Норвегиянинг янги қироли ўзининг илк нутқида "менинг азиз отам"ни эслади
Хокон ВИИИ марҳум отаси Харалд Вга қандай ҳукмронлик қилишни хоҳлаётганини айтиб беришдан олдин, унга таъсирли ҳурмат бажо келтиради.
Норвегиянинг янги монархи қирол Хакон ўзининг халққа қилган инаугурация нутқида ота-онасининг тўй йиллиги муносабати билан вафот этган отаси Харалд В га самимий ҳурмат бажо келтирди.
“Яхши ота бўлганингиз учун ташаккур”, деди 53 ёшли қирол Хакон Норвегия қироллик саройидаги столдан сўзлаган телевидениедаги нутқида. Унинг ёнида марҳум қиролнинг фотосурати, иккита ёниб турган шам ва оқ атиргуллар солинган ваза бор эди.
Жума куни эрталаб 89 ёшида ноёб қон касаллиги билан курашиб, касалхонада вафот этган Харалд В 35 йиллик ҳукмронлиги давомида кенг миқёсда замонавийлашувчи ва “халқ қироли” сифатида эътироф этилган.
“Энди менинг навбатим”, деб эълон қилди Хакон, олдинда турган “асосий вазифа”ни ва янги ролида “ҳозир бўлиш ва диққатли бўлиш” истагини эътироф этиб.
Миллий бирликни таъкидлаб, қирол Хакон қироллик оиласи “ҳамма тенг қадриятга эга бўлган қонун ва адолатга асосланган жамият”ни қўллаб-қувватлашини таъкидлади. У Харалдни о'зига ва синглиси малика Мäрта Луизага содиқ ота, олти набирасига "илиқ ва хущақчақ бобо" ва беваси қиролича Соняга "меҳрибон ва г'амхо'р эр" сифатида меҳр билан эслади.
Янги қирол шанба куни ота-онасининг 58 йиллик то'й юбилейини нишонлашини та'кидлаб, ко'з ёшларини тийди. У Харалднинг оилани отаси о'зида ҳам тан олмаган бо'лиши мумкин бо'лган "табиий ҳокимият" билан бирлаштира олганини эслади. Хакон отаси "қадриятлар ва мажбуриятларга" "ҳар доим содиқ қолганини" та'кидлади.
"У бизга оилада ҳар биримиз о'з ё'лимиз билан иш қилишимиз кераклигини доимо эслатиб турарди. О'з услубимизни топинг. О'зимиз бо'линг", деб о'ртоқлашди Хакон.
У шунингдек, Ослодаги қироллик саройи ташқарисида "гуллар, ҳурмат ва шамлар" ко'тариб то'планган минглаб норвегияликларнинг гувоҳи бо'лишнинг "кучли ва та'сирли тажрибаси" ҳақида гапирди. "Биз мотамдамиз, аммо шу билан бирга, ко'пчилик биз билан бирга мотам тутиши бизга тасалли ва куч баг'ишлайди", деди у.
Жума куни Ҳаралднинг вафоти ҳақидаги хабардан бери норвегияликлар Ослодаги қироллик саройи ташқарисига гуллар қо'йишмоқда. Миллий мотам э'лон қилинди, дафн маросими санаси ҳали э'лон қилинмаган.
Ҳурмат ко'рсатганлар орасида Норвегия Бош вазири Жонас Гар Стöре ҳам бор эди, у янги қирол билан учрашгандан со'нг гуллар қо'йди ва та'зия китобига имзо чекди ва мамлакат "қайг'у ва миннатдорчиликда бирлашганини" айтди.
Қирол Ҳаакон сешанба куни парламентда садоқат қасамёдини қабул қилиши, со'нгра рафиқаси қиролича Метте-Марит билан муқаддаслаш маросими о'тказиши режалаштирилган. Бу маросим Норвегияда энди о'тказилмайдиган тож кийиш маросимининг соддалаштирилган версиясидир.
Янги қирол қироллик оиласи учун со'нгги сог'лиқ муаммолари ва тортишувлар билан ажралиб турадиган қийин даврда о'з вазифаларини бажаради. Қиролича Метте-Марит марҳум жинсий жиноятчи Жеффри Эпштейн билан уч йиллик до'стлиги учун танқидга учради ва бунинг учун у омма олдида узр со'ради. Кейинчалик у 2018-йилда о'пка фибрози туфайли о'пка трансплантациясини бошдан кечирди, шифокорлар унинг аҳволи келгуси йилгача барқарорлашишини кутишмади, бу эса Ҳаакондан янги мажбуриятларини унга г'амхо'рлик қилиш билан мувозанатлашни талаб қилди.
Ҳаакон то'рт ёшида онасига уйланганидан бери қироллик оиласида тарбияланган аввалги муносабатларидан бо'лган о'г'ли Мариус Борг Ҳøибй июн ойида зо'рлаш ва бошқа жиноятларда айбланиб, то'рт йилга озодликдан маҳрум қилинди. Ҳозирда у ҳукм устидан шикоят қилмоқда.
Ҳааконнинг синглиси Мäртҳа Лоуисе ҳам 2024-йилда о'зини америкалик шаман деб атаган одамга қайта турмушга чиқиб, тортишувларга сабаб бо'лди, уларнинг бизнес фаолияти охир-оқибат уни қироллик вазифаларидан воз кечишга олиб келди.
Қирол Ҳаакон ушбу аниқ баҳсларга то'г'ридан-то'г'ри то'хталмасдан, о'з нутқида шундай деди: "Бизнинг оиламиз қийин пайтларда ҳам о'зимиз ва бир-биримиз учун собит қолиш учун бирга туришнинг муҳимлигини ҳис қилди". У Метте-Марит ва валиаҳд малика Ингрид Александра билан биргаликда "ҳар доим турли одамларнинг ҳаёт шароитларини тушунишга интилишини" та'кидлади.
У хулоса қилиб шундай деди: "Бу мамлакатда яшовчи ҳеч ким биз биргаликда нималарга дуч келишимизни билмайди, лекин биз биладиган нарса шуки, биз яхши кунларда ҳам, қийин кунларда ҳам бир-биримизни қо'ллаб-қувватлаймиз".
Ҳаралд о'лимигача машҳур бо'либ қолган бо'лса-да, шу йил бошида Афтенпостен газетаси учун о'тказилган со'ровнома монархияни қо'ллаб-қувватлашнинг 2024-йилдаги 72% дан 54% гача пасайганини ко'рсатди. Бироқ, норвегиялик қироллик мутахассислари ББСга оиланинг со'нгги нотинчликларига қарамай, янги қирол ҳурматга сазовор, меҳнаткаш ва олдинда турган қийинчиликларни енгиб о'тишга қодир эканлигини ма'лум қилишди.