Германия шаҳри нацистлар қурбонлари хотирасига бағишланган «ёдгорлик тошлари»ни тақиқлади
Германия таълим вазири кичик жез ёдгорлик лавҳаларининг тақиқланишини «шармандалик» деб атади.
Германиянинг Хейденау шаҳри нацистлар қурбонлари хотирасига бағишланган «қоқилиш тошлари» ёдгорликларини тақиқлади
Саксониядаги Дрезден яқинида жойлашган Хейденау шаҳри нацистлар қурбонлари хотирасига бағишланган «қоқилиш тошлари» ёдгорликларини ўрнатишни тақиқлаш тўғрисида қарор қабул қилганидан кейин Германияда кескин танқидлар тўлқини бошланди.
Германия таълим вазири Карин Приен Bild газетасига берган интервьюсида ушбу тақиқни «шармандалик» деб атади.
1990-йиллардан бошлаб Европанинг кўплаб мамлакатлари, жумладан, Германия ва Австрия шаҳарларида яҳудийлар ва нацистлар ваҳшийликларининг бошқа қурбонларини хотирлаш учун кўчаларга кичик жез лавҳалар ўрнатиб келинади.
Немис тилида Stolpersteine деб аталадиган бу лавҳалар кўпинча қурбонлар бир пайтлар яшаган ёки ишлаган уйларнинг олдига ўрнатилади. Улар кўпинча хайрия маблағлари ҳисобидан молиялаштирилади.
Бироқ энди Хейденау шаҳар кенгашидаги «Германия учун муқобил» (AfD) партияси ва консерватив Христиан-демократик иттифоқ (CDU) депутатлари шаҳарда «қоқилиш тошлари»ни тақиқлаш учун овоз беришди.
Саксониядаги AfD партияси Германия разведкаси томонидан ўта ўнгчи деб таснифланган, партиянинг ўзи эса бу тавсифни рад этади.
Шаҳар кенгаши томонидан қабул қилинган қарорда айтилишича, кўплаб аҳоли нацистлар қурбонларини бу тарзда хотирлашни ноўрин деб ҳисоблайди.
Унда ёдгорликлар келгусида шаҳарнинг «Нордфридхоф» (Nordfriedhof) қабристонига жойлаштирилиши кераклиги, шунда «ёдгорлик элементлари устига тўғридан-тўғри қадам босишнинг иложи бўлмаслиги» таъкидланган.
CDU аъзоси бўлган Карин Приен ушбу қарорни танқид қилди.
«Stolpersteine ва яҳудийлар ҳаётини хотирловчи ёдгорлик жойларини жамоат жойларидан қабристонга сургун қилган ҳар қандай одам ўлимни ҳаётдан устун қўяди ва яҳудийларни яна бир бор кўринмас қилиб қўяди», — деди у Германиянинг Bild газетасига.
Унинг таъкидлашича, Саксониядаги унинг ўз CDU партияси ҳам ушбу қарор учун жавобгарликни баҳам кўради.
Холокостдан омон қолган ва Мюнхендаги яҳудийлар жамияти президенти Шарлотта Кноблох ёдгорликларни шаҳар қиёфасидан олиб ташлаш «мутлақо нотўғри ёндашув» эканини айтди.
Funke Media Group медиагуруҳига гапирар экан, у «демократик партия AfD экстремистларининг бундай яққол маневрини қўллаб-қувватлаш даражасига тушиб қолганидан ҳайратда эканини» билдирди.
Кноблох ўзининг «қоқилиш тошлари» тарафдори эмаслигини, бироқ «марказлаштирилмаган хотира — жамоат жойидан қувилган эмас, аксинча, унга сингиб кетган ва уни шакллантирадиган хотира» ҳақиқий хотира маданияти учун жуда муҳим эканини қўшимча қилди.
Унинг ўз шаҳри Мюнхенда муниципал ерларда ҳеч қандай Stolpersteine йўқ. Бунинг ўрнига шаҳар маъмурияти жамоат биноларида хотира лавҳаларини ўрнатишга рухсат беради.
Stolperstein лойиҳасини бошлаган рассом Гюнтер Демниг AfD партиясининг сўнгги пайтлардаги сайловлардаги муваффақиятларини ҳисобга олиб, «бу каби воқеа содир бўлишини кутиш мумкин эди», деб айтди.
Яқинда AfD Саксония-Анхальт ва Мекленбург-Олдинги Помераниядаги маҳаллий сайловларда йирик ғалабаларга эришди.
Популистик AfD партиясининг айрим бўлимлари ички разведка томонидан ўнг қанот экстремистик деб таснифланган, партия бу тавсифни кескин рад этади.
Партиянинг иммиграцияга қарши, «Аввало Германия» ва Россияга хайрихоҳлик кун тартиби мамлакатнинг собиқ коммунистик шарқий қисмида қулай замин топди.