Ўз ватанида ҳимоя йўқ
Ўзбекистон маълумотлар сизиб чиқиши бўйича Марказий Осиё давлатлари учлигига кирди
**Ўз юртида ҳимоя йўқ**
Ўзбекистонда 2025 йил ва 2026 йилнинг биринчи ярмида компаниялар ва давлат ташкилотларининг сизиб чиққан маълумотлар базаларидан қарийб 15 млн. қатор маълумот хавф остида қолди. Бу кўрсаткич бўйича мамлакат Марказий Осиёда Тожикистон ва Қозоғистондан кейин учинчи ўринни эгаллади, дейилади **F6 2025-2026 Cyber Threat Landscape Report** ҳисоботида.
Мазкур даврда F6 бутун дунё бўйлаб маълумотлар базалари сизиб чиқишига оид 164 та ноёб публикация натижасида хавф остида қолган 600 млн.дан ортиқ фойдаланувчи ёзувларини аниқлади. Улардан 91 та база хакерлик форумлари ва Telegram-каналларида очиқ фойдаланиш учун жойлаштирилган, яна 73 та база эса сотувга қўйилган.
Марказий Осиё мамлакатлари ҳиссасига 257 млн қатор хавф остида қолган маълумотлар тўғри келди, бу аниқланган сизиб чиқишлар умумий жаҳон ҳажмининг учдан бир қисмидан кўпроғини ташкил этади.
Сизиб чиққан ёзувлар сони бўйича минтақада Тожикистон етакчи бўлди — қарийб 217 млн қатор ёки Марказий Осиёда қайд этилган умумий маълумотлар ҳажмининг 84 фоизи. Қозоғистон тахминан 25 млн қатор ёки 10 фоиз билан иккинчи ўринни эгаллади. Ўзбекистон ҳиссасига қарийб 15 млн қатор тўғри келди, бу минтақавий ҳажмнинг 6 фоизига тўғри келади.
Шу билан бирга, маълумотлар базалари публикациялари сони бўйича вазият фарқ қилади. Марказий Осиёдаги барча сизиб чиқиш публикацияларининг 57 фоизи Қозоғистонга, 29 фоизи Ўзбекистонга, 14 фоизи эса Тожикистонга тўғри келди.
F6 компаниясида таъкидлашларича, сизиб чиққан маълумотлар базасидаги битта қатор турли хилдаги шахсий маълумотларни ўз ичига олиши мумкин. Хусусан, гап исм, электрон почта манзили, паспорт маълумотлари ёки сервисдаги логин ва парол ҳақида кетиши мумкин.
Марказий Осиёда хавф остида қолган маълумотларнинг тармоқлар бўйича ҳажмида давлат сектори устунлик қилди, унинг ҳиссасига барча ёзувларнинг 96 фоизи тўғри келди. Бунга Тожикистондаги 217 млн.дан ортиқ қаторга дахл қилган битта йирик сизиб чиқиш асосий сабаб бўлди.
Таълим соҳаси хавф остида қолган ёзувларнинг 3 фоизи билан иккинчи ўринни эгаллади. Асосий ҳажм Қозоғистон таълим платформаларидаги сизиб чиқишларга тўғри келди — қарийб 8,5 млн ёзув.
Сизиб чиқиш публикациялари сони бўйича тақсимот бошқача бўлди. Давлат сектори ҳиссасига барча публикацияларнинг 43 фоизи, таълим соҳасига — 29 фоизи, молия секторига эса — 28 фоизи тўғри келди. Хавф остида қолган маълумотлар ҳажми нисбатан кичик бўлишига қарамай, ушбу секторларнинг ҳар бири бир нечта алоҳида сизиб чиқишлар манбасига айланди.
«Марказий Осиё битта йирик сизиб чиқиш бутун бир минтақа статистикасини қандай ўзгартириши ва миллионлаб ёзувларга дахл қилиши мумкинлигини кўрсатмоқда. Шунга қарамай, мунтазам равишда содир бўладиган кичик сизиб чиқишлар ҳам бизнес ва фуқаролар учун камроқ хавфли эмас», — деб таъкидлади F6 андеграундни тадқиқ қилиш ва мониторинг қилиш бўлими раҳбари Лада Крюкова.
Компания ташкилотлар ва давлат органларига маълумотлар ҳимоясини кучайтиришни, хавфсизлик даражасини мунтазам баҳолашни, хавф остида қолган ҳисоб маълумотларини кузатиб боришни ва инцидентларга чора кўриш режаларини жорий этишни тавсия қилади. F6 баҳолашига кўра, бундай чоралар кенг кўламли маълумотлар сизиб чиқиши оқибатларини камайтириш имконини беради.