Непалда яна ҳалокатли кўчкилар юз бергани сабабли сайёҳлар вертолётларда тоғлардан эвакуация қилинди

Непалда янги вайронкор кўчкилар юз бериши ортидан сайёҳлар тоғлардан эвакуация қилинмоқда

Непалда навбатдаги кўчкилар ва кучли ёмғирлар оқибатида 30 га яқин киши ҳалок бўлди. Ҳимолай тизмасида жойлашган ушбу мамлакат август ойидаги вайронкор сув тошқинлари оқибатларидан ҳалигача ўзига келгани йўқ, ўшанда 1400 киши ҳалок бўлган ва яна минглаб одамлар бедарак йўқолган эди.

Табиий офатларни бошқариш миллий бошқармасининг маълум қилишича, ўтган ҳафта охиридан бери 1900 дан ортиқ оила жабр кўрган, 240 дан ортиқ уй вайрон бўлган. Йўллар, бинолар ва кўприкларни сув оқизиб кетган.

Непал иқтисодиёти учун муҳим аҳамиятга эга бўлган Аннапурна айланма йўлидаги юзлаб сайёҳлар хавфсиз жойга етиб олиш учун саёҳатларини муддатидан олдин тугатишга мажбур бўлдилар.

Кўпчилик одатда якунлаш учун уч ҳафтагача вақт талаб этадиган сайёҳлик йўналишидан — Мананг ва Мустанг туманларидан вертолётлар ёрдамида олиб чиқилди.

Непалнинг бир неча ҳудудларидаги аҳоли ҳалок бўлган яқинлари учун мотам тутмоқда.

Катмандудан шимоли-ғарбда жойлашган Баттар шаҳридаги нам кўк чодирдан туриб гапирган Бути Таманг BBC Nepali хизматига шундай деди: "Биз кулбада яшардик, ҳозир эса ҳеч вақо қолмади. Кўплаб қариндошларимиздан айрилдик".

"Ҳозир ёмғир ёғяпти ва чодирдан сув ўтяпти, шунинг учун жуда қийин вазиятда қолдик. Борадиган жойимиз йўқ", деди ўз уйини ташлаб қочишга мажбур бўлган Рамеш Гхале.

Янги экстремал об-ҳаво тўлқини ёпирилиши ортидан кўплаб непалликлар уй-жойсиз қолиб, фавқулодда вазиятлар учун қурилган чодирларда яшамоқда.

Бир нечта сайёҳлар ва уларнинг йўлбошчилари тоғдан қайтиш йўли хавфли бўлганини, бунга уч-тўрт кун вақт кетганини ҳамда вайрон бўлган йўллар ва оқиб кетган кўприклардан ўтишга мажбур бўлишганини айтишди.

Саффолклик 21 ёшли Жейк Стейси ўтган ҳафтадаги кучли қор ёғиши сабабли йўлбошчиси билан Манангнинг юқори қисмидаги Як Харкада қолиб кетган ва тизманинг энг баланд нуқтаси бўлган Торанг Ла довони томон ҳаракатни давом эттирмасликка қарор қилган.

"Биз тоғ ёнбағирларида ўз йўлимизни ўзимиз очдик", деди у сешанба куни кечқурун Покхарадаги базавий лагерга қайтиб келганидан кейин. "Йўл анча тик эди ва пастда дарё оқиб тургани учун эмаклаб ҳаракатланишимизга тўғри келди... Жуда лой ва ҳўл эди.

Кўплаб сайёҳлар вертолётларда эвакуация қилинди", дея қўшимча қилди у.

Жейк Стейси ва унинг йўлбошчиси кучли қор ёғишидан кейин ортга қайтиш учун тоғларда ўз йўналишларини ўзлари яратишларига тўғри келди

Австралиялик Эндрю Грэм ва унинг йўлбошчиси Прем КC Мананг қишлоғидан ортга қайтишга қарор қилганларидан кейин 15 дан ортиқ кўчки жойларидан ўтишга мажбур бўлганликларини айтишди. "Уларнинг бир нечтаси жуда хавфли эди, қолган хавф-хатарлар ҳозир янада кучайган".

