Марказий Осиёнинг умумий ЯИМ беш йил ичида деярли икки баравар кўпайиб, 543 миллиард долларга етди
Марказий Осиёнинг бешта иқтисодиётининг умумий ЯИМ ҳажми 2021 йилдаги 285 миллиард доллардан деярли икки бараварга ошиб, 2025 йилда 543 миллиард долларга етди, бунда Қирғизистон минтақадаги энг тез суръатлардаги ўртача реал ўсишни қайд этди, Ўзбекистон эса минтақавий иқтисодиётдаги ўз улушини оширди.
Марказий Осиёнинг умумий ЯИМи беш йил ичида деярли икки баравар кўпайиб, 543 миллиард долларга етди.
Таҳлил Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази эксперти Руслан Абатуров томонидан Жаҳон банки маълумотлари асосида тайёрланди.
Қирғизистон 2021 йилдан 2025 йилгача бўлган даврда ЯИМнинг йиллик ўртача реал ўсиши бўйича минтақада энг юқори кўрсаткични қайд этди — 9,2%. Кейинги ўринларни Тожикистон (8,5%), Ўзбекистон (7%), Туркманистон (6,3%) ва Қозоғистон (4,8%) эгаллади.
Қозоғистон Марказий Осиёдаги энг йирик иқтисодиёт бўлиб қолди, бироқ унинг минтақа умумий ЯИМидаги улуши беш йиллик даврда 60% дан 56% гача камайди. Ўзбекистоннинг улуши 24,6% дан 27,1% гача, Қирғизистонники 2,9% дан 4,2% гача, Тожикистонники эса 2,9% дан 3,3% гача кўтарилди. Туркманистоннинг улуши 9,6% дан 9,2% гача тушди.
Қозоғистон ЯИМи 2021 йилдаги 171 миллиард доллардан 2025 йилда 306 миллиард долларгача ўсди. Унинг йиллик ўртача реал ўсиш суръати 4,8% ни ташкил этиб, Марказий Осиёнинг бешта иқтисодиёти орасида энг паст кўрсаткич бўлди, бу эса унинг минтақавий ЯИМдаги улуши камайишига олиб келди.
Қозоғистонда қишлоқ хўжалигининг иқтисодиётдаги улуши 5,4% дан 3,7% гача, саноат ва қурилиш улуши эса 33,1% дан 32,3% гача камайди. Хизмат кўрсатиш соҳаси 56,1% дан 57,7% гача ўсди.
Қўшилган қийматнинг йиллик ўртача реал ўсиши қишлоқ хўжалигида 3,5%, саноат ва қурилишда 5,5%, хизмат кўрсатиш соҳасида эса 4,4% ни ташкил этди.
Қирғизистон ЯИМи 8,3 миллиард доллардан 22,6 миллиард долларгача ошди, йиллик ўртача реал ўсиш эса 9,2% га етди — бу минтақадаги энг юқори кўрсаткичдир.
Ўсиш 2021 йилдан кейин тезлашди. Реал ЯИМ ўсиши 2022–2023 йилларда йилига қарийб 9% ни ташкил этди, 2024 ва 2025 йилларда эса 11% дан ошди.
Қишлоқ хўжалигининг ЯИМдаги улуши 12,2% дан 8% гача тушди, саноат ва қурилиш улуши эса 26,9% дан 26,5% гача бироз камайди. Хизмат кўрсатиш соҳаси ўз улушини 50,7% дан 51,2% гача оширди.
Қўшилган қийматнинг йиллик ўртача реал ўсиши қишлоқ хўжалигида 2,3%, саноат ва қурилишда 10,5%, хизмат кўрсатиш соҳасида эса 8,5% ни ташкил этди.
Тожикистон иқтисодиёти 2021 йилдаги 8,1 миллиард доллардан 2025 йилда 17,7 миллиард долларгача ўсди, йиллик ўртача реал ўсиш 8,5% ни ташкил этди.