Meta кўзойнаклари инқилоби - одамларни жамоат жойларида тасвирга олиш тўғрими?

Meta кўзойнаклари инқилоби - одамларни жамоат жойларида видеога олиш тўғри кириладими?

Meta яқинда кўзойнакни янгилаганини ва агар чироққа шикаст етказилган бўлса, камера ўчиб қолишини маълум қилди

Бу тақиб юриладиган технологияларнинг энг янги тўлқини бўлиб, тез орада сизга яқин бўлган кўчада, боғда ёки шаҳар майдонида пайдо бўлиши эҳтимоли юқори. Аммо ҳамма ҳам смарт-кўзойнаклар келажагига пуштиранг кўзойнак орқали қараётгани йўқ.

Ушбу технология фойдаланувчиларга қўнғироқлар қилиш, сунъий интеллект билан қўлларсиз мулоқот қилиш, шунингдек, шунчаки кўзойнак гардишига тегиниш орқали фотосурат ва видеолар олиш имконини беради, бу эса шахсий ҳаёт дахлсизлиги борасида хавотирларни келтириб чиқармоқда.

Буюк Британия бўйлаб 800 га яқин пабни бошқарадиган Wetherspoons тармоғи ўз муассасалари ичида видеога олиш учун ушбу кўзойнаклардан фойдаланишни тақиқлади, аёллар ҳуқуқлари фаоллари эса улардан шилқимлик қилиш мақсадида фойдаланилиши мумкинлигидан хавотир билдиришди.

Бироқ, контент яратувчиларнинг видеолари TikTok ва Instagram каби ижтимоий тармоқ платформаларида оммалашишда давом этар экан, жамоат жойларида кўзойнаклардан қандай қилиб энг тўғри тарзда фойдаланиш борасидаги баҳслар ҳали узоқ давом этадиган кўринади.

Пирс Валлели ана шундай контент яратувчилардан бири – Белфаст ғарбидаги Баллимурфи шаҳридан бўлган 31 ёшли йигит ўз тирикчилигини ижтимоий тармоқлардаги фаолияти орқали ўтказади.

У Meta Ray-Ban кўзойнагини тақиб юради ва унинг аксарият видеоларида кўзойнак баландлигидан олинган тасвирлар кўрсатилади: у кўчада кетаётиб, йўловчилар билан қофияли сўзлар орқали саломлашади.

Унинг Белфаст марказида суратга олинган энг оммабоп видеоларидан бири TikTok’да 600 000 марта кўрилди.

Контент яратувчи Пирс Валлели ўзининг Meta кўзойнагини таққан ҳолда, улардан "ижобий йўлда" фойдаланишини айтди

Видеоларнинг оммабоплиги уларнинг самимий оҳангига боғлиқ. Унинг айтишича, у ҳеч қачон видеони юкламасликни сўрашганидан кейин ижтимоий тармоққа қўймаган ва ҳеч ким унга видеони ўчириб ташлаш илтимоси билан мурожаат қилмаган.

"Менимча, бу менинг улар билан суҳбатим характерига боғлиқ. Улар мени улардан масхара ясамаётганимни, буни ижобий йўлда қилаётганимни билишади."

Валлели фойдаланадиган Meta кўзойнаклари смарт-кўзойнаклар бумида етакчи маҳсулот ҳисобланади ва компания ҳозиргача етти миллиондан ортиқ жуфт сотилганини айтмоқда.

Нархи бир неча юз фунт стерлинг турадиган ва машҳур Ray-Ban қуёш кўзойнаклари бренди ортида турган компания билан ҳамкорликда ишлаб чиқарилган ушбу гардишларда фойдаланувчилар тегиниш орқали ёқиши мумкин бўлган сезиларсиз камера мавжуд.

Бу одамларни видео ёзиб олинаётганидан огоҳлантиришга мўлжалланган липилловчи оқ чироқни ва фотосуратлар учун чақноқни (вспышка) фаоллаштиради – Meta вакилининг сўзларига кўра, бу хусусият "смартфонлар ва бошқа камераларда йўқ".

Meta яқинда кўзойнакни янгилаганини ва агар чироққа шикаст етказилган бўлса, камера ўчиб қолишини маълум қилди.

Агар кўпроқ компанияларнинг сунъий интеллект ёки смарт-кўзойнак маҳсулотлари Meta версияси каби яхши сотилса, тадқиқотчилар яқин бир неча йил ичида 100 миллионга яқин одам ушбу кўзойнакни сотиб олишини тахмин қилишмоқда.

Видеолари кутилмаган ва табиий мулоқотларга асосланган Валлелининг айтишича, одамлар кўзойнагидаги чироқ туфайли унинг тасвирга олаётганини кўпинча пайқашади.

У шунингдек, агар улгуриб қолса, тасвирга олишдан кейин одамларга улар видеога олинганини билдиришга ҳаракат қилишини айтди.

Шимолий Ирландияда жамоат жойида кимнидир ҳатто сезиларсиз тарзда видеога олиш одатда қонуний ҳисобланади, чунки жамоат жойидаги одамлар одатда шахсий ҳаёт дахлсизлигини талаб қила олмайдилар.

Видеога олиш фақат шилқимлик, таъқиб қилиш, воеризм деб ҳисобланиши мумкин бўлган ёки шахсий ҳаёт дахлсизлиги кутиладиган шароитларда амалга оширилсагина ноқонуний бўлади.

Смарт-кўзойнаклардан қўлларсиз қўнғироқлар қилиш, қулоққа мусиқа чалиш ҳамда фото ва видеолар олиш учун фойдаланиш мумкин

"Кимдир билан 30 сониялик суҳбат қуришнинг ёмон жойи йўқ", деди Валлели.

