Манчестер Юнайтеднинг миллиардер хўжайини Буюк Британияга бўлган ишончини йўқотганини айтди
Ineos асосчиси сэр Жим Рэтклифф BBC телеканалига мамлакат «пастга қараб кетмоқда» деб ҳисоблашини айтди ва Шимолий денгизга кўпроқ инвестиция киритишга чақирди.
Манчестер Юнайтеднинг миллиардер хўжайини Буюк Британияга бўлган ишончини йўқотганини айтди
Сэр Жим Рэтклифф Буюк Британия иқтисодиёти «пастга қараб кетмоқда» демоқда
Британиянинг энг бой одамларидан бири сэр Жим Рэтклифф Буюк Британияга бўлган ишончини йўқотганини айтиб, мамлакатни «пастга қараб кетмоқда» деб атади.
«Манчестер Юнайтед»да ҳам йирик улушга эга бўлган «Ineos» нефть-кимё гиганти асосчиси Буюк Британия юқори солиқлар ва юқори иммиграция аралашмаси туфайли инқирозга юз тутаётганини айтди.
У BBC телеканалига берган интервьюсида Шимолий денгиздаги нефть ва газга бошқа сармоя киритмаслик «ақлсизлик» эканини айтди ва агар шу қишда совуқ кунлар бошланса, газ омборлари жуда бўшаб қолгани сабабли Буюк Британияда «газ тугаб қолиши» мумкинлигидан огоҳлантирди.
Миллиардернинг танқидига жавобан ҳукумат ўз эътиборини иқтисодий ўсишни таъминлашга қаратганини ва сўнгги икки йил ичида бизнес инвестициялари ошганини маълум қилди.
Ҳукумат вакили газ таъминотида ҳеч қандай муаммо кутилмаётганини айтди: «Бизда турли хил энергия манбалари мавжуд ва таъминот хавфсизлигимизга ишончимиз комил».
Бойлиги тахминан 15 миллиард фунт стерлингга баҳоланган сэр Жим илгари ҳам иммиграция ҳақидаги фикрлари билан баҳс-мунозараларга сабаб бўлган эди. У Брекситни қўллаб-қувватлаган, аммо 2020 йилдан бери Монакода солиқ резиденти бўлиб келмоқда.
Унинг Буюк Британиядан чиқиб кетиши ортидан бошқа таниқли миллиардерлар, жумладан, пўлат магнати Лакшми Миттал ва яқиндагина хеж-фонд раҳбари Крис Рокос ҳам мамлакатни тарк этди.
Сэр Жимнинг айтишича, сиёсатдаги ҳасад одамларни Буюк Британиядан сиқиб чиқармоқда.
«Америкада бойлик яратадиган одамларни олқишлашади», деди у. «Афсуски, ҳозирги вақтда Буюк Британияда бойликка нисбатан бироз ҳасад кўзи билан қараш бор».
У Буюк Британияга қайтиши учун «вазият яхшиланиши кераклигини» айтди.
Бош вазир Энди Бернем нефть ва газга нисбатан «прагматик ёндашув»ни қабул қилишини айтди, бироқ ҳукуматнинг энг йирик ҳал этилмаган қарорларидан бири — Роузбанк ва Жекдодаги нефть ва газ конларини янада ўзлаштиришни маъқуллаш-маъқулламаслик масаласи ҳали ҳам очиқ қолмоқда.
Сэр Жим бу кечикишни танқид қилди ва Шимолий денгиз операторларига солинадиган юқори солиқлар соҳа келажагини хавф остига қўяётганини айтди. Энергетика компаниялари фойдасидан олинадиган солиқ ислоҳ қилинмоқда, бироқ у 2030 йилгача тўлиқ кучга кирмайди.
Ineos Буюк Британиянинг Шимолий денгиздаги нефтининг қарийб 30 фоизини ташийдиган Forties қувурини бошқаради.
«Сиз [ҳукуматдан] табиий бойликларимиздан фойдаланишни кутган бўлардингиз, биз эса буни аниқ қилмаяпмиз. Биз уни ёпяпмиз.
Агар ҳаммага ҳаддан ташқари кўп солиқ солсангиз, уларнинг ҳаммаси кетиб қолади. Ва ҳозир айнан шу нарса содир бўлмоқда».
Сўнгги иқлим маълумотлари ва рекорд даражадаги иссиқлик тўлқинлари қазиб олинадиган ёқилғини кейинги ўзлаштиришга қарши далилларни кучайтирди. Шунга қарамай, Буюк Британияда иш ўринларини сақлаб қолиш, солиқ тушумларини ошириш ва энергетика хавфсизлигини яхшилаш учун ҳукуматга Роузбанк ва Жекдо лойиҳаларини олдинга суриш бўйича босим кучайди.
