Фактларни текширувчи веб-сайтнинг мисрлик журналистлари терроризмда айбланмоқда

Мисрлик фактчекинг веб-сайти журналистлари терроризмда айбланмоқда

Миср прокурорлари «Matsda2sh» мустақил фактчекинг платформасида ишловчи олти нафар журналистни қонундан ташқари деб эълон қилинган «Мусулмон биродарлар» ташкилотига аъзоликда айблади, деб хабар берди уларнинг адвокати.

Душанба куни Набеҳ ал-Ганади ушбу шахслар террорчилик гуруҳига қўшилиш, терроризмни молиялаштириш, «сохта хабарлар» тарқатиш ва ижтимоий тармоқлардан террорчилик ҳаракатларига ундаш учун фойдаланишда айбланаётганини қўшимча қилди. «Matsda2sh» бу айбловларни рад этди.

Кейинроқ Ганади Давлат хавфсизлик прокуратураси улардан беш нафарини 15 кунга ҳибсда сақлашга қарор қилганини, олтинчиси эса ҳали ҳам сўроқ қилинаётганини айтди.

Ўтган ҳафта журналистларнинг ҳибсга олиниши халқаро инсон ҳуқуқлари ва матбуот эркинлиги ташкилотлари томонидан қораланди.

Журналистларни ҳимоя қилиш қўмитаси (CPJ) «Matsda2sh»нинг бутун таҳририяти ҳибсга олинишини «Мисрнинг мустақил журналистикага қарши кампаниясидаги жиддий кескинлашув» деб таърифлади.

Қўмита Миср дунёдаги журналистларни энг кўп қамоққа ташлайдиган давлатлардан бири бўлиб қолаётганини ва ҳозирда 25 нафар журналист қамоқда ёки ҳибсда сақланаётганини маълум қилди.

Президент Абдул Фаттоҳ ас-Сиси 2013 йилда ўзидан олдинги президент, «Мусулмон биродарлар» етакчиси Муҳаммад Мурсийни ҳарбий тўнтариш орқали ҳокимиятдан ағдарганидан бери, ҳуқуқ ҳимоячилари таъкидлашича, ўзгача фикрловчиларга қарши мисли кўрилмаган таъқибларни амалга ошириб келмоқда.

Ўн минглаб одамлар ҳибсга олинган бўлиб, уларнинг аксарияти «Мусулмон биродарлар» расмийлари ва тарафдорлари, шунингдек, таниқли дунёвий ва либерал фаоллар, ОАВ ходимлари ва академиклардир.

Араб тилида «Ишонма» деган маънони англатувчи «Matsda2sh» платформаси ўз веб-сайтига кўра, «ёлғон ёки чалғитувчи хабарлар оқимига қарши туриш» мақсадида 2018 йилда ташкил этилган.

У мунтазам равишда Миср расмийларининг баёнотларини текширади ва Миср ҳамда бошқа араб мамлакатларида суриштирув материалларини тайёрлайди.

Адвокатлари уларнинг манфаатларини ҳимоя қилаётган Миср шахсий ҳуқуқлар ташаббуси (EIPR) маълумотларига кўра, хавфсизлик ходимлари «Matsda2sh»нинг олти нафар журналисти — Абдуллоҳ Қадри, Муҳаммад Ашраф Абу Эмейра, Ислом Баракат, Омар Ҳелал, Муҳаммад Маҳмуд ва Муҳаммад Аделни 28 ва 29 сентябрь кунлари Миср бўйлаб уларнинг уйларида ўтказилган бир қатор рейдлар давомида ҳибсга олган.

EIPR бошида уларнинг қаерда сақланаётгани ёки нима учун ҳибсга олингани ҳақида ҳеч қандай тафсилотлар берилмаганини айтди.

Пайшанба куни Миср Ички ишлар вазирлиги ҳибсга олишларни тасдиқлади ва «Matsda2sh»ни дезинформация орқали мамлакатдаги вазиятни беқарорлаштиришга уринишда айблади.

Вазирлик платформанинг лицензияси йўқлигини ва у хориждан бошқарилишини, унинг асосчиси Абдел Раҳмон Мансур эса «Мусулмон биродарлар» аъзоси эканини даъво қилди.

Мансур бу даъволар «бизнинг кимлигимизни ва қилаётган ишимизни нотўғри талқин қилишини» айтди.

«Бизнинг "Мусулмон биродарлар" билан ҳеч қандай алоқамиз йўқ ва расмийлар буни билади», деди у.

Душанба куни EIPR ҳибсга олинган журналистларнинг аксарияти Давлат хавфсизлик прокуратурасига «ҳибсга олинганидан кейинги кунларда, бирор бир суд органига олиб борилишидан олдин, Миллий хавфсизлик агентлиги биноларида қийноққа солинганликларини» айтганини маълум қилди.

Журналистлар «калтаклашлар, мажбуран яланғочлаш, электр токи билан қийнаш ва уларга ёки уларнинг оилаларига зарар етказиш билан таҳдид қилишлар» ҳақида хабар беришган, дея қўшимча қилди ташкилот.

Ички ишлар вазирлиги уларнинг қийноққа солингани ёки уларга нисбатан ёмон муносабатда бўлинганини рад этди.

Вазирликдаги манба EIPR даъволари «асоссиз ва уларга қўйилаётган айбловлардан бўйин товлашга уринишлар доирасида пайдо бўлган»ини айтди.