Марказий Осиёда аёллар орасида энг юқори ишсизлик даражаси Ўзбекистонда кузатилмоқда.
Гендер номутаносиблиги нафақат эркаклар ва аёллар ўртасидаги иш ҳақи тафовути билан боғлиқ. У аёлларнинг ҳаёт сифатига таъсир қилувчи бир қанча ижтимоий-маданий омилларни ўз ичига олади. Буларга аёллар ишсизлигининг юқори даражаси, уй ишларининг нотекислиги туфайли мартаба истиқболларининг пасайиши ва эркаклар ва аёлларнинг юқори даромадли ишларга кириш имкониятларидаги фарқлар киради. […]
О'збекистон Марказий Осиё мамлакатлари орасида аёллар ишсизлик даражаси энг юқори ко'рсаткичга эга.
Гендер тенгсизлиги нафақат иш ҳақи тафовутларида, балки аёлларнинг ҳаёт сифатига та'сир қилувчи бир қатор ижтимоий-маданий омилларда ҳам намоён бо'лади. Буларга аёллар о'ртасида юқори ишсизлик даражаси, уй вазифаларининг нотекис тақсимланиши туфайли карьера имкониятларининг чекланганлиги ва иқтисодиётнинг юқори даромадли соҳаларига киришдаги фарқлар киради. Минтақавий фарқлар ва мустаҳкамланган ижтимоий стереотиплар ҳам муҳим рол о'йнайди. Кекса аёллар ко'пинча энг заиф гуруҳ ҳисобланади.
Халқаро меҳнат ташкилоти (ХМТ) ма'лумотларига ко'ра, О'збекистонда аёллар о'ртасидаги ишсизлик даражаси о'тган йилнинг ноябр ойида 6,6% га етди, бу эркаклар о'ртасидаги ишсизлик даражасидан (3,5%) 3,1 фоиз пунктга юқори.
Марказий Осиё бо'йлаб вазият нотекис. О'збекистондан ташқари, аёллар ишсизлигининг юқори даражаси Қозог'истонда (аёллар орасида 5,5% ва эркаклар орасида 4,1%) ва Қирг'изистонда (аёллар орасида 4% ва эркаклар орасида 3,2%) кузатилмоқда.
Тожикистон ва Туркманистонда эса, аксинча, эркаклар о'ртасидаги ишсизлик даражаси аёллар о'ртасидаги ишсизлик даражасидан юқори. Мутахассисларнинг та'кидлашича, Марказий Осиё мамлакатларида аёллар орасида норасмий бандликнинг юқори даражаси туфайли аёллар ишсизлиги ко'рсаткичлари кам ко'рсатилиши мумкин, бу расмий статистикада камдан-кам ҳолларда қайд этилади ва ишсизлик деб таснифланмайди, чунки аслида иш билан банд бо'лган аёллар иш изламайди.
Дунё миқёсида О'збекистон ко'рсаткичлари о'ртача диапазонда. Таққослаш учун, Афг'онистонда гендер ишсизлик фарқи 12,5 фоиз пунктни ташкил этади (аёллар орасида 25% ва эркаклар орасида 12,5%), Саудия Арабистонида эса 8,2 фоиз пунктни ташкил этади.
Шу билан бирга, Швеция, Япония ва Германия каби бир қатор ривожланган мамлакатларда гендер фарқлари минимал ёки ҳатто аёллар орасида ишсизликнинг пасайишига мойил. Со'ралган мамлакатлар орасида ушбу ко'рсаткичда тенглик кузатилган ягона мамлакат Қо'шма Штатлардир: эркаклар ва аёллар учун 4,2%.
ХМТ ма'лумотлари Республика Миллий статистика қо'митаси томонидан тақдим этилган ко'рсаткичлардан фарқ қилиши мумкин. ХМТ мутахассислари буни ба'зи мамлакатлар Халқаро меҳнат статистикаси конференсияси тавсиялари о'рнига о'зларининг ички методологияларидан фойдаланишлари билан изоҳлайдилар. Шунинг учун, ХМТ статистик ма'лумотларнинг халқаро таққосланишини та'минлаш учун мамлакатлардан бошланг'ич ма'лумотларни то'плайди ва ко'рсаткичларни мустақил равишда ҳисоблаб чиқади.