Малайзиялик бола мактаб ўқувчисининг қотиллигида руҳий носоғломлик асосида оқланди

Малайзиялик ўсмир мактаб ўқувчиси қизни ўлдирганликда айбланаётган шов-шувли иш бўйича руҳий носоғлом деб топилиб, оқланди. Судья воқеа содир бўлган вақтда у руҳий жиҳатдан носоғлом бўлган деган хулосага келди.

У пойтахт Куала-Лумпур чеккасидаги ўрта мактаб ҳожатхонасида Яп Шинг Сюэнни пичоқлаб ўлдирган эди.

16 ёшли қизнинг ўлдирилиши Малайзияни ларзага келтирди ва ижтимоий тармоқларнинг болаларга таъсири ҳақидаги мунозараларга сабаб бўлди.

Полиция аввалроқ ижтимоий тармоқлар ўша пайтда 14 ёшда бўлган болага таъсир кўрсатишда рол ўйнаган бўлиши мумкинлигини айтган эди.

Бу иш расмийларни болаларнинг ижтимоий тармоқлардан фойдаланишини чеклашга ундаган омил сифатида кенг кўрилди, бу чора жорий йилнинг бошида амалга оширила бошланди.

Малайзия қонунчилигига кўра, ҳали вояга етмагани сабабли исми ошкор этилмайдиган бола қотиллик айблови бўйича ўзини айбдор деб тан олмаган эди.

Суд жараёнида ҳимоячилар бола қизни ўлдирганини инкор этишмади, бироқ у йиллар давомида руҳий касалликдан азият чекканини айтиб, уни руҳий носоғломлик асосида оқлашни сўрашди.

Эксперт сифатида чақирилган психиатрнинг айтишича, болада шизофрения бўлган ва у тўққиз ёшидан бери руҳий касаллик ва алласирашларни бошдан кечирган.

Унинг аҳволи пандемия даврида ва мактабга қайтганидан кейин ёмонлашгани айтилди. Адвокатларининг сўзларига кўра, у симптомларини назорат қилиш учун умрининг охиригача дори-дармонлар қабул қилиши керак бўлади.

Душанба куни судья болани оқлаш ҳақида қарор чиқарди, аммо шу билан бирга уни руҳий касалликлар шифохонасида сақлаш ва даволаш ҳақида кўрсатма берди.

У жамиятга қайтишга лойиқ деб топилгунга қадар у ерда қолади ва катта эҳтимол билан ҳар йили тиббий кўрикдан ўтказилади.

Душанба куни ҳимоячи журналистларга ҳукмни эшитгандан сўнг, бола "ҳиссиз кўрингани, лекин нима бўлаётганини, бу жуда жиддий масала эканлигини тушунганини" айтди.

Суд ва ҳукм эшитиш мажлислари ёпиқ эшиклар ортида ўтказилди, яъни жамоатчилик ва ОАВ вакилларининг иштирок этиши тақиқланди.

Бу воқеа Малайзияни қаттиқ ларзага келтирди ва ижтимоий тармоқларнинг болаларга зарарли таъсири бўйича умуммиллий баҳс-мунозараларни кучайтирди.

Ушбу мунозараларнинг катта қисмига бола ҳибсга олинганда полиция томонидан топилган, интернетга сизиб кетган ва кенг тарқалган хат сабаб бўлди.

Баъзилар бу воқеани Netflix платформасидаги "Адолессенсе" (Ўсмирлик) сериали билан солиштиришди, унда ёш боланинг мактабдош қизни ўлдириши ва интернетдаги радикаллашув муаммоси тасвирланган эди.

Ўтган йили Бош вазир Анвар Иброҳимдан ушбу воқеа ва мактаблардаги бошқа сўнгги зўравонлик ҳолатлари ҳақида сўралган эди.

Маҳаллий ОАВ унинг "бу муаммоларнинг деярли барчаси мобил телефонлар ва ижтимоий тармоқлардан фойдаланишдан келиб чиқади" деган сўзларини келтирди ва у қаттиқроқ чоралар кўришни ваъда қилди.

Шундан сўнг расмийлар болаларни ҳимоя қилиш ва уларнинг интернетдаги зарарли контентга дуч келишини камайтиришга қаратилган янги қоидаларни жорий этишди.

Июн ойидан бошлаб Малайзияда 16 ёшга тўлмаган барча болаларнинг йирик ижтимоий тармоқларда аккаунт очиши тақиқланди.