Мисрлик журналист Лина Атталла янгиликлар сайтини ёпиш ҳақидаги суд қароридан сўнг қўлга олинди

Мисрлик журналист Лина Атталла янгиликлар сайтини ёпиш ҳақидаги суд қароридан сўнг ҳибсга олинди

Amnesty International Лина Атталлага чиқарилган ҳукмни «матбуот эркинлигига берилган қақшатқич зарба» деб таърифлади (архив фотоси)

Мисрнинг «Mada Masr» мустақил янгиликлар нашри бош муҳаррири суд уни лицензиясиз веб-сайт юритишда айбдор деб топгани ва уни ёпиш ҳақида қарор чиқарганидан сўнг ҳибсга олинди, хабар беради унинг адвокатлари.

Лина Атталла Янги Қоҳира ҳуқуқбузарликлар суди томонидан белгиланган 3 миллион миср фунти ($53 500; £40 100) миқдоридаги жаримани тўламагунича ҳибсда қолади. Бу жазо у инкор этган айблов бўйича мумкин бўлган энг юқори чора эди.

Amnesty International ташкилоти бу қарор «матбуот эркинлигига берилган қақшатқич зарба» эканини айтди.

Бу ҳукм «Matsda2sh» мустақил фактларни текшириш платформасининг олти нафар журналисти тақиқланган «Мусулмон биродарлар» ташкилотига аъзоликда айбланганидан бир неча ҳафта ўтиб чиқарилди.

Журналистларни ҳимоя қилиш қўмитаси (CPJ) маълумотларига кўра, Миср журналистларни қамоққа олиш бўйича дунёда етакчи ўринлардан бирини эгаллайди ва ҳозирда у ерда 25 нафар журналист панжара ортида қолмоқда.

Президент Абдул Фаттоҳ аш-Сиси 2013 йилда ҳарбийларнинг ўзидан олдинги раҳбар, «Мусулмон биродарлар» етакчиси Муҳаммад Мурсийни ҳокимиятдан четлатишига бошчилик қилганидан бери ҳуқуқни ҳимоя қилиш ташкилотлари томонидан ўзгача фикрлайдиганларга қарши мисли кўрилмаган тазйиқ сифатида таърифланган сиёсатга раҳбарлик қилиб келмоқда.

Ўн минглаб одамлар ҳибсга олинган, уларнинг аксарияти «Биродарлар» мулозимлари ва тарафдорлари, шунингдек, таниқли дунёвий ва либерал фаоллар, медиа ходимлари ва олимлардир.

CPJ маълумотларига кўра, 2013 йилда ташкил этилган «Mada Masr» Мисрда холис ахборот берувчи муҳим манба бўлган ва журналистик фаолияти сабабли узоқ вақтдан бери расмийларнинг босими остида келган.

Соҳа кузатувчисининг билдиришича, 2018 йилда янги оммавий ахборот воситалари тўғрисидаги қонун кучга киргач, сайт Оммавий ахборот воситаларини тартибга солиш бўйича олий кенгашга (SMRC) фаолият юритиш лицензияси олиш учун қайта-қайта мурожаат қилган, аммо унинг сўровлари ё рад этилган, ёки жавобсиз қолдирилган.

Amnesty International ташкилоти Лина Атталланинг «йиллар давомида таъқиб ва қўрқитишлар»га, жумладан, «Mada Masr» репортажлари билан боғлиқ олтита жиноий терговга дош берганини айтди.

Ўтган ҳафта прокурорлар уни «ёлғон хабарлар» тарқатиш ва лицензиясиз веб-сайт юритиш айбловлари бўйича сўроқ қилиш учун чақиришган эди.

«Mada Masr» адвокатининг айтишича, тергов сайт томонидан яқинда мамлакат бўйлаб қамоқхоналардаги норозилик тўлқини ҳақида чоп этилган мақолани, шунингдек, SMRC’нинг унинг ҳуқуқий мақомига оид хатини ўз ичига олган.

Атталла гаров эвазига озод қилинган, кейинроқ эса лицензиясиз веб-сайт юритиш айблови билан Янги Қоҳира ҳуқуқбузарликлар судига юборилган.

Сешанба кунги суд мажлисида судья Муҳаммад Муборак суд залидан Атталла, унинг саккиз кишидан иборат ҳимоячилар гуруҳи ва Инсон ҳуқуқлари бўйича Миср ташаббуси (EIPR) мустақил ҳуқуқни ҳимоя қилиш гуруҳи раҳбари Ҳуссам Баҳгатдан ташқари ҳаммани чиқариб юборишни буюрди.

Баҳгат AFP ахборот агентлигига хавфсизлик ходимлари ичкарига кирганини, шундан сўнг судья суд ҳимоя томонининг бир нечта процессуал илтимосномаларини рад этаётганини ва Атталла учун ўз адвокатини тайинлаётганини эълон қилганини айтди.

«Ҳаммани ҳайратда қолдирган юриш билан судья расмий суд баённомасига суд ҳимояни вакиллик қилиш учун Адвокатлар синдикатидан адвокат тайинлаганини ёзиб қўйди», деди у. «Линанинг ўзи бу адвокатнинг унинг номидан вакиллик қилишига эътироз билдирди, аммо судья буни суд баённомасига киритишни рад этди.

«Янада ҳайратланарли томони, судья бир оғиз ҳам гапирмаган ушбу адвокат номидан илтимосномаларни айтиб турди ва уларни расмий баённомага киритди», деб қўшимча қилди у.

Шундан сўнг судья Атталланинг жаримасини эълон қилди ва «ҳимоя тарафнинг бақир-чақирлари ва норозиликлари фонида» «Mada Masr»ни ёпишга буйруқ берди, шундан сўнг у ҳибсга олинди, дейди Баҳгат.

Amnesty International суд қарори Мисрдаги «мустақил журналистика учун қора кун» бўлганини айтди ва уни бекор қилишга чақирди.

«Бу шафқатсиз ҳукм мамлакатдаги сўнгги мустақил медиа овозларидан бирини ўчиришга қаратилган кўп йиллик шафқатсиз таъқиблар ва адолатсиз жараёнларнинг энг юқори нуқтасидир», деди ташкилотнинг минтақавий таъсир бўйича тўнғич директори Ясмин Аҳмед.

«Лина Атталла ўз сўз эркинлиги ҳуқуқидан фойдалангани ва журналистлик бурчини бажаргани учун ҳеч қачон жиноий жавобгарликка тортилмаслиги керак эди».

CPJ минтақавий директори Сара Қуда шундай деди: «Агар Миср ўзининг энг ҳурматли муҳаррирларидан бирини ҳибсга олиб, унинг таҳририятини ёпиб қўя олса, мамлакатдаги ҳеч бир мустақил журналист хавфсизликда эмас. Атталла зудлик билан озод қилиниши ва «Mada Masr»га хабар беришни давом эттиришга рухсат берилиши керак».