу ма'лумотлар то'плами охирги марта 2022-йил 14-декабрда янгиланган, я'ни у уч ярим йилдан ортиқ вақт давомида янгиланмаган.
Мутахассиснинг фикрига ко'ра, муаммо фақат эскирган ма'лумотлар билан чекланиб қолмайди. Тегишли ва кириш мумкин бо'лган давлат ма'лумотлари ко'плаб фойдали рақамли хизматлар ва стартапларни ривожлантириш учун асос бо'лиши мумкин. Қурбонов қурилиш рухсатномалари реестрлари, фавқулодда ва режали электр энергияси, сув ва газ узилишлари ҳақидаги ма'лумотлар, жамоат транспортидаги ГПС ма'лумотлари, савдо белгилари ва патент ма'лумотлар базалари, ро'йхатдан о'тган дори-дармонлар ва уларнинг максимал нархлари ҳақидаги ма'лумотларни мисоллар билан келтирди.
"Ёки портал кераксиз бо'либ қолди, ёки порталнинг мас'ул шахси то'сатдан бунинг учун жавобгар бо'лишни то'хтатди. Қандай бо'лмасин, бу ачинарли, чунки бундай очиқ ма'лумотлар хизматлари ко'плаб стартаплар учун ажойиб асосдир", деб изоҳ берди Қурбонов.
Ресурс статистикаси о'н минглаб ма'лумотлар то'пламини ко'рсаца-да, бизнес узилган ҳаволалар ва эскирган реестрларга дуч келмоқда. Янгилаш тартиблари устидан қат'ий назорациз, дастлаб ИТ иқтисодиётининг ҳаракатлантирувчи кучи сифатида тасаввур қилинган ресурс соф расмий рақамли витринага айланиш хавфи остида.

