Ноёб дарахт ниҳолларига Шотландия ботаника боғида ҳаёт бағишланди
Логан ботаника боғи Тинч океанининг жанубидаги Робинзон Крузо оролида ўсадиган ноёб ўсимлик турини сақлаб қолишга ёрдам бермоқда.
Шотландия ботаника боғида ноёб дарахт ниҳолларига ҳаёт бағишланди
Дунёдаги энг ноёб дарахтлардан бирининг ниҳоллари Шотландиянинг жануби-ғарбий қисмида янги бошпана топди, чунки табиатни муҳофаза қилувчилар ушбу турни бутунлай йўқ бўлиб кетишдан сақлаб қолиш бўйича саъй-ҳаракатларни кучайтирмоқдалар.
Чили ва Буюк Британия мутахассислари иштирокидаги халқаро қутқарув операциясидан сўнг, ёввойи табиатда маълум бўлган энг сўнгги Dendroseris neriifolia дарахтидан олинган иккита ниҳол Дамфрис ва Галлоуэйдаги Логан ботаника боғига етказилди.
Тинч океанининг жанубий қисмидаги Робинзон Крузо оролида ўсадиган ушбу тур яшаш муҳитининг йўқолиши, инвазив турлар ва тез-тез содир бўладиган ўрмон ёнғинлари туфайли йўқ бўлиб кетиш ёқасига келиб қолган.
Табиатни муҳофаза қилувчилар ушбу кўчириш ҳозирда ёввойи табиатда қоя бағрига ёпишиб қолган ягона дарахт сифатида яшаб қолаётган ўсимликнинг келажаги учун муҳим ҳимоя воситаси бўлиб хизмат қилишига умид қилмоқдалар.
Фақат Чилининг Робинзон Крузо оролида учрайдиган ноёб мойчечакдошлар оиласига мансуб Dendroseris neriifolia дарахти сўнгги ўн йилликларда кескин камайиб кетди.
1980 йилга келиб ёввойи табиатда атиги саккизта намуна қолган эди ва 2000 йилларнинг бошларида уларни қайта тиклаш ҳаракатлари бошланган бўлса-да, 2017 йилда муҳофаза чораларининг барбод бўлиши ушбу турни яна инвазив ўсимликлар ва ўтхўр ҳайвонлар хавфи остида қолдирди.
Бугунги кунда ёввойи табиатда омон қолган сўнгги дарахт йиқилиб тушмаслиги учун тик вулқон қоясида арқонлар билан ушлаб турилибди.
Шу йилнинг май ойида ушбу ягона дарахтдан 29 та уруғ олиниб, Кью Вейкҳёрстдаги Минг йиллик уруғлик банкига юборилди.
Саккизта ниҳол муваффақиятли ундирилди ва улардан иккитаси Логан ботаника боғига кўчирилди, чунки у ердаги иқлим ноёб Чили ўсимликлари учун жуда мос деб ҳисобланади. Қолган ниҳоллар Кьюда қолади.
Логан боғи куратори Ричард Бейнс бу воқеани муҳим палла деб атади ва боғ ушбу тур ҳақида кўпроқ маълумот олиш ҳамда унинг келажагини таъминлашда муҳим рол ўйнаши мумкинлигини айтди.
«Тажриба шуни кўрсатадики, Хуан-Фернандес архипелагидан келтирилган ўсимлик турлари Логанда яхши ривожланади», деди у.
«Бу ҳаяжонли янги даврнинг бошланишидир.
Ушбу ниҳоллар учун хавфсиз жой яратиш, уларни яқиндан ўрганиш ва турли муҳитларга мослашиши ҳақида кўпроқ билиб олиш бизга жуда катта ҳисса қўшиш имкониятини беради».
Лойиҳада иштирок этаётган олимларнинг таъкидлашича, халқаро ҳамкорлик ноёб ўсимлик наслининг йўқ бўлиб кетишини тўхтатиш ва Хуан-Фернандес архипелаги табиий меросининг бир қисмини сақлаб қолиш учун ноёб имконият яратди.
Jardín Botánico VerdeNativo олими Диего Пеннекамп ушбу турни сақлаб қолишни «вақт билан пойга» деб атади.
«Сўнгги қолган дарахтни қўллаб-қувватлашга қаратилган ушбу халқаро ҳамкорлик ўз табиий тарихига эга бўлган ноёб наслни ифодаловчи турнинг йўқ бўлиб кетишининг олдини олиши мумкин», деди у.