Кичик фирмалар Хилининг биринчи Бюджетидан нима кутмоқда

**Кинчик корхоналар Хилининг биринчи Бюджетидан нима кутмоқда**

Ташйўнар Том Адамс Канцлердан иш берувчиларнинг юкини енгиллатишини хоҳлайди

Канцлер Жон Хили келгуси ҳафтада ўз биринчи Бюджетини эълон қилишга тайёргарлик кўраётган бир пайтда, кичик бизнес эгалари харажатларнинг ошиши кенгайиш, инвестиция киритиш ва ходимларни ишга олишни қийинлаштираётганини айтмоқда.

Ишлаб чиқарувчилар ва ёнилғи етказиб берувчилардан тортиб, кўчириш компаниялари ва кийим-кечак фирмаларигача бўлган иш берувчилар, бандлик харажатлари, ёнилғи нархлари ва савдодаги қийинчиликлар ортишидан босим остида эканликларини ва ҳукумат уларни қўллаб-қувватлаш учун кўпроқ иш қилишини хоҳлашларини билдирмоқда.

Бизнес ва хонадонларни қўллаб-қувватлашга ҳаракат қилаётган Лейбористлар вазирлари бир вақтнинг ўзида харажатлар бўйича ваъдаларни бажариш, фискал қоидаларга риоя қилиш ва қарз олиш харажатларининг ошишига қарши курашиш каби қийин қарорларга дуч келмоқда.

Фискал тадқиқотлар институти, агар ҳукумат давлат харажатлари режаларини сақлаб қолишни, мудофаа харажатларини оширишни ва жорий фискал чекловлар доирасида қолишни истаса, 35 миллиард фунт стерлинглик камомадга дуч келиши мумкинлигидан огоҳлантирди.

**Бюджет нима ва унда нималар бўлиши мумкин?**

"Стонемасонс оф Ворсестер" фирмасини бошқарадиган ва 12 кишини иш билан таъминлаган Том Адамс ўз бизнесини кенгайтиришни хоҳлашини, аммо харажатлар ошгани сайин бу тобора қийинлашиб бораётганини айтди.

"Биз 16 йилдан бери фаолият юритамиз ва ҳамиша ўсиб келганмиз, аммо барча харажатлар тўлангандан кейинги фойда маржаси кичрайиб кетди, асосан ҳукумат ҳар қачонгидан ҳам каттароқ улушни олаётгани сабабли", деди у.

"Бюджет яқинлашаётгани сабабли, улар бу бўйича бирор чора кўришади деб умид қиламан. Биз учун энг каттаси — Миллий суғурта.

У 13,8% дан 15% гача кўтарилди, кейин улар чегарани 9 100 фунтдан 5 000 фунтгача камайтиришди, шунинг учун бизга икки баравар зарба берилди.

Солиққа тортиш бизнесни муфлислаштирмоқда. Қайта инвестиция қилиш учун маблағ қолдириш қийинлашиб бормоқда."

"Бритиш Бохерс" ижрочи директори Деб Прайс Европа билан яқинроқ савдо алоқаларини хоҳлайди

Вазирларнинг таъкидлашича, иш берувчиларнинг Миллий суғурта бадалларини ошириш каби сиёсат давлат хизматларини молиялаштиришга ёрдам бериш учун зарур, энг кам иш ҳақининг ошиши эса ходимларнинг иш ҳақини яхшилашга қаратилган.

Ҳукумат, шунингдек, бизнес солиқларидаги ўзгаришлар ва тартибга солишни қисқартириш бўйича ҳаракатлар орқали қўллаб-қувватлашни таъкидлаб ўтди.

Ўтган ҳафта Хили ўзи "ҳужжатбозлик ва бемаъни қоғозбозлик" деб атаган нарсаларни камайтириш режаларини баён этди, вазирларнинг айтишича, бу ўзгаришлар корхоналарга 800 миллион фунт стерлинггача маблағни тежаб қолишга ёрдам беради.

