Ҳиндистон мухолифат депутатлари сайлов комиссияси раҳбарига қарши норозилик намойишида ҳибсга олинди
Мухолифат етакчилари Марказий сайлов комиссияси раиси Гянеш Кумар сайловлар вақтида Бош вазир Нарендра Моди партиясига ён босиш мақсадида сайловчилар рўйхатини сохталаштирганини даъво қилишди.
Ҳиндистон мухолифати депутатлари сайлов комиссияси раҳбарига қарши норозилик намойишида қўлга олинди
Бир неча мухолифатчи қонун чиқарувчилар, жумладан, Конгресс етакчиси Раҳул Ганди Сайлов комиссияси бош қароргоҳи томон юриш пайтида йўлда тўхтатилди.
Деҳли полицияси норозилик намойиши ўтказишга уринган бир қатор мухолифатчи депутатларни қўлга олди, улар сайловчилар рўйхатини баҳсли қайта кўриб чиқиш ортидан бош сайлов комиссарининг истеъфосини талаб қилишган.
Раҳул Ганди, унинг синглиси Приянка ва бошқа депутатлар полиция автобусига ўтқазилган. Кўп ўтмай улар қўйиб юборилган, шундан сўнг улар юришни давом эттиришган ва Сайлов комиссияси бош қароргоҳи яқинида ўтирган ҳолда норозилик намойиши уюштиришган.
Ушбу норозилик намойиши бутун мамлакат бўйлаб сайловчилар рўйхатини қайта кўриб чиқиш бўйича кучайиб бораётган баҳснинг навбатдаги кескинлашувидир.
Мухолифат партиялари Бош сайлов комиссари Гянеш Кумарни Бош вазир Нарендра Модининг «Бҳаратия Жаната Партияси» (БЖП) фойдасига ҳал бўлиши мумкин бўлган жараёнга раҳбарлик қилишда айбламоқда, бу айбловни БЖП ҳам, Сайлов комиссияси ҳам рад этган.
Хавфсизлик ходимлари Ҳиндистон парламентидан сайлов комиссияси бош қароргоҳигача бўлган йўлларни тўсиб қўйишди
«Айрим депутатлар Сайлов комиссияси биносига бошқа йўллар орқали боришга ҳаракат қилишди. Бизнинг бир нечта нуқталарда ходимларимиз жойлаштирилган бўлиб, у ердан намойишчилар автобусларда олиб кетилиб, турли полиция маҳкамаларига жойлаштирилди», — деди полиция комиссари ўринбосари Манжит Шеоран BBC’га. Полиция қанча қонун чиқарувчи қўлга олинганини маълум қилмади. Мухолифатнинг билдиришича, юришда турли партиялардан 237 нафар депутат иштирок этган.
Сешанба кунги намойиш Gen Z (Зет авлоди) томонидан қўллаб-қувватланадиган «Cockroach Janta Party» (CJP) онлайн ҳажвий ҳаракати Мумбай ва Деҳлида норозилик намойишлари ўтказиб, бош сайлов комиссарининг истеъфосини талаб қилганидан атиги тўрт кун ўтиб содир бўлди. Гуруҳ ушбу норозилик намойишлари умуммиллий кампаниянинг бошланиши эканини ва 10 октябрда навбатдаги намойишларни ўтказишга чақирганини маълум қилди.
Баҳснинг марказида Сайлов комиссиясининг сайловчилар рўйхатини Махсус жадал қайта кўриб чиқиш (SIR) тадбири турибди.
Ушбу тадбир 2025 йил июнь ойида шарқий Биҳар штатида бошланган ва кейинчалик мамлакатнинг бошқа ҳудудларига тарқатилган эди. Сайлов комиссиясининг таъкидлашича, қайта кўриб чиқишдан мақсад такрорий ва овоз бериш ҳуқуқига эга бўлмаган сайловчиларни рўйхатдан чиқаришдир. Ҳозиргача бутун мамлакат бўйлаб сайловчилар рўйхати лойиҳаларидан 130 миллиондан ортиқ ном чиқариб ташланган.
