Изроиль президенти сайловлардаги бошикликдан сўнг партиялар билан маслаҳатлашувларни бошлайди
Герцог сиёсатчиларни яна бир сайловнинг олдини олишни исташса, «ҳар бир мажбурият ва ваъдани ҳам бажариб бўлмаслиги» ҳақида огоҳлантирди.
Исроил президенти сайловдаги бошишакликдан сўнг партиялар билан музокараларни бошлайди
Президент Исаак Герцог чоршанба эрталаб Марказий сайлов комиссиясидан расмий натижаларни қабул қилиб олди
Исроил Президенти Исаак Герцог ўтган ҳафтадаги умумий сайловнинг расмий натижаларини қабул қилиб олгач, янги коалицион ҳукуматни тузиш кимга топширилиши бўйича сиёсий партиялар билан маслаҳатлашувларни бошлашга тайёрланмоқда. Унинг таъкидлашича, сайловда аниқ ғолиб аниқланмаган.
Герцог партия етакчиларига агар улар яна бир сайловнинг олдини олишни истасалар, «ҳар бир мажбурият ва ваъда ҳам бажарилавермаслиги»ни айтди.
Бош вазир Беньямин Нетаньяху бошчилигидаги блок ҳам, унга рақиб Гади Айзенкотнинг блоки ҳам парламентда кўпчилик ўринни қўлга кирита олмади.
Аввалроқ сайлов мутасаддилари қонунбузарликлар ҳақида ҳеч қандай далил йўқлигини ва Нетаньяху лагерининг араблар бошчилигидаги партиялар сайловни «ўғирлагани» ҳақидаги асоссиз айбловлари натижаларни тасдиқлашни кечиктиришга асос бўла олмаслигини билдирган эди.
«Шин Бет» хавфсизлик хизмати сайловга хориждан аралашув бўлгани ҳақидаги даъволарни текширмоқда, аммо Марказий сайлов комиссияси раҳбари улар якуний натижаларни тубдан ўзгартирмаслигини айтди.
27 октябрдаги сайловда Нетаньяхунинг ўнг қанот «Ликуд» партияси ҳамда унинг ўта ўнг ва ультра-ортодоксал яҳудий иттифоқчилари 120 ўринли Кнессетда 53 та ўринни қўлга киритди. Айзенкотнинг марказчи «Яшар» партияси ва унинг блокидаги яна учта яҳудий мухолифат партияси 48 та ўринга эга бўлди.
Араблар бошчилигидаги икки иттифоқ — Бирлашган Араб Рўйхати ва Биргаликдаги Рўйхат араб сайловчиларининг фаоллиги кескин ошганидан сўнг биргаликда рекорд даражадаги 19 та ўринни қўлга киритди.
Бу уларни ҳал қилувчи кучга айлантиради. Бироқ, яҳудий партияларининг биттасидан ташқари ҳаммаси овоз беришдан олдин улар билан бирга ҳукумат тузмасликка ваъда берган эди.
Исроил президенти роли асосан маросимий характерга эга, аммо сайловдан сўнг президент Кнессет аъзоларидан бирини ҳукумат тузишга таклиф қилиши керак. Ушбу шахсга бунинг учун 28 кун берилади, ва бу муддат яна 14 кунга узайтирилиши мумкин.
Президент коалиция тузишга энг кўп имконияти бор деб ҳисоблаган ҳар қандай номзодни танлаш бўйича кенг ваколатга эга. У энг кўп ўринга эга бўлган партия етакчисини танлаши шарт эмас.
Чоршанба куни эрталаб Қуддусдаги маросимда Марказий сайлов комиссияси раиси, судья Ноам Сольберг Герцогга расмий натижаларни топширди.
«Сўнгги кунларда сайлов натижаларига шубҳа билан қарашга ва уларнинг қонунийлигига путур етказишга уринаётган овозларни эшитдик. Бу жуда хавфлидир», деди Сольберг.
«Демократиянинг асосларидан бири ҳокимиятни тинч йўл билан топшириш имкониятидир. Бу сайловчилар иродаси ҳаммамизни мажбур қилишини тушунишдан келиб чиқади».
Герцог маслаҳатлашув жараёнини чоршанба куни кечқурун бошлашини айтди.
«Яна бир сайлов босқичининг олдини олиш ҳамда Исроил халқи учун барқарор ва яхши ҳукумат тузиш мақсадида, фракциялар ва уларнинг вакиллари ҳозирги воқеликда ҳар бир мажбурият ва ваъда бажарилавермаслигини тушунишларини кутаман», деди у.
Президент шунингдек, «Шин Бет»нинг хорижий аралашув ҳақидаги айбловларни текшириш салоҳиятига ишонч билдирди ва сабр-тоқатли бўлишга чақирди.
Аммо у аҳолининг қарийб бешдан бир қисмини ташкил қилувчи ва кўпинча ўзларини Исроилнинг фаластинлик фуқаролари деб таърифлайдиган исроиллик араблар «қораланмаслиги кераклиги» ҳақида огоҳлантирди.
«Мен яқинда эшитганимиз қўполлик ва ирқчилик ифодаларини қоралайман. Исроилдаги ҳеч бир жамоага нисбатан бундай нарсаларга ўрин йўқ», деди у.
Аввалроқ Сольберг Марказий сайлов комиссияси йиғилишида «Шин Бет» разведка маълумотлари «Исроилга хорижий давлатлардан, уларнинг баъзилари душман бўлган мамлакатлардан катта миқдордаги маблағлар оқиб келиши билан боғлиқ кенг тарқалган ҳодиса» борлигини кўрсатаётганини айтган эди.
Унинг айтишича, «ҳолатларни бир-бирига боғлаш ва ушбу ҳодиса кўламини юқори даражадаги аниқлик билан белгилаш» учун қўшимча текширув талаб этилади.
Ўтган ҳафтада Исроил ОАВлари комиссияга Қатар араб жамоаларида сайловчилар фаоллигини оширишга қаратилган маблағ ажратгани ҳақида даъво тақдим этилганини хабар қилди. Қатар Ташқи ишлар вазирлиги бу айбловни қатъиян рад этганини билдирди.
Ўта ўнг қанот Миллий хавфсизлик вазири, «Яҳудий кучи» партияси етакчиси ва бош вазирнинг иттифоқчиси Итамар Бен-Гвир «Шин Бет»ни араб партияларининг барча етакчиларини ҳибсга олишга ва «ушбу шубҳалар тўлиқ ойдинлашгунча» уларни сўроқ қилишга чақирди.
Биргаликдаги Рўйхат раиси Юсеф Жабарин Бен-Гвир ва бош вазирни «жамоатчиликдан сайловни ўғирлашга» уринишда айблади.
Сешанба куни Айзенкот Нетаньяху ва унинг «Ликуд» партияси «демократия ва қонун устуворлигига қарши ҳақиқий қирғин уюштиришга уринаётганини» айтди.
Унинг бу баёноти Бош прокурор Гали Бахарав-Миара Бош вазир томонидан тайинланган «Шин Бет» раҳбари Давид Зинининг тўрт нафар араб сиёсатчисини сўроқ қилиш ҳақидаги сўровини, ҳеч қандай ҳуқуқбузарлик далили тақдим этилмаганини айтиб, рад этганидан сўнг янгради.
«Ликуд» Бахарав-Миарани «терговга тўсқинлик қилишда ва хорижий кучлар томонидан сайлов жараёнининг манипуляция қилинишидек жиддий ҳолатни яширишда» айблади.