Гипертония: юқори қон босимидан азият чекаётганлар учун 8 маслаҳат

**Гипертония: Юқори Қон Босимидан Азоб Чекаётганлар Учун 8 Маслаҳат**

Йигирма йил аввал шифокорлар қон босимининг кўтарилишини ёшга боғлиқ табиий ҳолат деб ҳисоблашган. Бироқ, бугунги кунда тиббиёт мутахассисларининг ёндашуви тубдан ўзгарди. Эндиликда гипертония анча "ёшариб", ҳаётининг энг фаол даврида бўлган меҳнатга лаёқатли инсонлар орасида ҳам юқори қон босими шикоятлари кўпаймоқда. Шу сабабли, шифокорлар гипертониянинг дастлабки белгиларида чоралар кўришни тавсия этадилар. Турмуш тарзи дорилар каби муҳим аҳамиятга эга. Масалан, агар сиз ортиқча вазндан азият чекаётган бўлсангиз, 5-10 кг вазн йўқотиш орқали тонометр кўрсаткичларини сезиларли даражада яхшилашингиз мумкин.

**1. Тўғри Овқатланиш**

Аввало, кундалик рационингизга ўзгартиришлар киритишингиз зарур. Туз, ҳайвон ёғлари истеъмолини камайтириш, оқ нонни бутун донли маҳсулотларга алмаштириш, кўпроқ сабзавот ва мевалар истеъмол қилиш ҳамда кам ёғли сут маҳсулотларидан фойдаланиш тавсия этилади. Тадқиқотлар шуни кўрсатдики, атиги 2 ой давомида парҳезга риоя қилиш орқали қон босимини ўртача 6 баллга пасайтириш мумкин.

**2. Калий ва Магнийга Бой Маҳсулотлар**

Калий ва магнийга бой озиқ-овқатлар айниқса фойдалидир. Банан, апелсин, картошка ва табиий ёгуртлар калийга бой. Магнийнинг асосий манбалари эса яшил сабзавотлар, донлар, ёнғоқлар ва ловия ҳисобланади.

**3. Туз Миқдорини Камайтириш**

Диетологлар ярим тайёр маҳсулотлар ва колбасалардан воз кечишни маслаҳат беради, чунки улар таркибида кўп миқдорда туз ва зарарли лаззат кучайтиргичлар мавжуд.

**4. Чойлар ва Доривор Ўтлар**

Баъзи чойлар ва ўтлар деярли дорилар каби таъсир қилиб, қон босимини сезиларли даражада пасайтиради. Мисол учун, гибискус ўсимлик чойи томирларнинг кенгайишига ёрдам берувчи моддаларни ўз ичига олади. Бундай чойни эрталабки қаҳва ўрнига ёки кечаси тинчлантирувчи ичимлик сифатида истеъмол қилиш мумкин.

**5. Фаол Ҳаракат**

Югуриш, юриш, сузиш, рақсга тушиш, шейпинг каби ўртача жисмоний фаоллик юрак ва қон томирлари фаолиятини яхшилайди ҳамда қон босимини пасайтиришга ёрдам беради. Максимал самарага эришиш учун юкни тенг равишда тақсимланг: кунига 20 дақиқа етарли бўлади. Машғулотларни бошлашдан олдин шифокор билан маслаҳатлашинг.

**6. Теннис Тўпини Сиқиш Машқи**

Ҳайратланарли факт: теннис тўпини қўлингизда 10 дақиқа давомида сиқиб туриш орқали қон босимини бир неча баллга камайтириш мумкин. Бу машқ пайтида кафтлардаги фаол нуқталар массаж қилинади. Бироқ, мунтазамлик муҳим: агар машғулотни тўхтацангиз, 2 ҳафта ўтгач, босим кўрсаткичлари аввалги даражага қайтади.

**7. Дам Олишга Вақт Ажратиш**

Дам олиш учун вақтни режалаштиринг. Зўриқиш ва сурункали чарчоқ туфайли стресс гормонлари даражаси кўтарилади ва у билан бирга қон босими ҳам ошади. Кунига 10 дақиқа медитация ҳамма нарсани ўзгартира олади – ўзингизга мос келадиган усулни топиш учун турли хил техникаларни синаб кўринг.

**8. Стресс Манбаларидан Халос Бўлиш**

Ҳаётингиздаги доимий стресснинг салбий манбаларидан халос бўлинг, хоҳ у банд иш жадвали, тирбандлик ёки уй юмушлари бўлсин, фарқи йўқ. Кейин вазиятни қандай ўзгартиришингиз мумкинлиги ҳақида ўйлашингиз ёки ҳатто психолог ёрдамига мурожаат қилишингизга тўғри келади. Агар қон босимингиз норманинг юқори чегарасида бўлса, ҳозироқ профилактикани бошланг!