Иссиқлик таъминоти, газ ва бизнес учун янги қоидалар. 1 ноябрдан Ўзбекистонда нималар ўзгаради

**Иситиш, газ ва бизнес учун янги қоидалар. 1 ноябрдан Ўзбекистонда нималар ўзгаради**

Ўзбекистон, Тошкент –

1 ноябрдан Ўзбекистонда янги қоидалар ва ўзгаришлар пакети кучга киради. Улар бир нечта йўналишларга — коммунал соҳа, тадбиркорлик, шаҳарсозлик, транспорт ва халқаро саёҳатларга дахлдордир.

### Иситиш тизими қимматлашади

1 ноябрдан Тошкентда иситиш ва иссиқ сув тарифларини ошириш режалаштирилмоқда. Тегишли лойиҳа хизматлар нархининг тахминан 30 % га ошишини назарда тутади.

Таклиф этилган нархларга кўра, иситиш тизими ҚҚСни инобатга олган ҳолда суткасига бир квадрат метр учун 314 сўмни ташкил этади. Ҳозирда тариф 241,4 сўмни ташкил этмоқда.

Иссиқ сув ҳисоблагич мавжуд бўлганда амалдаги 8 928,7 сўм ўрнига бир кубометр учун 11 607 сўмга тушади. Ҳисоблагичсиз истеъмолчилар учун ойлик тўлов аввалги 34 868,9 сўм ўрнига киши бошига 45 330 сўмни ташкил этади. Ётоқхоналарда яшовчилар учун иссиқ сув тарифини ойига киши бошига 33 720 сўм даражасида белгилаш режалаштирилмоқда.

Шунингдек, иссиқлик энергияси тарифини гигакалория учун 206 636 сўмгача — деярли 48 % га ошириш таклиф этилмоқда.

Лойиҳанинг жамоатчилик муҳокамаси 28 октябргача давом этади.

### Газ ва электр энергияси янги қоидалар бўйича

1 ноябрдан электр энергияси ва табиий газни ҳисобга олишнинг автоматлаштирилган тизимларига уланган корхоналар учун ойлик олдиндан тўлов миқдори 15% гача камайтирилади. Янги шартлар ҳисоблагичлари масофадан ўчириш ва қайта улашни қўллаб-қувватлайдиган истеъмолчилар учун амал қилади.

Бунда имтиёз аввалги икки ой учун тўлов интизоми паст бўлган тадбиркорларга татбиқ этилмайди. Ҳисобга олишнинг автоматлаштирилган тизимларидан фойдаланадиган корхоналар учун ҳудудий етказиб берувчиларга ресурслар истеъмоли тўғрисида ёзма ҳисоботлар юбориш мажбурияти ҳам бекор қилинади. Бундан ташқари, электр энергияси ва газ етказиб бериш бўйича шартномалар электрон шаклга ўтказилади.

Ўзгаришлар суюлтирилган газ етказиб беришга ҳам дахлдор бўлади. 1 ноябрдан уни харид қилиш ва етказиб бериш алоҳида биржа платформаси орқали ташкил этилади.

"Ҳудудгазтаъминот" маълумотларига кўра, 2026 йилнинг январь–сентябрь ойларида аҳолига 398 минг тоннадан ортиқ суюлтирилган газ етказиб берилган. 2026/2027 йиллар куз-қиш мавсумига яна 325,7 минг тонна етказиб бериш режалаштирилган.

### Шаҳарсозлик ҳужжатлари рақамлаштирилади

1 ноябрдан Ўзбекистонда шаҳарсозлик ҳужжатлари билан ишлаш тартиби ўзгаради. Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси мастер-планларнинг ягона электрон реестрини юритишни бошлайди. Лойиҳаларни фақат тегишли ҳужжатлар расмий рўйхатдан ўтказилгандан кейин амалга ошириш мумкин бўлади.

Бош план тасдиқлангандан сўнг уч ой ичида молиялаштириш манбалари ва тадбирларни амалга ошириш муддатлари кўрсатилган ҳолда уч-беш йилга мўлжалланган ҳудудни ривожлантириш дастурини тайёрлаш талаб этилади.

Маҳаллий Кенгашлар бундай дастурларнинг ижросини назорат қилади, уларни амалга ошириш тўғрисидаги маълумотларни эса ОАВда эълон қилиш керак бўлади.

Бош планлари бўлмаган ёки амалдаги ҳужжатлари ўн йилдан ортиқ вақт олдин тасдиқланган шаҳарлар учун янги планлар давлат бюджети ҳисобидан тайёрланади.

### Реклама қўнғироқлари вақт бўйича чекланади

1 ноябрдан Ўзбекистонда мобил реклама қоидалари ўзгаради. Компаниялар ва жисмоний шахслар реклама SMS-хабарномаларини юбориш учун олувчиларнинг розилигини олишлари, бундай хизматлар операторлари эса ахборот тизимларини шахсий маълумотлар базаларининг давлат реестрида рўйхатдан ўтказишлари керак бўлади.

