Нима учун Тесла Хитойда катта миқдордаги автомобилларни қайтариб олишда айбланмоқда?
Мамлакат тарихидаги энг катта автомобилларни қайтариб олиш Тесла, ХПенг, Хиаоми ва бошқа компаниялар томонидан ишлаб чиқарилган тўрт миллиондан ортиқ автомобилларга таъсир кўрсатди.
Тесла компаниясининг яширин эшик тутқичларини оммалаштириши Хитойда автомобилларни катта миқдорда қайтариб олишга олиб келди, бу асосан Тесла автомобилларига та'сир ко'рсатди. Ушбу қайтариб олиш автомобил эшикларининг ички ва ташқи қисмларида механик эшикларни очишни талаб қилувчи янги Хитой қоидаларидан олдин амалга оширилди.
Электр транспорт воситаларида (ЭВ) о'зининг нафис эстетикаси ва шамол қаршилигининг камайиши билан кенг тарқалган яширин эшик тутқичлари фавқулодда чиқишдан хавотирлар туфайли э'тиборга лойиқ бо'лди. АлихПартнерс компаниясининг автомобил саноати таҳлилчиси Стивен Даернинг та'кидлашича, дизайн минималист бо'лса-да, ҳатто о'зи учун ҳам чалкаш бо'лиши мумкин.
Фойдаланиш қулайлигидан ташқари, бу тутқичлар хавфсизлик муаммолари билан бог'лиқ. Нанянг Технология Университети доценти Лю Чен электрон ишлайдиган эшик тутқичлари, тенденция бо'лса-да, улар тезда очилмаса, "ҳақиқий хавфсизлик муаммолари"ни келтириб чиқаришини ва авариядан кейин қутқарув ишларига халақит беришини та'кидлади.
Хитойлик автомобил ишлаб чиқарувчи Хиаоми 2025-йилда СУ7 модели иштирок этган иккита ҳалокатли авариядан со'нг жиддий текширувдан о'тди, бунда электр узилишлари ё'ловчиларни ушлаб қолгани айтилган. Шарқий Хитойнинг Тонглинг шаҳрида содир бо'лган битта воқеа уч кишининг о'лимига сабаб бо'лди. Жабрланувчиларнинг қариндошлари то'қнашувдан кейин эшикларни очиб бо'лмаганини да'во қилишди. Хиаоми о'ша пайтда СУ7 да механик фавқулодда вазиятларда, ҳатто электрсиз ҳам, очиш тутқичлари борлигини ва текширув о'тказаётганини айтган эди. Янги СУ7 моделларида энди электрсиз ишлайдиган эшик тутқичлари мавжуд.
Тесла шунингдек, АҚШда эшик тутқичлари дизайни бо'йича суд жараёнларига дуч келди. 2024-йилда Калифорнияда уч нафар талабанинг ҳаётига зомин бо'лган Сйбертруск авариясида омон қолган Жордан Миллер автомобил дизайни ё'ловчиларни тиқилиб қолганини ва қутқарувга халақит берганини да'во қилди. Унинг Тҳе Веен Фирм компаниясидаги адвокатлари эшикларни очиш учун мо'лжалланган электрон тугмалар ишламай қолганини айтишди. Тесла суд ҳужжатларида Сйбертруск АҚШ федерал хавфсизлик стандартларига жавоб беришини та'кидлаб, қонунбузарликни рад этди. АҚШнинг бошқа ишларида ҳам ё'ловчилар, жумладан, болалар ҳам эшикларнинг носозлиги туфайли Теслада тиқилиб қолгани ҳақида хабар берилган.
Хитой феврал ойида 2027-йил 1-январдан бошлаб яширин эшик тутқичларини тақиқлашини э'лон қилди ва буни амалга оширган биринчи мамлакат бо'лди. Эшикларнинг ички ва ташқи қисмида жисмоний очиш механизмлари бо'лмаган янги автомобил дизайнлари тақиқланади ва автомобил салонларида эшикларни қандай очиш бо'йича ко'рсатмалар бо'лиши керак. Даернинг та'кидлашича, Хитойнинг ушбу қоидаларга нисбатан АҚШ ва Европа Иттифоқидан олдинда бо'лган фаол позицияси, эҳтимол, унинг ко'п сонли электромобиллари билан бог'лиқ.
21-август куни Хитойнинг Бозорни тартибга солиш бо'йича давлат бошқармаси (САМР) Тесла ва Хиаоми, ХПенг ва Геелй каби йирик Хитой автомобил ишлаб чиқарувчиларидан то'рт миллиондан ортиқ автомобилни қайтариб олишини э'лон қилди. Ишлаб чиқарувчиларга эшиклар ичига огоҳлантирувчи ёрлиқлар қо'шиш ва ба'зи автомобиллар учун авария ҳолатида ойналарни пастга тушириш учун дастурий та'минотни янгилаш буюрилди.
Тесла қарийб уч миллион автомобилни қайтариб олмоқда, САМР уларнинг эшик тутқичлари ички безакка о'хшаш ранги туфайли "аниқлаш қийин" эканлигини та'кидлади. САМР электр носозлигида дизайн тез қочишнинг олдини олиши ёки "қутқарув ишларига халақит бериши" мумкинлигини қо'шимча қилди. Хиаоми, ХПенг ва Геелй биргаликда 750 000 дан ортиқ автомобилни қайтариб олмоқда.
Ба'зи муҳандислар бу чоралар хавфсизлик муаммоларини то'лиқ ҳал қилмаслиги мумкин деб ҳисоблашади. Сингапур Миллий университетининг муҳандислик о'қитувчиси Лим Ҳонг Ви чоралар эшикларни очишнинг механик усулини та'минламаслигини ва фавқулодда вазиятларда кириш дастурий та'минотга таянмаслиги кераклигини та'кидлади. Хавфларни бошқариш бо'йича консалтинг компанияси СесуреСафе вакили Гокул Критҳивасан огоҳлантириш ёрлиқлари "заиф чора" эканлигини, чунки ваҳимага тушган одамлар уларни о'қимаслиги мумкинлигини қо'шимча қилди.
Хитойдан ташқарида ҳам шунга о'хшаш чақириб олишлар амалга ошириладими ёки ё'қми, нома'лумлигича қолмоқда. ББС автомобил ишлаб чиқарувчилари ҳали АҚШ расмийларига бундай режалар ҳақида хабар бермаганлигини тушунади. АҚШ Миллий автомагистрал ҳаракати хавфсизлиги бошқармаси фавқулодда эшикдан чиқиш тизимларини мажбурий қилиш-қилмаслигини ко'риб чиқмоқда. Европа регуляторлари ҳам яширин тутқичлар билан бог'лиқ потенциал хавфларни аниқладилар ва ҳатто электрсиз ҳам ишлашни та'минлаш учун стандартларни ишлаб чиқмоқдалар.
Лю Ченнинг фикрича, яширин эшик тутқичлари электромобиллар дизайнида ҳали ҳам кенг тарқалган бо'лса-да, ишлаб чиқарувчилар ва регуляторлар эшик дизайни хавфсизлигига тобора ко'проқ э'тибор қаратмоқдалар. У Хитойнинг хавфсизлик талаблари глобал миқёсда қабул қилиниши мумкинлигини тахмин қилиб, "электр энергияси узилганидан кейин ҳам фавқулодда кириш ва чиқиш мумкин бо'либ қолиши керак" деган тамойилни та'кидлайди.