Мигрантлар Ла-Манш орқали узунроқ ва хавфлироқ йўналишлардан фойдаланмоқдалар

Мигрантлар Ла-Манш орқали узунроқ ва хавфлироқ йўналишлардан фойдаланмоқда

Контрабандачилар кичик қайиқларни Кале ва Дюнкеркдан анча узоқда жойлашган соҳиллардан сувга туширмоқда

Франция расмийларининг маълум қилишича, тобора кўпроқ мигрантлар Кале ва Дюнкеркдан жануброқ ва ғарброқдаги соҳиллардан узунроқ йўналишларни танлаб, кичик қайиқларда Ла-Манш бўғозини кесиб ўтишга уринмоқда.

Ўтган ҳафтада Нормандиядан йўлга чиққан бир қайиқ Чегара хизмати (Border Force) томонидан тўхтатилиб, Дуврга олиб келингунга қадар 30 соатдан кўпроқ вақт давомида денгизда қолган.

Нормандиядан йўлга чиқиш ҳолатлари кам кузатилган бўлса-да, қўшни Сен-Маритим департаменти расмийлари жорий йилда аллақачон 58 та уриниш бўлганини маълум қилди, ваҳоланки ўтган йили бу кўрсаткич 30 тани ташкил этган эди.

Ҳукумат кичик қайиқлардаги хавфли ўтишларни қатъий назорат қилаётганини айтмоқда ва рақамлар жорий йилда келувчилар сони кескин камайганини кўрсатмоқда.

Умумий ўтишлар сони камайган бўлса-да, контрабандачилар фойдаланадиган соҳил чизиғи кенгайиб бораётганга ўхшайди.

Шу ой бошида Шербур ҳудудидан йўлга чиққан яна бир мигрантлар қайиғи Уайт оролидан келган қутқарув қайиқлари томонидан кутиб олинди.

Бу жойлар сўнгги йилларда кўплаб кичик қайиқлар кесиб ўтган соҳиллардан деярли 80 мил (128 км) узоқликда жойлашган бўлиб, бу бортдагиларнинг денгизда кўпроқ вақт ўтказишини англатади.

Яқинда содир бўлган ўтиш уринишлари Нормандиянинг айрим қисмлари ва Сен-Маритимдаги Дьеп ҳудудидан бошланган.

Сен-Маритимдаги маҳаллий ҳукумат вакили Одри Баконне-Розе шундай деди: "Ла-Маншни кесиб ўтишга уринишлар сони ортди ва бу Франция шимолидан тобора узоқлашиб бормоқда".

У расмийлар "уларнинг ярмини тўхтатишга муваффақ бўлаётганини" қўшимча қилди.

Унинг сўзларига кўра, Дьеп атрофида ва Гавр ҳудудига яқин соҳилларда патруллик қилувчи жандармлар сони кўпайтирилган.

"Ҳозирги кунда соҳилда 50 га яқин жандарм бор ва уларни тўхтатиш учун Дьеп ва унинг атрофида 20 га яқин полиция ходими ишламоқда", деди у.

Баконне-Розе, шунингдек, баъзи контрабандачилар ҳали ҳам Сассексдаги Ньюхейвенга қатнайдиган паромлардан фойдаланишга уринаётганини айтди.

"Биз уларни ҳали ҳам қўлга олмоқдамиз ва жавобгарликка тортмоқдамиз", дея қўшимча қилди у.

Оксфорд университетининг Миграция расадхонаси катта илмий ходими доктор Питер Уолшнинг айтишича, янги йўналишлар полициянинг Франция шимолида қайиқларни сувга туширишга тўсқинлик қилаётгани натижаси бўлиши жуда эҳтимолдан ҳоли эмас.

"Бу қайиқларнинг ўзлари мўлжаллаган манзилдан бунчалик узоқдан йўлга чиқиши улар учун умуман қулай эмас", деди у.

"Бу сафарларнинг баъзилари 20 мил (32 км) эмас, балки 50 мил (80 км) ёки ундан ҳам кўпроқ бўлиши мумкин, бу эса, албатта, бортдагилар учун хавфни сезиларли даражада оширади".

Денгиз хавфсизлиги бўйича маслаҳатчи Дэвид Макфарлейннинг айтишича, сафар қанчалик узоқ бўлса, хавфли денгиз шароитларига дуч келиш хавфи шунчалик юқори бўлади.

"Агар Атлантика океани устида паст босим тизими ривожланаётган бўлса, бу шамол кучайишидан олдин тўлқинларнинг кўтарилишини англатиши мумкин, бу эса баъзиларда денгиз касаллиги эҳтимолини оширади ва сувсизланишга олиб келиши мумкин", деди у.

"Шамол, албатта, жуда тез кучайиши мумкин ва Ла-Маншда тўлқинлар баландлиги 3,5 метргача (11 фут) етиши мумкин.

Бу қайиқнинг денгиз суви билан тўлиб қолиш хавфини оширади, бу эса чўкиш ёки совуқ қотиш туфайли инсон ҳаётига аниқ хавф туғдиради".

