Наманганда V Халқаро асал фестивали: 200 дан ортиқ иштирокчи ва «асал экспо»сини ташкил этиш режалари. Видео

**Наманганда V Халқаро асал фестивали: 200 дан ортиқ иштирокчи ва «асал экспо»сини ташкил этиш режалари. Видео**

Ҳар бир банка асал ортида асаларичилар меҳнати, оилавий анъаналар ва у ишлаб чиқарилган ҳудуднинг ўзига хосликлари ётади. Наманганда V Халқаро асал фестивали бўлиб ўтди, унда асаларичилик соҳасидаги 200 дан ортиқ тадбиркорлар, жумладан, хорижий иштирокчилар йиғилди. Бу йилги тадбир оддий ярмарка доирасидан чиқди: ташкилотчилар дастурни кенгайтириб, асалга миллий ҳунармандчилик, гастрономия ва вилоятнинг туристик имкониятларини қўшдилар.

Фестиваль 23-25 октябрь кунлари «Афсоналар водийси» тематик паркида бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистон, Қирғизистон, Озарбайжон, Россия, Башқиристон, Олтой ўлкаси ва Хитойдан келган асаларичилар иштирок этдилар.

Наманган вилояти ҳокимининг туризм, маданият, маданий мерос ва оммавий коммуникациялар масалалари бўйича ўринбосари Хондамир Оҳунбоевнинг маълум қилишича, ўтган йилга нисбатан асаларичилик соҳасидаги тадбиркорлар сони тахминан икки бараварга ортган.

«Ўтган йили бизда асаларичилик соҳасида 100 га яқин тадбиркор иштирок этган бўлса, бу йил — 200 дан ортди. Фестиваль йилдан-йилга кенгайиб бормоқда», — деди у.

### Авлоддан-авлодга ўтиб келаётган оилавий иш

Иштирокчиларнинг бир қисми учун асаларичилик шунчаки даромад манбаи эмас, балки тарихи ўнлаб йилларга бориб тақаладиган оилавий анъанадир.

Қирғизистонлик асаларичи Сапарбек Жумагалиевнинг айтишича, унинг оиласи бу иш билан 50 йилга яқин вақтдан бери шуғулланади, аждодлари эса асаларичиликни бундан тахминан 80 йил аввал ривожлантиришни бошлаган.

«Қирғизистонда асаларичиликни ривожлантириш учун, айниқса, тоғли ҳудудларда катта имкониятлар мавжуд», — деди у.

Жумагалиев фестивалга тоғ асалини олиб келди ва Наманганга кетма-кет учинчи йил келмоқда. Унинг сўзларига кўра, тадбирда иштирок этиш харидорларни маҳсулот билан таништириш ва уни янада арзон нархларда таклиф қилишга ёрдам беради.

Оилавий анъаналар Наманган вилоятида ҳам сақланиб қолмоқда. Маҳаллий асаларичи Абдулвосит Собиржоновнинг маълум қилишича, унинг оиласида тўртинчи авлод асаларичилик билан шуғулланмоқда.

«Оиламиз учун бу шунчаки иш эмас, балки авлоддан-авлодга ўтиб келаётган касбдир», — деб таъкидлади у.

Фестивалнинг яна бир иштирокчиси — Косонсойдан Ҳусниддин Абдувалиев. У асосан тоғли ҳудудларда йиғилган асални, шунингдек, пахта майдонларидан олинган маҳсулотларни олиб келди.

Абдувалиевнинг сўзларига кўра, асалнинг нархи навига қараб 150 мингдан 250 минг сўмгача. Фестивалда ишлаб чиқарувчилар харидорларга янада ҳамёнбоп нархларни таклиф қилишга ҳаракат қилишмоқда.

Иштирокчиларнинг тарихи шуни кўрсатадики, тақдим этилган маҳсулотлар хилма-хиллиги ортида кўп йиллик тажриба, оилавий билимлар ва маҳаллий асаларичиликнинг ўзига хосликлари ётади.

### Асал ярмаркасидан кўп тармоқли фестивалгача

Бу йил ташкилотчилар тадбир форматини ўзгартиришга қарор қилишди, шу билан бирга ўтказилиш жойи ўзгаришсиз қолди.

«Биз жойни ўзгартирмадик, лекин фестиваль миқёсини оширдик. Асалдан ташқари, бизда ҳунармандчилик ва гастрономия учун алоҳида павильонлар мавжуд. Биз шунингдек, вилоятнинг туристик салоҳиятини ҳам намойиш этмоқдамиз», — деб тушунтирди Хондамир Оҳунбоев.