Мухолифат партиялари ва фаоллар кўплаб овоз бериш ҳуқуқига эга сайловчилар ноҳақ четда қолиб кетганини айтмоқда ва сайлов органини жараённи нотўғри бошқаришда айбламоқда.
Кумарга қарши кампания «Indian Express» суриштирувидан сўнг кучайди. Унда сайлов комиссарлари Сухбир Сингҳ Сандҳу ва Вивек Жоши 10 ойлик давр мобайнида Сайлов комиссияси номидан уларнинг хабарисиз чиқарилган қарор ва буйруқларга камида 14 марта расман эътироз билдиришгани хабар қилинган эди.
Ҳисоботда айтилишича, эътирозлар сайловчилар рўйхатига қўшиш ва ўчириш, сайловчилар маълумотлар базасига кириш ва сайлов маълумотлари хавфсизлиги каби масалаларга тааллуқли бўлган. Хавотирларнинг баъзилари бевосита сайловчилар рўйхатини қайта кўриб чиқиш дастури билан боғлиқ эди.
Бош сайлов комиссари ва икки сайлов комиссаридан иборат уч аъзоли орган бўлган Сайлов комиссияси ўз қарорларини ҳимоя қилиб, турли қарашлар институционал фаолиятнинг бир қисми эканини ва қарорлар якунда бир овоздан қабул қилинганини билдирди.
Шунга қарамай, бу ошкор бўлган маълумотлар сиёсий норозиликка сабаб бўлди ва мухолифат етакчилари Кумарнинг истеъфосини талаб қилишни кучайтирди.
Ҳиндистон Бош сайлов комиссари Гянеш Кумар сайловчилар рўйхатини сохталаштириш айбловлари билан боғлиқ можаролар марказида қолмоқда
Сешанба куни Сайлов комиссияси бош қароргоҳи атрофида хавфсизлик чоралари кучайтирилди, полиция парламент ва комиссия идораси ўртасидаги йўналиш бўйлаб йўлларни тўсиб қўйди.
Конгресс президенти Малликаржун Харге учта талабни «муҳокама қилинмайдиган» деб атади: Кумарнинг истеъфоси, SIR тадбирини бекор қилиш ва қоғоз бюллетенлар орқали овоз беришга қайтиш.
Ҳиндистон парламенти қуйи палатасидаги мухолифат етакчиси Раҳул Ганди сайлов комиссияси раҳбарини масхара қилиб, ижтимоий тармоқда шундай ёзди: «Гянеш, ҳаммаси тугади, ошна. Истеъфога чиқиш вақти келди».
БЖП норозилик намойишларини қоралади.
БЖП депутати Самбит Патра уларни «анархия» орқали ҳокимиятни ўзгартиришга қаратилган «ҳомийлик қилинган уриниш» деб атади. У мухолифат партияларини конституциявий институтларни, жумладан, Сайлов комиссиясини заифлаштиришга уринишда айблади.
Можаро Ҳиндистон Олий судига ҳам етиб борди. Суд федерал ҳукумат ва Сайлов комиссиясидан Кумар бошқа икки сайлов комиссарининг розилигисиз муҳим қарорлар қабул қилгани даъво қилинган аризага жавоб беришни талаб қилди.
Аризада Кумар комиссияга жамоавий тегишли бўлган ваколатлардан фойдалангани айтилади ва бундай ҳаракатлар ваколатсиз деб топилиши сўралади.
Суд Сайлов комиссияси қарорлари бир овоздан ёки кўпчилик овоз билан қабул қилиниши кераклигини таъкидлади ва агар ушбу жараён четлаб ўтилгани аниқланса, қарорлар бекор қилиниши мумкинлигини билдирди. Бироқ, у ҳозирги босқичда Кумарнинг ваколатларини тўхтатиб туришни рад этди ва аввал Сайлов комиссиясининг жавобини тинглашини ҳамда тегишли ҳужжатларни ўрганиб чиқишини маълум қилди.