Грэмнинг айтишича, улар кўчки хавфи туфайли аҳолиси эвакуация қилинган Чаме қишлоғига етиб келганларида қолиб кетишган ва тунни чангалзорда ўтказишга мажбур бўлишган.

Улкан кўчки Чаме орқали оқиб ўтадиган дарёни қисман тўсиб қўйган ва уйлар ҳамда муҳим кўприкни сув остида қолдирган вақтинчалик кўлни ҳосил қилган. Маҳаллий аҳолининг BBC'га маълум қилишича, расмийлар охирги уч кун давомида экскаваторлар ёрдамида сувни чиқариб юборишга ҳаракат қилишган, бироқ бу унчалик самара бермаган.

Шу билан бирга, сайёҳлик йўлбошчиси Це Ринг Дома ўзи ва гуруҳи 28 та кўчки жойидан ўтишга мажбур бўлганини айтди. Унинг сўзларига кўра, ўтган ойдаги улкан офатнинг янги хотираларини ҳисобга олганда, руҳий зўриқиш жисмоний қийинчиликдан кўра оғирроқ бўлган: "Ҳатто момақалдироқ гулдураши ҳам бизни югуришга ва йўлимизда бирор нарса келяптими-йўқми деб қарашга мажбур қиларди".

Унинг мижози, норвегиялик Эллен Вальстрёмнинг айтишича, сайёҳларнинг бахти кулган — улар фақат баъзи буюмларини қолдириб кетишларига тўғри келган, маҳаллий аҳоли эса уйлари ва ерларидан айрилиш хавфи остида қолган. Унинг қўшимча қилишича, расмийлар кўчкиларнинг кўп қисмини "ҳайратланарли даражада тез" тозалашмоқда.

Сайёҳлар кўчкидан зарар кўрган ҳудудлар орқали қийинчилик билан ҳаракатланишмоқда — 700 га яқин одамнинг Аннапурна айланма йўлини бошлашига ҳам рухсат берилмаган

Манангда йўлларга жиддий зарар етган, бир нечта кўприклар оқиб кетган ва айрим ҳудудларда алоқа узилган бўлса-да, сайёҳлик ҳудудида ҳеч ким ҳалок бўлмаган, деди туман бош маъмури Мукти Прасад Ханал.

Бироқ Тибет билан чегара яқинидаги Химлунг чўққиси этагида юз берган қор кўчкисидан кейин тўртта жасад топилган ва 12 киши бедарак йўқолган деб ҳисобланмоқда.

Маҳаллий сайёҳлик бошқармаси — Аннапурна табиатни муҳофаза қилиш лойиҳаси вакилининг айтишича, 700 га яқин сайёҳ ҳали ҳам Покхарада Аннапурна айланма йўлини бошлашни кутмоқда.

"Сайёҳлик соҳаси вакиллари томонидан йўналиш очиқ деб эълон қилиниши бўйича босим бўлаётганига қарамай, биз Аннапурна айланма йўлига бормоқчи бўлган бу одамларнинг барчасини ушлаб турибмиз", деди у.

Унинг қўшимча қилишича, ҳиндулар зиёратгоҳи бўлмиш қадимий Муктинатх ибодатхонасига тез-тез саёҳат қиладиган ҳиндистонлик зиёратчиларга йўл тўсиб қўйилгани сабабли машинада эмас, балки Жомсомдан Покхарага самолётда учиш тавсия этилган.

Аннапурна айланма йўлидаги аксарият эски сайёҳлик соқмоқларидан сўнгги йилларда йўллар қурилганидан бери фойдаланилмай қўйилган эди, бундан Мананг ва Мустанг туманларидаги кичик қисмлар мустасно.

Бироқ ҳозирда операторларнинг айтишича, кўплаб сайёҳлар қайтиш учун айнан шу ташландиқ соқмоқлардан фойдаланмоқдалар, чунки айланма йўлнинг айрим қисмларида асосий йўлларни сув оқизиб кетган.