Мирзиёев бизнес учун кенг кўламли ислоҳотлар пакетини имзолади.

Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев бизнесни қўллаб-қувватлаш ва ривожлантиришга қаратилган кенг кўламли ислоҳотлар пакетини тасдиқлади. “Ўзбекистон Республикаси Президентининг тадбиркорлар билан ВИ очиқ мулоқотида белгиланган мақсадларни амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармон текширувларга мораторий жорий этишдан тортиб, рақамли платформаларда бандликни ривожлантиришгача бўлган саккизта асосий йўналишни қамраб олади. Ҳужжат давлат раҳбари ва тадбиркорлар ўртасидаги йиллик очиқ мулоқот натижасидир, унинг давомида тахминан 14 000 та сўров келиб тушди.

**1. Бизнесга кераксиз аралашувни бартараф этиш:**

* Кичик бизнесни барча текширишларга уч йиллик мораторий жорий этилди. Истиснолар инсон саломатлигига таъсир кўрсатиш, меҳнат қонунчилигига риоя қилиш, ҚҚСни қайтариш ва бизнесни тугатиш билан боғлиқ жиноий ишлар бўйича текширувлардир.

* Мораторий давомида кичик бизнесни ҳар қандай текшириш ноқонуний деб ҳисобланади ва айбдор деб топилганлар жавобгарликка тортилади.

* Бизнес-омбудсман сўнгги уч йилдаги текширув ёзувларини таҳлил қилиб ва жойида ташрифлар ўтказиб, “Самарали назорат” тадбирини ўтказади. Ҳисоботлар ҳар олти ойда Президент маъмуриятига тақдим этилади.

* 2027-йил 1-январдан 2028-йил 31-декабргача о'рта ва йирик бизнес суб'эктлари учун аудиторлик фирмалари иштирокидаги ихтиёрий солиқ текширувлари билан бог'лиқ ҳуқуқий тажриба жорий этилади. Солиқ органи уларнинг хулосаларини тан олади ва агар аниқланган хатолар 30 кун ичида тузатилса, жарима қо'лланилмайди. Солиқ қо'митаси бундай ташкилотлар реестрини юритади.

* Йил давомида такрорий бизнес аудитига фақат Бизнес-омбудсманнинг рухсати билан рухсат берилади, стол солиқ текширувлари бундан мустасно.

* "Биринчи хато учун огоҳлантириш" қоидаси жорий этилади: агар қоидабузарлик ҳаётга, сог'лиққа ёки мулкка зарар етказмаса, жарима қо'лланилмайди ва тадбиркорга камчиликларни тузатиш учун о'н кун вақт берилади.

* 2027-йил 1-январдан бошлаб бизнес фаолиятини тугатиш ва то'хтатиб туриш сабабларини доимий равишда таҳлил қилиш тизими ишга туширилади. Адлия вазирлиги ушбу тизимни уч ой ичида автоматлаштиришни та'минлайди.

**2. Тадбиркорлик харажатларини камайтириш:**

* Кичик ва о'рта бизнес суб'эктлари учун 2026-йил 31-декабргача иқтисодий амнистия, "Иккинчи имконият" э'лон қилинди: солиқ қарзлари то'лиқ то'лангандан со'нг, жарималар ҳисобдан чиқарилади ва ижро ишлари тугатилади. Ҳисоботларни мустақил равишда тузатиш ва қо'шимча суммаларни то'лаш учун жарималар ҳисобланмайди. Бу 2027-йил 1-январ ҳолатига ко'ра бошқа солиқ қарзлари бо'лмаслигини талаб қилади.

* Солиқлар бо'йича банкка то'лов топшириг'ини тақдим этмаслик учун ма'мурий жавобгарлик бекор қилинади. Муайян жарималарнинг то'ланмаган қисми ҳисобдан чиқарилади. Илгари тузилган меҳнат шартномалари Ягона миллий меҳнат тизимига кечиктирилган то'лов учун жаримасиз киритилиши мумкин.

* 2026-йил 1-ноябрдан бошлаб масофавий электр ва газ ҳисоблагичларига эга бизнеслар учун олдиндан то'лов ставкаси 15 фоизгача пасайтирилади. Ёзма исте'мол ҳисоботлари ва қог'оз асосидаги энергия та'миноти шартномалари бекор қилинади. * Ҳукуматга 200 миллиард со'мдан ортиқ (Қорақалпог'истон ва Хоразм учун 50 миллиард со'м) инвестиция лойиҳалари учун коммунал тармоқларни қуриш учун бизнесга товон пули то'лаш топширилди. Давлат харидлари учун депозитлар 24 соат ичида автоматик равишда қайтарилади. ҚҚСни қисман қайтариш ва солиқ имтиёзлари корхонанинг барқарорлик рейтингидан қат'и назар қо'лланилади.

* Нақд пул то'ловларининг максимал лимити базавий ҳисоблаш қийматининг 400 бараваригача оширилди.

* Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Адлия вазирлиги, Бош прокуратура ва Бизнес-омбудсман билан биргаликда уч ой ичида жарималарни инвентаризация қилади ва уларни о'ртача икки баравар камайтириш бо'йича таклифлар тайёрлайди.

**3. Бизнесни ҳимоя қилиш кафолатларини кучайтириш:**

* "Тадбиркорлик суб'эктининг ҳақлилиги презумпсияси" о'рнатилди: бизнес давлат органи бунинг аксини исботламагунча қонуний ҳаракат қилган деб ҳисобланади. Қарорларнинг асослилиги ва мутаносиблигини исботлаш юки бутунлай давлат органига юклатилади. * Қонунчиликдаги барча муросасиз қарама-қаршиликлар ва шубҳалар тадбиркор фойдасига талқин қилинади.

* Агар суд давлат органига қарорни қайта ко'риб чиқишни буюрса, у буни 30 кун ичида бизнеснинг аҳволини ёмонлаштирмасдан амалга ошириши керак. Ушбу муддатдан кейин бу ҳолатда ижро чоралари тақиқланади.

**4. Инновациялар ва стартапларни қўллаб-қувватлаш:**

* "Келажак Тадбиркори" дастури 2027–2030 йилларда амалга оширилади. "УзВС" Миллий венчур фонди саккизта устувор йўналишда (электротехника, машинасозлик, фармацевтика, кимё, қурилиш материаллари, сув ва энергия тежовчи технологиялар, қишлоқ хўжалиги технологиялари ва аерокосмик) 30 тагача стартап лойиҳаларини фоизсиз кредит ёки САФЕ шартномаси шаклида ҳар бир лойиҳа учун 5 миллиард сўмгача инвестициялар билан молиялаштиради. Давлат улуши 49 фоиздан ошмайди.

* Рўйхатдан ўтган стартапларга инвестиция киритган жисмоний шахсларга "Стартап Инвестор" мақоми берилади. Уларнинг аксияларини сотишдан тушган даромади, агар улар камида уч йил давомида мавжуд бўлса, даромад солиғидан озод қилинади.

**5. Молиявий қўллаб-қувватлаш механизмларини кенгайтириш:**

* "Тадбиркорликни ривожлантириш компанияси" АЖ 75 фоизгача кредит кафолатлари, банк кафолатлари ва лизинг хизматларини, давлат харидлари иштирокчилари учун 2,5 миллиард сўмгача кафолатлар, интизомли тадбиркорлар учун 5 миллиард сўмгача имтиёзли кредитлар ва фойдаланилмаган давлат активларини сотиб олиш учун 15 миллиард сўмгача ипотека кредитларини тақдим этади.

* Компания қошида "Бизнес жамғармаси" аксиядорлик жамияти ва "Микромолиялаштириш хизматларини ривожлантириш" МЧЖ ташкил этилади.

**6. Туризм инфратузилмасини ривожлантириш:**

* Банклар меҳмонхоналар қуриш ва реконструксия қилиш учун миллий валютада 16 фоиздан ортиқ ёки хорижий валютада СОФР, ЭУРИБОР ёки ШИБОР ставкаларидан ортиқ бўлган кредитлар бўйича фоиз харажатларининг бир қисмини қоплайди. * Уч, то'рт ва беш юлдузли меҳмонхоналар қуриш учун субсидиялар узайтирилди (2029-йил 1-январгача), шунингдек, меҳмонхона мулки ва ер солиг'и учун 0,1% имтиёзли коеффициент (2030-йил 1-январгача) ва туризм соҳаси учун импорт қилинган автобуслар ва микроавтобуслар учун божхона то'ловларидан озод қилиш (2028-йил 1-январгача) жорий этилди.

* 2027-йил 1-январдан бошлаб резидент туроператорлар томонидан хорижий сайёҳларга ко'рсатиладиган хизматларга нол ҚҚС ставкаси қо'лланилади.

**7. Жиноят-процессуал қонунчилигини такомиллаштириш:**

* Жиноят ишлари бо'йича омонатларни қайтариш тартиби соддалаштирилмоқда, кечиктирилган то'ловлар учун жарималар Марказий банк ставкаси бо'йича ҳисобланади.

* Реабилитация қилинган шахсларга етказилган моддий ва ма'навий зарарлар Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан суд қарори асосида республика мақсадли жамг'армасидан қопланади. * Бош прокуратура, Давлат хавфсизлик хизмати, Ички ишлар вазирлиги ва Адлия вазирлигига тадбиркорларни асоссиз жиноий жавобгарликдан ҳимоя қилиш учун уч ой ичида қонун лойиҳасини тайёрлаш топширилди.

Фармон билан бир қатор амалдаги президент ва ҳукумат ҳужжатларига ўзгартиришлар киритилди, жумладан, Президент ҳузуридаги Тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш бўйича жамоатчилик кенгаши таркиби янгиланди ва нақд пул тўловларининг максимал миқдори аввал белгиланган 25 миллион сўм ўрнига базавий ҳисоб-китоб миқдорининг 400 бараварига тенглаштирилди.