"Менимча, бу технология туфайли йўқотаётган нарсамиз ва мен технологиядан буни ижобий томонга ўзгартириш учун фойдаланишга ҳаракат қиляпман."

Валлели "агар одамлар қўполлик ва беодоблик қилаётган бўлса", Meta кўзойнакларини тақиқлаш сабабларини тушуниши мумкинлигини, аммо тасвирга олишдан мақсад нима эканлиги муҳимлигини айтди.

"Одамлар буни мен қилаётганимни билишади, бошқалар эса буни фейк аккаунтларда қилишади. Нима ихтиро қилинмасин, одамлар ундан нотўғри мақсадларда фойдаланишади."

Шундай бўлса-да, Валлели ҳеч қандай қаршиликка дуч келмаганини айтган бўлса-да, кўзойнакдан видеога олиш учун фойдаланаётган одамлар ва кенг жамоатчилик ўртасида кескинлик кучайиб бораётганини кўрсатувчи хабарлар бор.

Ўтган йилнинг декабрь ойида Нью-Йорк метросида бир аёл эркак кишининг Meta кўзойнагини иккига бўлиб ташлаганидан кейин одамлар уни "қаҳрамон" деб олқишлаган эди.

Июль ойида Шотландия полицияси жамоатчилик вакилларини яширинча видеога олиш учун кўзойнакдан фойдаланган TikTok фойдаланувчиси устидан тушган шикоятлардан сўнг тергов бошлади.

Компаниянинг видеога олишни тақиқлагани ҳақида гапирар экан, Wetherspoons вакили смарт-кўзойнаклар "яширин кузатувга йўл қўйиш орқали соғлом фикрлашга" зид эканлигини айтди, Comic Con Northern Ireland кўргазмасини ташкил этувчи Monopoly Events ҳам яширин ёзиб олиш хавотирлари туфайли ўз тадбирларида ушбу кўзойнакларни тақиқлади.

Шу билан бирга, TikTok’да фойдаланувчиларнинг аёлларга яқинлашиб, уларнинг телефон рақамларини сўраши ва танишиш сўзларига бўлган муносабатини видеога олиши кўпинча #howtogetagirlfriend (қандай қилиб қиз топиш мумкин) ҳештеги билан жойлаштирилади ва минглаб кўришларни жалб қилиши мумкин.

Аёллар ҳуқуқлари фаолларининг айтишича, кўзойнаклар шахсий ҳаёт дахлсизлигига хавф туғдиради

Аёллар ресурслари ва ривожланиш агентлигининг аёллар сектори лоббисти Элейн Крорининг айтишича, кўзойнаклар қачон ва қандай ишлатилаётгани ҳақида хабардорлик етишмаяпти, бу эса розилик масаласида муаммоларни келтириб чиқармоқда.

"Ҳозир, агар сиз камера ёки телефонингиз билан суратга олаётган бўлсангиз, мен одатда буни кўра оламан ва кейин ундан қочишим мумкин. Аммо сизни сунъий интеллект камераси билан тасвирга олишаётганини сезмай қолишингиз мумкин."

Унинг қўшимча қилишича, кўзойнаклардан ҳозирда ноқонуний бўлган нарсалар, масалан, юбка остидан яширинча суратга олиш (апскиртинг) учун фойдаланилаётгани ҳақида ҳам хавотирлар бор.

Крорининг айтишича, одамлар ижтимоий тармоқлардан видеоларни ўчириб ташлашни сўрашлари мумкин ва баъзи муассасалар "ҳар бир ҳолатдан келиб чиқиб" огоҳлантирувчи белгилар қўйишган, бироқ у қонунчилик технологиялар билан ҳамқадам эмаслигига ишонади.

"Агар одам кўчада, автобусда, синфхонада видеога олинса, унинг ҳеч қандай ҳуқуқий ҳимояси йўқ", деди у.

Адлия вазирлиги (DoJ) Meta кўзойнакларини тартибга солиш вазирликнинг бевосита ваколатига кирмаса-да, агар улардан фойдаланиш "жиноий чегарани кесиб ўтадиган хулқ-атворни, масалан, воеризм шакли сифатида 'юбка остидан яширинча суратга олиш' каби мавжуд ҳуқуқбузарликларни" ўз ичига олса, у ҳолда чора кўрилишини маълум қилди.

Оптометрист Жефф МакКонвиллнинг айтишича, кўзойнаклар кўриш қобилияти заиф фойдаланувчилар учун "инқилобий янгиликдир"

Белфастдаги дўконида Meta кўзойнакларини сотадиган оптометрист Жефф МакКонвилл учун улардан "ноўрин фойдаланиш" борасида хавотирлар мавжуд, аммо технологиянинг афзалликлари ҳам бор.

У ўз беморларининг матнни нутққа айлантириш функцияларидан қандай фойдаланишини кўрсатиб ўтди, бу уларга сунъий интеллект ёрдамида газета ва белгиларни ўқиш имконини беради.

"Менинг кекса, кўриш қобилияти заиф беморларим учун бу инқилобий янгиликдир. Улар ажойиб."

Ўз баёнотида Meta кўзойнаклар "кўзи ожиз ёки эшитиши заиф одамлар учун жуда муҳим янги технологияни таклиф қилишини ва одамларнинг ушбу технологиядан фойдаланишини чеклаш орқага ташланган катта қадам бўлишини" айтди.

"Табиийки, баъзи жойларни умуман видеога олмаслик керак ва бу оқилона, аммо қоидалар изчил қўлланилиши лозим."

Яқинда бўлиб ўтган савол-жавоб сессиясида Instagram раҳбари Адам Моссери агар одамлар "одамлардан фойдаланиб ва уларни таъқиб қилиб" контент жойлаштирсалар... "унда биз ушбу контентни ўчириб ташлаймиз", деди.