Сэр Жим бу далилларни қўллаб-қувватлаб, керак бўлганидан кўра кўпроқ энергия импорт қилиш «бемаънилик» эканини айтди.
Ҳукумат вакили нефть ва газ Буюк Британияда «келаси ўн йилликларда» ҳам муҳим бўлиб қолишини айтди, аммо қўшимча қилди: «Маҳаллий тоза энергияга ўтиш — оилалар ва корхоналар учун энергетик ва молиявий хавфсизликни таъминлашнинг ягона йўлидир».
Ineos Данияда Иттифоқнинг биринчи карбонат ангидридни тутиб қолиш лойиҳасига сармоя киритди.
Сэр Жим Европада газ захираларининг камлиги яқин ойларда Буюк Британия учун хавф туғдириши мумкинлигидан огоҳлантирди.
«Агар бизда жуда қаттиқ совуқ бўлса, унда газ тугаб қолиши ва саноатни ўчиришга мажбур бўлишимиз эҳтимоли бор... омборларимиз тўла эмас», деди у.
Буюк Британия одатда кўп газ сақламайди, бунинг ўрнига СТГ (суюлтирилган табиий газ) ва Европадан газ импортига таянади.
Cornwall Insight энергетика бўйича ихтисослашган консалтинг компаниясининг маълум қилишича, Европа Иттифоқининг газ омборлари ҳозирда тахминан 69% га тўлган, ваҳоланки йилнинг ушбу даврида у одатда 85% бўлиши керак эди.
Аммо Stonehaven консалтинг компаниясидан Адам Белл захираларнинг бутунлай тугаб қолиши эҳтимоли камлигини айтди.
«Биз одатдаги даражадан пастроқдамиз, лекин мен буни ҳалокатли деб ҳисобламайман», деди у.
«Газ тугаб қолишининг жисмоний хавфи нисбатан паст, айниқса Жекдо лойиҳасига рухсат берилса».
Унинг сўзларига кўра, энг катта ноаниқлик Буюк Британияни СТГ билан таъминлайдиган АҚШ сиёсати билан боғлиқ.
Сэр Жим Данияда Европа Иттифоқининг биринчи карбонат ангидридни тутиб қолиш ва сақлаш тизими (CCS) ишга туширилишида гапирди. Ineos Дания ҳукумати ва Европа Иттифоқи томонидан субсидияланадиган ушбу лойиҳага сармоя киритган.
У Буюк Британияда CCS тизимини ривожлантиришни хоҳлаганини, аммо ҳукумат томонидан етарлича қўллаб-қувватланмаганини айтди.
Энергетика хавфсизлиги ва нетто-ноль департаменти (DESNZ) ҳукумат 25 йил давомида CCS лойиҳалари учун 21,7 миллиард фунт стерлинг ажратишга ваъда берганини, бироқ Буюк Британияда ҳали бирорта ҳам лойиҳа ишламаётганини маълум қилди.
Дания жануби-ғарбидаги Эсбьерг лойиҳасида мамлакат бўйлаб тутиб қолинган карбонат ангидрид «Carbon Destroyer 1» деб номланган кемага юкланишидан олдин цеппелинсимон катта резервуарларга келтирилади. Кейин у қирғоқдан деярли 200 миль узоқликдаги қуриган нефть конига ҳайдалади.
Танқидчиларнинг таъкидлашича, CCS қимматга тушади ва бу маблағларни қазиб олинадиган ёқилғидан фойдаланишни узайтиришдан кўра, қайта тикланадиган энергия манбаларига сарфлаган маъқул.
Сэр Жимнинг Буюк Британияга нисбатан танқиди фақат энергетика ва солиқ сиёсати билан чекланиб қолмайди. У бир пайтлар бу мамлакат «ажойиб макон» бўлганини айтди.
«Биз дунёдаги энг буюк империяга эга эдик. Биз буюк халқ эдик. Биз иккита жаҳон урушида ғалаба қозонганмиз», деди у.
Аммо у ҳозирда иммиграция ва ижтимоий таъминот харажатлари жуда юқори эканини ва сиёсатчилар бу муаммоларнинг ҳеч бирини ҳал қилишни хоҳламаётганини айтди.
«Иммиграция муаммосини ҳал қилиш учун ҳеч ким етарлича қатъиятли эмас. Нафақалар муаммосини ҳал қилиш учун ҳеч ким етарлича қатъиятли эмас. Лекин кимдир буни қилиши керак», деди у.
Шу йил бошида у Буюк Британия «иммигрантлар томонидан мустамлака қилинганини» айтиб, баҳс-мунозараларга сабаб бўлган эди.
Кейинчалик у «айрим одамларнинг кўнглига теккани» учун узр сўради.