Ҳиндистон мухолифати сайлов комиссияси раҳбарининг истеъфосини талаб қилиб, йирик митинг ўтказишга тайёрланмоқда

Ҳиндистон мухолифати сайлов комиссияси раҳбарининг истеъфосини талаб қилиб, йирик митингга тайёргарлик кўрмоқда

Раҳул Ганди одамларни норозилик намойиши ўтказиладиган жойга кўп сонли бўлиб йиғилишга чақирди

Ҳиндистон пойтахти Делида бош сайлов комиссарининг истеъфосини ва сайлов ислоҳотларини талаб қилувчи мухолифатнинг йирик митингига ўн минглаб одамлар йиғилиши кутилмоқда.

Асосий мухолиф Конгресс партияси томонидан ташкил этилган митинг тушга яқин машҳур Рамлила Майдан майдонида бошланиши керак, партия етакчиларининг айтишича, унда бир миллионга яқин одам қатнашиши мумкин.

Конгресс бошчилигидаги INDIA альянсининг бир қанча юқори лавозимли намояндалари у ерда бўлишларини айтдилар ва Z авлоди бошчилигидаги нуфузли Cockroach Janta Party (CJP) босим гуруҳи ҳам ўз қўллаб-қувватлашини ваъда қилди.

Демонстрация Бутун Ҳиндистон бўйлаб сайловчиларнинг дастлабки рўйхатларидан 130 миллион исм-шариф ўчириб ташланган сайловчилар рўйхатини қайта кўриб чиқиш кампаниясига нисбатан танқидлар кучайган бир пайтда бўлиб ўтмоқда.

Ҳиндистон Сайлов комиссияси (ECI) ушбу тадбир вафот этган ёки рўйхатдан ўтган манзилидан кўчиб кетган одамларнинг исм-шарифларини олиб ташлаш орқали сайловчилар рўйхатини янгилашга қаратилганини айтмоқда.

Мухолифат партиялари эса Махсус жадал қайта кўриб чиқиш (SIR) номи билан танилган бу жараён овоз бериш ҳуқуқига эга сайловчиларни рўйхатдан чиқариб ташлаш орқали Бош вазир Нарендра Модининг Бҳаратия Жанта Партиясига (BJP) ёрдам бериши мумкинлигини айтмоқда. Улар Бош сайлов комиссари (CEC) ва BJP'ни “vote chori (овозларни ўғирлаш)”да айбламоқда. BJP ҳам, ECI ҳам бу даъволарни рад этди.

Норозилик намойишлари ҳафталар давомида давом этмоқда, уларда CEC Кумарнинг истеъфоси ва сайлов ислоҳотлари талаб қилинмоқда.

Сайлов комиссияси келишмовчиликлар ҳар қандай муассасада нормал ҳолат эканини ва бу унинг ишига халақит бермаслигини билдирди.

Шунга қарамай, қайта кўриб чиқиш жараёни бўйича хавотирлар сақланиб қолмоқда, мухолифат партиялари, CJP ва талабалар гуруҳлари Дели ва Ҳиндистоннинг бошқа шаҳарларида кўплаб норозилик намойишлари ўтказмоқда.

Ўтган ойда Конгресс депутати ва мухолифат етакчиси Раҳул Ганди ўн минглаб намойишчиларни Дели марказидаги Коннот Плейсдан Олий судгача бўлган юришда бошқариб, CEC'нинг истеъфога чиқишини талаб қилди.

«Юриш шунчаки трейлер эди», деди партия етакчиларидан бири BBC'га ва «Якшанба кунги митинг бундан бир неча баравар катта бўлади», деб қўшимча қилди.

Митинг олдидан Ганди бу норозилик намойиши «Ҳиндистон демократиясининг вайрон қилинишига» қарши эканини айтди ва «барча мухолифат партиялари ва келишни хоҳлаган ҳар бир киши, сиёсий ёки носиёсий бўлишидан қатъи назар, хуш келибди», деб қўшимча қилди.

«Жуда катта ғазаб, жуда гоҳ аламли оғриқ бор, чунки миллионлаб одамлар овоз бериш ҳуқуқидан маҳрум қилинмоқда», деди у.

«Биз ҳаммамиз бирга турзибмиз, чунки биз Конституцияни ҳимоя қиляпмиз. Биз Ҳиндистон ғоясини ҳимоя қиляпмиз. Биз барча ҳиндистонликларнинг иродаси бўлган овозни ҳимоя қиляпмиз.»

Дели полицияси якшанба кунги митингга рухсат берди, аммо бир нечта шартлар билан. Оммавий ахборот воситаларининг хабар беришича, у соат 17:00 гача тугаши керак, жойда кузатув камералари ўрнатилиши керак ва белгиланган норозилик ҳудудидан ташқарида ҳеч қандай юришларга рухсат берилмайди.

Режалаштирилган мега-митинг, шунингдек, Рамлила Майдандан бир километрдан камроқ масофада жойлашган Делининг энг эски ва энг гавжум бозорларидан бири бўлган Чандни Чоукдаги савдогарлар ўртасида ҳам фикрларни бўлиб юборди.

Шу ҳафта бошида бир гуруҳ савдогарлар норозилик намойиши Дивали байрамига атиги бир ҳафта қолганда, байрам мавсумида бизнесга зарар етказиши мумкинлигини айтди.

Аммо бошқа бир савдогарлар гуруҳи Гандининг митингини қўллаб-қувватлашини айтди ва BJP'ни пайшанба куни бозор орқали юриш ўтказгани учун танқид қилиб, бу байрам мавсумига кўпроқ халақит берганини таъкидлади.

Ҳукмрон BJP етакчилари ҳам пайшанба куни Чандни Чоук бозорида юриш ўтказдилар.

Ҳокимият органлари шаҳар бўйлаб, жумладан, якшанба кунги норозилик намойиши ўтказиладиган Рамлила Майданга олиб борадиган йўлларда минглаб полиция ва ҳарбийлаштирилган ходимларни жойлаштирди.

Митингга кунлар давомида тайёргарлик кўраётган мухолифат ҳукуматни одамларнинг норозилик намойишига қўшилиш учун Делига сафар қилишига тўсқинлик қилишга уринаётганликда айблади.

Раҳул Ганди одамларни кўп сонли бўлиб чиқишга чақирди. «Полициядан хавотир олманг, латҳи [калтаклар]дан хавотир олманг - BJP ўзининг ҳеч қандай ҳархашаларини қилишга журъат эта олмайди», деб ёзди у X'да.

Унинг бу изоҳлари пойтахтдаги сўнгги норозилик намойишларида полиция қандай ҳаракат қилгани бўйича хавотирлар ортиб бораётган бир пайтда янгради.

10 октябр куни CJP томонидан CEC Гянеш Кумарга қарши эълон қилинган норозилик намойишларини тўсиб қўйиш учун минглаб хавфсизлик ходимлари жойлаштирилди ва шаҳарнинг катта қисмлари ёпилди.

СЖП'нинг барча юқори мартабали етакчилари ҳибсга олинди ва намойишларни тарқатиб юбориш учун кўплаб намойишчилар калтакланди ва кўчалар бўйлаб судраб кетилди.

CJP INDIA блокининг митингини очиқчасига қўллаб-қувватлади, аммо унинг юқори мартабали раҳбарлари иштирок этиш-этмаслиги аниқ эмас.