Бундан ташқари, реклама қўнғироқлари ва хабарлари соат 18:00 дан 09:00 гача тақиқланади. Абонентлар мобил алоқа операторларидан реклама SMS ва қўнғироқларини тўлиқ ёки қисман блоклашни сўрашлари мумкин бўлади.

### Пенсионерлар поездларда чегирма билан юришлари мумкин бўлади

1 ноябрдан 30 ноябргача ёшга доир пенсия олувчи Ўзбекистон фуқаролари маҳаллий поездларга чипталарни 20% чегирма билан сотиб олишлари мумкин бўлади. Имтиёз 55 ёшдан ошган аёллар ва 60 ёшдан ошган эркакларга татбиқ этилади.

Чегирма "Афросиёб" тезюрар поездларидан ташқари, чипта нархининг тариф қисмига амал қилади. Чипталарни темир йўл кассаларида ёки онлайн тарзда расмийлаштириш мумкин.

Акция йилда икки марта: октябрь ойида, Кексалар ҳафталиги доирасида ва кексалар учун туризм ойлиги деб эълон қилинган ноябрь ойида ўтказилади.

### Логистикага янги имтиёзлар берилади

1 ноябрдан Ўзбекистонда курьерлик хизматлари томонидан етказиб бериладиган халқаро почта жўнатмаларини расмийлаштириш учун божхона йиғими 20 % га камаяди. Шунингдек, логистика марказлари ҳамда транспорт воситалари ишлаб чиқарувчилари учун асбоб-ускуналар ва бутловчи қисмларни олиб киришга имтиёзлар назарда тутилган.

2029 йил 1 августгача рўйхатдан ўтган логистика марказлари белгиланган шартларга риоя қилган ҳолда Ўзбекистонда ишлаб чиқарилмайдиган айрим турдаги асбоб-ускуналар ва эҳтиёт қисмларни божсиз ва мажбурий сертификатлаштиришсиз олиб киришлари мумкин бўлади. М-2, М-3 ва N тоифасидаги транспорт воситалари ишлаб чиқарувчилари учун аналогик имтиёзлар 2027 йил охиригача амал қилади.

Бундан ташқари, 2030 йил охиригача логистика марказлари Транспорт вазирлигининг E-logistika рақамли платформасига уланиши керак.

### Чет элга саёҳат қилишнинг янги қоидалари

Ноябрь ойидан бошлаб Ўзбекистон фуқаролари учун Миср ва Қозоғистонга саёҳат қилиш шартлари ўзгаради. Мисрда туристларнинг айрим тоифалари учун кириш талаблари кучайтирилади, Қозоғистон эса электрон рухсатномалар тизимини жорий этишни бошлайди.

Мисрга саёҳат қилиш учун ўзбекистонликлар мамлакатнинг дипломатик ваколатхоналари орқали олдиндан виза расмийлаштиришлари керак бўлади. Бундан ташқари, туристик саёҳатлар фақат аккредитациядан ўтган туроператорлар орқали ташкил этилиши керак бўлади.

40 ёшдан кичик бўлган фуқаролар Мисрга фақат яқин қариндошлари — ота-онаси, эри ёки хотини, фарзандлари ҳамроҳлигида киришлари мумкин бўлади. Бунда оиланинг ёнида камида 5 минг доллар нақд пул бўлиши керак. 40 ёшдан ошган мустақил саёҳатчиларга камида 3 минг доллар талаб қилинади.

Чегара назоратидан ўтишда туристлар меҳмонхона брон қилинганлигини тасдиқловчи ҳужжатни, мобил алоқа ҳақидаги маълумотларни ва талаб қилинадиган сумма мавжудлигини тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этишлари керак бўлади. Мамлакатда бўлиш вақтида туристик виза турини ўзгартириш тақиқланади.

Ҳужжатларнинг тўлиқ пакетини тақдим этмаган йўловчилар Мисрга киритилмайди. Бундай ҳолда улар келган авиакомпания ҳисобидан депортация қилинади.

Қозоғистон ноябрь ойида кириш учун электрон рухсатномани жорий этишни бошлайди. Биринчи босқичда тизим Оқтау аэропортида ва айрим автомобиль ўтказиш пунктларида ишлай бошлайди.

2027 йил 1 июлдан бошлаб рухсатнома мажбурий бўлади. Рақамли платформа орқали ариза сафардан камида 72 соат олдин топширилиши керак. Талаб Қозоғистон билан визасиз режим тўғрисида битим тузган мамлакатлар, шу жумладан Евразия иқтисодий иттифоқи давлатлари фуқароларига татбиқ этилади.

Бунда истиснолар назарда тутилган. Рухсатнома визасиз мамлакатларнинг 16 ёшдан кичик ва 65 ёшдан ошган фуқароларига, халқаро юк автомобиллари ва автобуслари ҳайдовчиларига, ҳаво ва сув кемалари экипаж аъзоларига, поезд бригадаларига, шунингдек, дипломатлар ва расмий делегацияларнинг айрим тоифаларига талаб қилинмайди. Истиснолар чет элликларнинг баъзи бошқа тоифалари учун ҳам назарда тутилган.