Баъзи компаниялар учун эса солиқлар ягона муаммо эмас.

Лик шаҳридаги "Бритиш Бохерс" ижрочи директори Деб Прайс Европалик мижозлар билан савдо қилиш аввалгига қараганда ҳамон мураккаброқ эканини айтди.

"Энди Бёрнхэм Европа билан яқинроқ алоқаларга эга бўлиш ҳақида гапирмоқда", деди у.

"Биламан, бу ҳаммага ҳам ёқмайди, лекин корхоналар учун бу ишларни жуда енгиллаштиради.

Биз ҳозир Европа билан савдо қиламиз, лекин бу илгаригига қараганда жуда мураккаб. Бу биз учун жуда қийин бўлаётган нарса."

Ёнилғи етказиб берувчи Эмма Осборн сўнгги ойлар мижозлар учун синовли бўлганини айтмоқда

Харажатлар бўйича хавотирлар Личфилддаги "Ҳалсо УК Фуелс" компаниясини бошқарадиган Эмма Осборн томонидан ҳам кўтарилди.

Унинг айтишича, турли соҳалардаги мижозлар харажат қилишда эҳтиёткор бўлиб қолишмоқда.

"Охирги олти ой жуда оғир кечди", деди у.

"Биз қишлоқ хўжалиги, тижорат, юк ташиш корхоналари ва маҳаллий истеъмолчилар билан ишлаймиз. Ҳамма қийналмоқда.

Маҳаллий томонда жуда кўп одамлар ёнилғи сотиб олишда иккиланмоқда. Улар нархлар тушишини кутишмоқда ва пасайганини билиш учун мунтазам равишда қўнғироқ қилишмоқда.

Телефонда йиғлаган мижозларимиз бўлди."

У ёнилғи харажатлари бўйича чора-тадбирларни мамнуният билан қабул қилишини айтиб, бизнес ва хонадонлар кўпроқ қўллаб-қувватлашга муҳтожлигини таъкидлади.

Жо Филлипс кичик бизнес ўсишда давом этиши учун қўллаб-қувватлашга муҳтожлигини айтмоқда

Ёнилғи божи 2022 йилдан бери музлатиб қўйилган ва ҳукумат шу йил бошида вақтинчалик 5 пенслик қисқартиришни узайтирди, аммо музлатиш 2026 йил охиридан кейин ҳам давом этиши ёки этмаслиги ҳақида тахминлар бор.

Транспортга жуда қарам бўлган корхоналар учун ёнилғи энг катта харажатлардан бири бўлиб қолмоқда.

Вустерда жойлашган ва цехлари Буюк Британия бўйлаб фаолият юритадиган "АЖ'с Ремовалс" компаниясини бошқарадиган Жо Филлипс дизель нархлари ҳамон компания молиясига таъсир қилаётганини айтди.

"Биз шимолда Форт-Уильям ва Инвернессгача, жанубда эса Лэндс-Эндгача бордик", деди у.

"Биз электр транспорт воситаларига ўта олмаймиз, шунинг учун биз, асосан, дизелга боғланиб қолганмиз.

Ҳукуматдан бироз ёрдам керак. Улар кичик бизнесга қараб: 'Ушбу корхоналар фаолиятини давом эттиришини таъминлаш учун нима қила оламиз?' деб ўйлашлари керак."

Ғазначиликโанг созловчиси ҳукумат "бизнес тарафида" эканини айтди.

Улар паблар, ижтимоий клублар ва жонли мусиқа масканлари учун бизнес солиқларининг 20% га камайтирилганига, корпоратив солиқни чеклаш режаларига ва бюрократияни қисқартиришга қаратилган чора-тадбирларга эътибор қаратишди.

"Ҳар доимгидек, солиқлар бўйича қарорлар миш-мишлар, тахминлар ёки таклифларни мунтазам равишда шарҳлашдан кўра, канцлер томонидан фискал тадбирларда белгилаб бериладиган масаладир", деди вакил.