«Космос» лойиҳаси: хорижий мамлакатлар мактаб ўқувчилари ва педагоглари учун сунъий йўлдошсозлик

«Космос» лойиҳаси: хорижий мамлакатлар мактаб ўқувчилари ва педагоглари учун сунъий йўлдошсозлик

2026 йил 14 октябрь куни В. Г. Короленко номидаги Глазов давлат муҳандислик-педагогика университети (ГДМУ) лойиҳа офиси жамоаси «Космос» янги халқаро таълим лойиҳасининг онлайн-презентациясини ўтказди. Дастур рус тилидаги муҳандислик таълимини ривожлантириш ҳамда хорижий мамлакатлар мактаб ўқувчиларини космик алоқа ва сунъий йўлдошсозлик соҳасидаги амалий фаолиятга жалб этишга қаратилган.

ГДМУ лойиҳани Россия Федерацияси Маориф вазирлиги кўмагида амалга оширади.

Янги лойиҳага 11 та мамлакатдан: Қирғизистон, Ўзбекистон, Россия, Беларусь, Тожикистон, Қозоғистон, Абхазия, Молдова, Монголия, Грузия ва Туркманистондан 96 нафар тингловчи қизиқиш билдирди. Онлайн-учрашув давомида педагоглар дастур концепцияси, уни амалга оширишнинг асосий босқичлари ва мактаб ўқувчиларининг халқаро муҳандислик фаолиятида иштирок этиш имкониятлари билан танишдилар.

«Космос» лойиҳасининг асосий мақсади — мактаб ўқувчилари ва педагоглар рус тилида муҳандислик фанларини ўзлаштиришлари ва олинган билимларни амалиётда қўллашлари мумкин бўлган халқаро таълим муҳитини яратишдан иборат. Дастур космонавтика асосларини ўрганиш ва реал сунъий йўлдош маълумотлари билан ишлашдан кичик космик аппаратларни лойиҳалаш, йиғиш ва синовдан ўтказишга босқичма-босқич ўтишни назарда тутади.

Презентация давомида ГДМУ лойиҳа офиси директори Арсений Парфенов лойиҳа концепциясини тақдим этди, унинг асосий вазифалари ва ривожланиш истиқболлари ҳақида сўзлаб берди.

«Ўқитувчилар бу йўлда ёлғиз эмасликларини ҳис қилишлари биз учун муҳим. Шу сабабли лойиҳада биз ҳам ўқитишни, ҳам тайёр материалларни, ҳам педагогларни доимий қўллаб-қувватлашни назарда тутдик. Энг қизиқарли нарса эса, албатта, мактаб ўқувчиларини кутмоқда. Тасаввур қилиб кўринг: бугун ёшлар коинотни ўрганишда илк қадамларини ташламоқда, бир икки йилдан кейин эса ўзларининг сунъий йўлдошларидан орбитадан сигналларни қабул қилмоқдалар. Бундай имконият фақат орзу бўлиб қолмаслиги керак», — деб таъкидлади Арсений Парфенов.

Дастур бир неча йилга мўлжалланган бўлиб, таълим ва тадқиқот вазифаларини кетма-кет мураккаблаштиришни назарда тутади.

Биринчи босқич 2027 йилда бошланади ва космонавтика тарихи, коинот физикаси, информатика асосларини ўрганишга ҳамда СОНИКС порталида реал сунъий йўлдош маълумотлари билан ишлашга бағишланади. Педагоглар учун 72 соатлик ўқув дастури, мактаб ўқувчилари учун эса 90 соатлик таълим курси назарда тутилган. Бунда ўқитувчилардан сунъий йўлдошсозлик соҳасида махсус билимлар талаб этилмайди: ўқитиш асослардан бошланади, мактаблар эса зарур ўқув-методик материалларни оладилар. Йил якунлари бўйича энг яхши жамоалар ўқув ускуналари билан таъминланади. 2028 йилда мактаб ўқувчилари космик аппаратлар тузилишини ўрганишга, ўқув сунъий йўлдошларини йиғишга ва ўз муҳандислик тажрибаларини ишлаб чиқишга ўтадилар. Дастурнинг асосий воқеаси 2029 йилга режалаштирилган «Просвещение» сунъий йўлдошининг учирилиши бўлади, унинг бортида мактаб жамоаларининг энг яхши тажрибаларини жойлаштириш назарда тутилган. 2030 йилда лойиҳа географиясини кенгайтириш ва янги таълим ташкилотларини жалб этиш режалаштирилмоқда.

Презентация педагоглар билан очиқ мулоқот билан якунланди. Иштирокчилар ГДМУ экспертларига тўғридан-тўғри саволлар бериш, таълим дастурлари мазмуни, ўқитувчиларни тайёрлаш хусусиятлари ва мактаб ўқувчиларининг космик тадқиқотларда иштирок этиш истиқболларини муҳокама қилиш имконига эга бўлдилар.

Шунингдек, ташкилотчилар лойиҳанинг яқин орадаги тадбири — 2026 йил 27 октябрь куни онлайн-форматда бўлиб ўтадиган V Халқаро муҳандислик мусобақалари ҳақида эълон қилдилар. Иштирок этиш учун 12 ёшдан 17 ёшгача бўлган мактаб ўқувчилари жамоалари таклиф этилади. Бу йилги мусобақалар космик мавзуга бағишланади.

«Космос» халқаро таълим лойиҳаси, иштирок этиш шартлари ва талабнома шакли ҳақидаги батафсил маълумот расмий сайтда жойлаштирилган: https://kosmos-project.com.