Молиявий қийинчиликларга дуч келаётган илк бор уй сотиб олувчиларнинг бюджетдан умидлари

**Қийналаётган биринчи марта уй сотиб олувчиларнинг Бюджетдан умидлари**

Пре Рамтеке биринчи уйини сотиб олмоқчилигини, аммо ижара ҳақини тўлаш билан бир қаторда бошланғич бадал учун пул жамғариш ҳамон қийин кечаётганини айтмоқда.

У коммунал тўловлардан ташқари ойига 900 фунт стерлинг атрофида ижара ҳақи тўлайди, лекин биринчи уйини сотиб олиш учун етарлича бошланғич бадал йиғиш ҳамон унинг имкониятидан ташқарида эканини айтади.

2021 йилда Ҳиндистондан Буюк Британияга кўчиб ўтганидан бери у ва унинг шериги уй-жой нархларининг ошиши ва яшаш қиймати сабабли уй сотиб олишга қийналмоқда.

Унинг хавотирлари шу ҳафтада кутилаётган Бюджет эълон қилиниши олдидан янграмоқда. Бюджетда ҳукумат кўпроқ биринчи марта уй сотиб олувчиларга кўчмас мулк бозорига киришга ёрдам бериш учун мўлжалланган "Ёур Фирст Ҳоме" (Сизнинг биринчи уйингиз) таклиф этилаётган дастури ҳақида батафсилроқ маълумот бериши кутилмоқда.

"Баъзида тобора узоқлашиб бораётган орзунинг ортидан қуваётганимни ҳис қиламан", деди у Би-би-сига.

Янги беш йиллик белгиланган ставкали ипотека шартномаси бўйича ўртача фоиз ставкаси охирги уч йилда биринчи марта 6% га етди, уй-жой нархлари эса кўтарилишда давом этмоқда.

Рамтеке Лондондаги ўқишини тугатиб, кейинчалик у ерда ўрнашиб қолиш умидида Рагби шаҳрига кўчиб ўтди.

"Биз шуни биламизки, агар уй-жой сотиб олсак, ойлик тўловлар ҳозирги ижара ҳақи билан бир хил бўлади. Лекин бошланғич бадал — биз учун энг катта тўсиқдир", деди у.

Унинг фикрича, одатий уч хонали уй учун бошланғич бадалга етарлича пул жамғаришга уч-тўрт йил кетиши мумкин.

Oakmere Signature Homes компаниясининг кўчмас мулк бўйича агенти Зунара Тариқнинг айтишича, молиявий имкониятлар ҳамон харидорлар дуч келаётган энг катта муаммолардан бири бўлиб қолмоқда.

У шундай деди: "Бошланғич бадал учун пул жамғариш жуда қийин давр. Ҳатто [юқори] маошли ишда ишлайдиган одамлар ҳам бунга жуда қийналишмоқда.

Айни пайтда молиявий имкониятлар жуда катта аҳамиятга эга, яшаш қиймати ва сотиб олиш имконияти эса бир-бири билан чамбарчас боғлиқ".

Кўчмас мулк бўйича агент Зунара Тариқнинг айтишича, биринчи марта уй сотиб олувчиларнинг кўпчилиги юқори яшаш харажатларига бардош бериш билан бир вақтда бошланғич бадал учун пул йиғишга қийналмоқда.

Тариқ ҳукумат ёрдамини олқишлаган бўлса-да, ҳеч қайси ягона дастур ҳаммага бирдек мос келмаслигини айтди.

У нархлар ҳамон кўтарилаётганини ва қарз берувчилар янада эҳтиёткор бўлиб қолаётганини таъкидлади.

"Ҳар қандай мавжуд ёрдам тўғри йўналишдаги ижобий ёрдамдир, аммо у ҳар доим ҳам амалий бўлмаслиги ва ҳар бир биринчи марта уй сотиб олувчига мос келавермаслиги мумкин", дея қўшимча қилди у.

Ўзини ўзи банд қилган электрик ва биринчи уйи учун пул жамғараётган Тайне Стилнинг айтишича, бошланғич бадал йиғишга ҳаракат қилиш билан бир вақтда ижарада яшаш қийин.

У шериги билан уйни ижарага олади ва харажатларни бўлишиш ёрдам берса-да, кутилмаган харажатлар тежаб қўйилган пулларни тезда камайтириши мумкинлигини айтди.

У шундай деди: "Пул тежаш қийин. Агар машинанг бузилиб қолса, тежаб қўйилган пулдан 1000 фунт кетди дейверасан.

Яшаш қиймати — ана шу муаммо ҳал қилиниши керак."

Тайне Стилнинг айтишича, ижарада яшаб, биринчи уй учун пул жамғариш, айниқса, кутилмаган харажатлар пайдо бўлганда қийин бўлиши мумкин.

У Lifetime ISA каби рағбатлантиришларни олқишлади, аммо кенгроқ молиявий босимларни ҳал қилиш барибир асосий эътиборда бўлиши кераклигини айтди.

"Мен ҳукумат ва банкга қарздор бўлгандан кўра, фақат банкдан қарздор бўлишни афзал кўрардим", дея қўшимча қилди у.

Ҳукуматнинг билдиришича, таклиф этилаётган "Ёур Фирст Ҳоме" дастури уй-жой эгаси бўлишни хоҳловчилар дуч келаётган бошланғич бадал тўсиғини ҳал қилишга ва кўпроқ одамларнинг ўз уйига эга бўлишига ёрдам беради.

Ушбу дастур янги қурилган уйларни сотиб олувчи муносиб биринчи марта уй олувчиларга ҳукумат томонидан қўллаб-қувватланадиган капитал кредитлари билан бирга 2,5% миқдоридаги бошланғич бадалларни тақдим этиши кутилмоқда.

Тариқ харидорлар бундай йирик харидни амалга оширишдан олдин профессионал маслаҳат олишлари ва барча вариантларини тушуниб олишлари кераклигини айтди.

"Ҳар бир харидорнинг тажрибаси ҳар хил", деди у.

"Сиз фақат бир марта биринчи марта уй сотиб олувчи бўласиз, шунинг учун бирор нарса сотиб олишдан олдин тўлиқ маълумотга эга эканингизга ишонч ҳосил қилинг."