Меҳмонлар учун махсус ахборот зоналари тайёрланди, у ерда Наманган вилоятининг туристик йўналишлари, инвестициявий имкониятлари ва иқтисодий салоҳияти ҳақида билиб олиш мумкин эди.

Шу тариқа, фестиваль нафақат савдо майдони, балки маҳаллий ишлаб чиқарувчилар, анъаналар ва ҳудуд имкониятлари билан танишиш майдонига айланди.

### Ишлаб чиқариш, экспорт ва янги иш ўринлари

Оҳунбоевнинг сўзларига кўра, асаларичиликни ривожлантириш вилоят иқтисодиёти учун муҳимдир. Ишлаб чиқариш ҳажмининг ортиши янги иш ўринлари яратиш, мутахассисларни жалб қилиш ва маҳаллий тадбиркорлар фаолиятини кенгайтириш имконини беради.

Ҳоким ўринбосари келтирган маълумотларга кўра, жорий йилда Наманган вилоятида асал ишлаб чиқариш ҳажми 5,5 минг тоннадан ошди. У шунингдек, йил бошидан буён вилоятдан асал экспорти тахминан бир миллион долларни ташкил этганини маълум қилди.

Оҳунбоев вилоят ҳокимияти соҳани янада ривожлантириш, инвестицияларни жалб қилиш ва замонавий технологияларни жорий этишдан манфаатдор эканини таъкидлади.

Хусусан, ишлаб чиқаришни ривожлантириш ва маҳсулот турларини кенгайтиришга хизмат қилувчи лаборатория ва инновацион марказ ташкил этиш бўйича ташаббуслар муҳокама қилинмоқда.

Шу билан бирга, фестиваль маҳаллий асални оммалаштириш ва хорижий харидорларни ҳудуд маҳсулотлари билан таништириш воситаларидан бири сифатида қаралмоқда.

### Режаларда — «асал экспо»си

Ташкилотчилар фестивални бундан буён ҳам кенгайтириш ниятида. Негизги йўналишлардан бири нафақат тайёр маҳсулотларга, балки асаларичилик ускуналарига бағишланган ихтисослаштирилган кўргазма яратиш бўлиши мумкин.

«Биз нафақат асални, балки бу соҳада қўлланиладиган ускуналар, замонавий ноу-хау, инновацион технологиялар ва ечимларни ҳам кўрсатишни хоҳлаймиз. Ўзига хос “асал экспо”сини яратишни режалаштиряпмиз», — деди Оҳунбоев.

Унинг сўзларига кўра, бундай формат ускуналар ишлаб чиқарувчилари, технологик компаниялар ва асаларичиликни ривожлантириш устида ишлаётган мутахассисларни жалб қилиш имконини беради.

Ташкилотчилар, шунингдек, дастурнинг янада кенгайтирилиши иштирокчилар ўртасидаги халқаро алоқаларни мустаҳкамлашга ва маҳаллий тадбиркорлар учун қўшимча имкониятлар яратишга ёрдам беришига умид қилмоқдалар.

### Фестиваллар вилоят туристик салоҳиятининг бир қисми сифатида

Халқаро асал фестивали — Наманган вилояти гастрономик ва тадбирлар туризмини ривожлантираётган тадбирлардан биридир.

Ҳудуд шунингдек, Халқаро гуллар фестивали, туман гастрономик байрамлари ҳамда маҳаллий маҳсулотлар ва халқ анъаналарига бағишланган тадбирлар билан ҳам машҳур.

Оҳунбоевнинг сўзларига кўра, вилоят фестиваллар календарини кенгайтиришда давом этмоқда. У тилга олган тадбирлар орасида чорвачилик фестивали, миллий ёппа нонлар байрами «Патырфест» ва узумга бағишланган «Узум сайли» бор.

Келажакда ташкилотчилар Наманган вилоятининг маданий анъаналари, тадбиркорлик ва туристик имкониятларини бирлаштирган ҳолда фестиваль форматини ривожлантириш иштиёқидалар.

V Халқаро асал фестивали анъанавий соҳа қандай қилиб кенгроқ иқтисодий ва туристик дастурнинг бир қисмига айланиши мумкинлигини кўрсатди. «Асал экспо»сини яратиш режалари эса ташкилотчиларнинг тадбирни — тайёр маҳсулотлар намойишидан тортиб уни ишлаб чиқариш технологиялари билан таништиришгача кенгайтиришга бўлган интилишидан далолат беради.