2026 йил 1 январдан 27 сентябргача бўлган даврда 19 135 киши Франциядан кичик қайиқларда Ла-Манш бўғозини кесиб ўтган. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 42 фоизга камдир.

2020 йилдан бери бу ўтишлар одамларнинг Буюк Британияга ноқонуний кириши аниқланадиган энг кенг тарқалган усулга айланди.

Кичик қайиқда келганларнинг деярли барчаси бошпана сўрайди. Халқаро ҳуқуққа кўра, бу уларнинг бошпана сўрови кўриб чиқилаётган вақтда мамлакатда қолишларига рухсат берилишини англатади.

Кичик қайиқларда келганлар 2025 йил июлдан 2026 йил июнгача бўлган даврда бошпана сўраб топширилган аризаларнинг 40 фоизини ташкил этди.

Буюк Британияга 2025 йил 28 сентябрдан 2026 йил 27 сентябргача келган қайиқлар ўртача 67 кишини ташиган. Бу кўрсаткич 2021 йилдан бери икки баравардан кўпроққа ошди.

Экспертларнинг таъкидлашича, одам сонининг ҳаддан ташқари кўплиги ўтишни хавфлироқ қилади. Бирлашган Миллатлар Ташкилоти (БМТ) маълумотларига кўра, 2024 йилда Ла-Маншни кесиб ўтишга уриниш пайтида камида 84 киши ҳалок бўлган.

Кичик қайиқларда ўтиш кўлами нуқтаи назаридан, бу келувчилар 2025 йил январдан 2025 йил декабргача Буюк Британияга жами иммиграциянинг тахминан 5 фоизини ташкил қилади.

Ҳукумат бу кўрсаткичларни камайтириш учун ушбу ўтишлар ортида турган "гуруҳларни тор-мор этишга" ваъда берди.

Эритреядан келганлар 2025 йил июлдан 2026 йил июнгача бўлган даврда жами келганларнинг 18 фоизини ташкил этди.

2025 йил январдан 2025 йил декабргача бўлган даврни қамраб олган сўнгги маълумотларга кўра, кичик қайиқда келган камида 2 335 киши Ички ишлар вазирлиги (Home Office) томонидан одам савдоси ёки замонавий қулликнинг бошқа шаклларининг потенциал қурбонлари сифатида аниқланган.

Яна 4 712 киши 2025 йил июлдан 2026 йил июнгача бўлган даврда Буюк Британияга бошқа йўллар билан, жумладан, транспорт воситаларида яшириниб, паромларда саёҳат қилиб ёки аэропортлардан ўтиб, рухсатсиз кирганликда айбланган. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 17 фоизга камдир.

Шунингдек, мамлакатга қонуний равишда, масалан, иш ёки ўқиш визаси билан кириб, кейин рухсат муддати тугаганидан кейин ҳам қоладиган одамлар бор.

Қонуний равишда келиб, кейин Буюк Британияда ноқонуний яшаётган одамларнинг умумий сони маълум эмас.

2026 йилда ҳозиргача 19 135 киши Ла-Маншни кесиб ўтди, ваҳоланки 2025 йилнинг шу даврида бу кўрсаткич 32 188 кишини ташкил этган эди.

Бироқ, ўтган ҳафтада иккита мигрантлар қайиғи тўхтатилмасдан Кент соҳилига етиб борганидан сўнг, Ички ишлар вазири текширув ўтказишни буюрди.

Ички ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, чоршанба куни 10 та кичик қайиқда жами 781 мигрант келган, бу жорий йилдаги энг юқори бир кунлик кўрсаткичдир.

Чегара хизматининг собиқ бош директори Тони Смит контрабандачилар мослашишда давом этишини айтди.

"Биз Нормандия орқали ўтишларни ва аниқланмаган ўтишларни кўрдик", деди у.

"Модомики бизнес модели мавжуд экан ва Франциядан мигрантларни олиб келиш бозори бор экан, улар таслим бўлишмайди.

Ҳар бир муваффақиятли соҳилга қўниш Франция соҳилида кутаётган кейинги мигрантга буни синаб кўришга арзиши ҳақидаги хабардир".

Ички ишлар вазирлиги матбуот котибининг айтишича, сайловдан бери биргаликдаги саъй-ҳаракатлар натижасида 48 000 дан ортиқ ўтиш уринишининг олди олинган ва 1 100 та қайиқ ва двигателлар мусодара қилинган.

"Саъй-ҳаракатларимиз ўз таъсирини кўрсатмоқда, жорий йилда кичик қайиқларда ўтишлар сони сезиларли даражада камайди ва июль ойи учун 2020 йилдан бери энг паст кўрсаткич қайд этилди", дея қўшимча қилди у.

"Аммо биз янада илгарилаб боришимиз керак, шунинг учун биз французлар билан натижага қараб тўлов келишувини имзоладик, унга кўра Франция соҳилларида жандармлар сони 40 фоизга кўпайтирилади, шунингдек, ғарбий соҳиллардаги ҳаракатларни кучайтириш учун яна 45 нафар қўшимча ходимдан иборат тезкор гуруҳ ташкил этилади".