Наъматакдаги витаминларни сақлаб қолиш учун қандай дамлаш керак?

Наъматакдаги витаминларни сақлаб қолиш учун уни қандай дамлаш керак?
Наъматак сентябр-октябр ойларида териб олинади ва қуритилади. Энди резаворларни йиғиб, улардан фойдали чой тайёрлаш ҳақида ўйлаш вақти келди. Наъматак мавсумий шамоллашларга қарши восита саналади, чунки атиргуллар С витамини миқдори бўйича етакчи ҳисобланади: мевалардаги аскорбин кислотаси лимондагидан 50 баравар, қорағатдан эса ўн баравар кўп.
Наъматакли чойни қандай тайёрлаш керак?
Наъматакни ёлғиз ўзи ёки қора чой, ўтлар билан бирга дамлаш мумкин. Ичимликнинг таъми бироз тортувчи, бириктирувчи ва ситрус оҳангларига эга. Шу сабаб уни лимон ёки ялпиз, шунингдек орегано билан ҳам уйғунлаштириш мумкин.
Наъматакли чойнинг ўзига хос хусусиятлари бор, шунинг учун уни тайёрлагач бошқа маҳсулотлар билан қўшган маъқул. Масалан, қора чой, ўсимлик чойи ва атиргул дамламасини алоҳида чойнакларда тайёрлаб, кейин уларни битта идишда аралаштириш мумкин.
Бунинг сабаби шундаки, ўтлар ва қора чой 90 даражада, наъматак эса 70 даражада дамланади. Бу қайноқ сувни ёқтирмайдиган С витаминини йўқотмаслик учун керак.
Наъматак чойини тайёрлашнинг энг фойдали рецепти:
Аввал сувни қайнатиб олинг, сўнг уни 70 даражагача совутинг. Бир ош қошиқ наъматакни чинни ёки шиша чойнакка солиб, устидан 200 мл сув қуйинг. Маҳкам ёпиладиган қопқоқли чойнак топганингиз маъқул, чунки наъматак буғланиши керак. Агар бундай чойнак бўлмаса, уни сочиқ билан ёпинг. Ичимликни 15 дақиқа дамлаб, дарҳол ичинг, акс ҳолда наъматакда кўп бўлган С витамини оксидланади.
Наъматакли чойни эрталаб ичган яхши, чунки бу ичимлик аниқ тоник ва тетиклантирувчи таъсирга эга.
Наъматакли чойни яна қандай усулларда тайёрлаш мумкин?
Агар наъматакли ичимликнинг таъми бойроқ бўлишини истасангиз ва таркибидаги С витаминини йўқотишни хоҳламасангиз, чойни бошқа усулда тайёрлаб кўринг.
Бир ош қошиқ наъматакни чуқур идишга солинг ва устидан 200 г сув қуйинг. Тахминан ўн дақиқа қайнатиб олинг, сўнг бир кечага совутиб қўйинг. Мазали, қувват берувчи ичимликни эрта тонгда илиқ ёки совуқ ҳолатда ичиш мумкин.
100 г резавор меваларни блендерда майдаланг, термосга қуйинг ва устидан қайноқ сув солинг. Тахминан беш соатга қолдиринг. Ичишдан олдин майдаланган меваларни ажратиб олинг.
Ичимликни мултиваркада ҳам тайёрлаш мумкин. Режимни танлаб, таймерни бир соатга қўйинг. Бунинг учун 100 г резавор ва 2 литр сув керак бўлади.
Наъматак қандай йиғиб олинади?
Овал, ёрқин қизил мевали бутани боғларда ва бошқа жойларда учратиш мумкин. Наъматак ёйилган, тиканли бута кўринишида бўлади. Наъматак атиргулнинг қариндоши ҳисобланади. Унинг гулида тиканлар бўлади. Мевалари майда ва чўзинчоқ бўлади. Резаворларнинг ранги қизилдан жигарранггача ўзгаради.
Наъматакни йиғиш мавсуми кузнинг ўрталарига, биринчи совуқ тушишидан олдинги даврга тўғри келади. Буталардаги резаворлар эҳтиёткорлик билан териб олинади. Уйда тоза жой тайёрланг (чойшаб ёки сочиқ, қоғоз ҳам бўлади) ва меваларни бир қатлам қилиб ёйиб чиқинг. Бир кунга шу ҳолатда қолдиринг.
Резаворлар қуригач, уларни саралаб, ортиқча қолдиқларни олиб ташланг. Наъматакни уч усулдан бири билан қуритиш мумкин: табиий равишда, ҳавода, қоронғи ва салқин жойда (бир ҳафта давомида), стандарт режимдаги қуритгичда ёки печда. Иккинчи ҳолатда резаворларни бир қатлам қилиб ёйиб, беш соат давомида 50 даражада қуритинг. Сўнг меваларни совутинг.
Бозор ва дўконда наъматакни қандай танлаш мумкин?
Қуритилган наъматакни бозордан ёки супермаркетдан харид қилиш мумкин. Уни танлашда бир нечта жиҳатларга эътибор беринг.
Қуритилган наъматакнинг ранги ўзгаради: у қизилдан жигарранггача киради, бироқ барибир бир хил тусда бўлади. Қуритилган наъматак майизга ўхшаб қолади.
Наъматак жуда қуруқ бўлмаслиги керак: резаворни босиб кўрганингизда, унинг мағзи юмшоқ бўлиши лозим.
Наъматакнинг С витаминидан ташқари яна қандай фойдали жиҳатлари бор?
Наъматакда С витаминининг рекорд даражадаги миқдори мавжуд. У ажойиб антиоксидант ва иммунитет ҳимоячиси ҳисобланади, аммо бу қизил резаворларнинг ягона фойдали хусусияти эмас.
100 гр наъматак таркибида: витамин С 426 калий 429 витамин А 217 калсий 169 магний 69 фосфор 61
К витамини 25,9
Э витамини 5.84 темир 1.06
Ушбу таркиб туфайли наъматакли чой: оғриқни камайтиради ва артрит хавфини пасайтиради; холецистит учун фойдали бўлган тошлар ва сафро ҳосил бўлишига қарши профилактика ҳисобланади; пектин ичаклар учун фойдали; потенсиални яхшилайди ва простатит ривожланишини тўхтатади; диабет ва юрак-қон томир касалликлари ривожланишига тўсқинлик қилади, холестерин ва қон босимини туширади; ҳомиладор аёлларда токсикоз белгиларини йўқотади ва шишни енгиллаштиради; эман дарахти каби диареяга қарши халқона восита; вазн йўқотишга ёрдам беради, қорин бўшлиғидаги ёғ миқдорини камайтиради.

