Им қиммат, ҳам сифатсиз
Экспорт муваффақиятсизлиги: Қозоғистон ва Россия Ўзбекистон бензин бозорини йўқотмоқда
И қиммат, и аччиқ
Сентябрь охирига келиб, Қозоғистон ва Россиядан Ўзбекистонга етказиб бериладиган Аи-92 ва Аи-95 маркали бензин нархи тоннасига 100–150 долларга ошди. Бунга жаҳонда нефть котировкаларининг кўтарилиши ва ҳар иккала мамлакатдан етказиб бериш ҳажмининг қисқариши сабаб бўлди. Аммо кутилган талаб ортиши ўрнига, ўзбекистонлик харидорлар совуққонлик кўрсатиб, қимматлашган партиялардан воз кечишди, хабар беради Argus агентлиги.
Трейдерлар кутилмаган бурилишни қайд этмоқдалар: маҳаллий компаниялар импорт ёнилғини тобора кўпроқ четлаб ўтиб, маҳаллий НҚИ (нефтни қайта ишлаш заводлари) маҳсулотларига ўтмоқда. Арзонроқ маҳаллий ишлаб чиқариш харидорларга нарх тебранишларига қарам бўлмаслик ва Қозоғистон ҳамда Россиядаги қимматроқ аналоглар ўрнига мамлакат ичида ишлаб чиқарилган бензинни танлаш имконини бермоқда.
Бундан ташқари, Ўзбекистон бозорида муқобил таклифлар ҳам пайдо бўлди. Хусусан, Туркманистоннинг Eco-93 маркали бензини партиялари таклиф этилмоқда. Трейдерларнинг маълумотларига кўра, ушбу маҳсулот маҳаллий техник талабларга жавоб берадиган ёнилғини кейинчалик ишлаб чиқариш учун Ўзбекистон корхоналарига етказиб берилиши мумкин.
Шу тариқа, Ўзбекистондаги нефть маҳсулотлари бозори бир вақтнинг ўзида бир нечта омиллар таъсири остида қолди: жаҳон котировкаларининг ўсиши, Қозоғистон ва Россиядан таклифнинг чеклангани, шунингдек, импорт қимматлашганда маҳаллий харидорларнинг ўз НҚИ маҳсулотларига ўтишга тайёрлиги.
Туркманистон бензинидан кейинчалик қайта ишлаш учун фойдаланиш имконияти Ўзбекистон бозорини таъминлаш вариантларини кенгайтиради. Анъанавий импорт партиялари нархи бўйича жозибадорлигини йўқотаётган бир шароитда бу айниқса муҳимдир. Вазият шуни кўрсатмоқдаки, бозор етказиб беришнинг арзонлиги ва мослашувчанлигига умид боғлаб, янги шароитларга кўникмоқда.