Лула Бразилияда тўртинчи муддатга ғолиб чиқди, аммо у душманона конгресс ва парчаланган мамлакатга дуч келмоқда

Лула Бразилияда тўртинчи муддатга сайланди, аммо душманона Конгресс ва парчаланган миллатга дуч келмоқда

Лула эндиликда тўртта президентлик сайловида ғолиб чиқди

Бразилиянинг тажрибали сўлчи президенти Луиз Инасиу Лула да Силва шиддатли курашлар остида кечган кампаниядан сўнг ўз ўнгчи рақиби Флавиу Болсонаруни мағлуб этиб, қайта сайланди.

Бу Луланинг 2003 йил январидан 2010 йил декабригача ва яна 2023 йил январидан бери икки муддат президентлик қилганидан кейинги президентлик сайловларидаги тўртинчи ғалабасидир.

Аммо унинг якшанба кунги иккинчи босқичдаги ғалабасига олиб борган йўл асло осон бўлмади.

Болсонару 4 октябрь куни бўлиб ўтган биринчи босқичда Лулани мағлуб этган эди ва кўпчилик унинг атиги уч ҳафта ичида натижани ўз фойдасига ўзгартира олишига ишонмаган эди.

У, шунингдек, Лотин Америкасидаги сайловчилар амалдаги раҳбарларни жазолаб, ўнг томонга оғган кенгроқ тенденцияга қарши борди. Бутун минтақа бўйлаб Аргентина, Чили ва Колумбия каби йирик мамлакатларда энди консерватив етакчилар ҳокимиятда турибди.

Луланинг кампанияси биринчи босқичдаги мағлубиятдан сўнг кўча эътирозлари ва ижтимоий тармоқлардаги кенг кўламли тарғибот туфайли қайта жанданди.

1989 йилда илк бор президентликка ўз номзодини қўйганидан бери Бразилия сўл кучларининг асосий қиёфаси бўлиб келаётган собиқ металлург, шунга қарамай, эндиликда 2003 йилда илк бор лавозимга киришганидан бери энг оғир сиёсий муҳитга дуч келмоқда.

Унинг 2027 йил 5 январда бошланиши керак бўлган янги муддати йирик ички ва халқаро чекловлар, жумладан, АҚШ президенти Дональд Трампнинг душманона муносабати остида бошланади.

Трамп Луланинг рақиби Флавиу Болсонаруни тўғридан-тўғри қўллаб-қувватламаган бўлса-да — Колумбия ва Гондурасда кейинчалик президентлик сайловларида ғолиб чиққан ўнгчи номзодлар билан шундай қилган эди — унинг маъмурияти 213 миллион аҳолига эга ушбу мамлакатда консерватив етакчини афзал кўрган бўлишига ҳеч қандай шубҳа йўқ.

Оқ уй Лотин Америкасини АҚШ таъсир доираси деб билади ва Трамп маъмурияти ҳокимиятда мудофаа, хавфсизлик ва савдо соҳаларини ўз ичига олган ўз сиёсатини қўллаб-қувватлайдиган раҳбарларни кўришни хоҳлайди.

У шунингдек, Ғарбий яримшарда Хитой таъсирини жиловлашни истайди.

Нефтьга бой ва камёб ер минералларининг жаҳондаги иккинчи энг йирик захираларига эга бўлган Бразилия ўнгчи президент томонидан бошқарилмайдиган Жанубий Америкадаги ягона йирик мамлакатдир ва Лула кенг жамоатчилик томонидан Хитойга харихоҳ сифатида кўрилади.

Флавиу Болсонару Бразилияни Вашингтонга яқинлаштиришга ваъда берган эди, Лула эса АҚШни сайловларга аралашмасликдан огоҳлантирди ва Бразилия "ҳеч қачон ҳеч кимнинг орқа ҳовлисига айланмаслигини" айтди.

Аммо Оқ уй ҳафсаласи пир бўлиши мумкин бўлса-да, Луланинг ғалабасини Болсонарунинг ғалабаси Бразилиянинг қудратли агробизнес ва кончилик секторларига янада кўпроқ таъсир кучини беришидан қўрққан экологлар олқишлайди.

Улар унинг отаси Жаир президентлиги даврида Амазонкадаги рекорд даражадаги ўрмонларнинг кесилиши ва ўрмон ёнғинларига ишора қилиб, кичик Болсонару даврида атроф-муҳитни муҳофаза қилиш қоидаларининг юмшатилиши ушбу муҳим экотизимга яна бир бор зарар етказиши мумкинлигини таъкидладилар.

Луланинг тарафдорлари унинг ғалабасидан жуда хурсанд бўлишса-да, натижа мамлакат чуқур бўлинганлигини кўрсатмоқда, чунки сайловчиларнинг 48% дан ортиғи Болсонаруни қўллаб-қувватлади.

Шундай кескин қутблашган мамлакатни бирлаштириш қийинчилиги билан бир қаторда, Лула Бразилиянинг демократик тарихидаги энг ўнгчи Конгресс билан бошқаришга мажбур бўлади.

Болсонарунинг Либерал партияси (PL) сайловда энг катта ғолиб бўлди.

Шунга қарамай, Луланинг Ишчилар партияси иккинчи босқич олдидан катта митинглар уюштиришга муваффақ бўлди ва бу у ҳали ҳам кучли оммавий қўллаб-қувватлашга эга эканлигини кўрсатди.

Сайлов олдидан Лула овоз беришни "Бразилия учун сувларнинг бўлиниши" деб таърифлади.

У Бразилиянинг қарама-қарши сиёсий лагерлари ўртасидаги бўлинишни "бошқаришнинг янги усули" билан ёпишга ваъда берди ва сайлов олдидан WhatsApp тўғридан-тўғри эфирида "бу мамлакат ҳеч қачон олдингидек бўлмайди" деб қўшимча қилди.

У бу янги бошқарув усули нимани ўз ичига олиши ҳақида кам тафсилот берган бўлса-да, "барча учун имкониятлар мавжуд бўлган ва аҳоли эҳтиёжларига қаратилган сиёсатга эга бўлган адолатлироқ мамлакат учун курашда мустаҳкам қолишини" таъкидлади.

Асосан душманона қайфиятдаги Конгресс билан бу кураш тўртинчи муддати охирига бориб 85 ёшга тўладиган фахрий етакчи учун олдинги учта муддатидагидан кўра анча қийин кечиши мумкин.