«Галстук ўлди»: АҚШдаги оралиқ сайлов номзодлари овозлар учун қандай кийинмоқда
Аляскадан Техасгача, Конгрессга киришни кўзлаган номзодлар бошқалардан ажралиб туриш учун ўзларининг шахсий услубларидан фойдаланмоқдалар.
«Галстук даври ўтди»: АҚШ оралиқ сайловларида номзодлар овоз тўплаш учун қандай кийинмоқда?
Америкаликлар АҚШдаги оралиқ сайловларда овоз беришга тайёргарлик кўраётган бир пайтда, Конгрессга номзодлар фақат сиёсий дастурлар бўйича эмас, бошқа жиҳатларда ҳам беллашмоқда.
Ижтимоий тармоқлар асрида улар эътиборни тортиш ва ўз мурожаатларини етказиш учун шахсий стилга суянмоқда. Уларнинг нима кийиши ҳақиқийлик ва жозибадорлик мезонига айланди.
«Сиёсатчилар бир вақтнинг ўзида иккита вазифа учун кийинмоқда: ҳам лавозимни эгаллашга қодирдек кўриниш, ҳам ўзлари вакиллик қилмоқчи бўлган одамлар билан боғлиқлигини кўрсатиш», — дейди машҳур модда стилисти Жо Зи.
Аляскадан Техасгача, қуйида баъзи номзодларнинг сайловолди кампаниясида қандай ажралиб тураётганига назар ташланади.
Баъзи номзодлар, жумладан Вашингтон штатининг 3-конгресс округи вакили, демократ Мари Глюзенкамп Перес эркин ва табиат қўйнидаги ҳаёт тарзига мос образни маъқул кўрмоқда.
Автоустахонанинг собиқ эгаси бўлган ушбу номзод 2022 йилда ўз штатида республикачилар эгаллаб турган ўринни қўлга киритгач, кичик бизнес ва меҳнаткаш оилаларни қўллаб-қувватлашга қаратилган дастур билан қайта сайланишга ҳаракат қилмоқда.
У оддий, камтаргина ишчи курткалари, фланель кўйлаклар, жинси ва қулай оёқ кийимларни афзал кўради.
Консерватив давлат сиёсати бўйича маслаҳатчи ва Capitol Hill Clothiers собиқ эгаси Роберт Ордвейнинг айтишича, Глюзенкамп Перес «ҳақиқийлик ва қаердан келиб чиққанлик» масаласида энг «аниқ нишонга урган» номзоддир.
«Шунингдек, бу дарахтлар, ўрмонлар ва кўпроқ очиқ ҳаводаги ҳаёт тарзига эга бўлган Тинч океанининг шимоли-ғарбий ҳудуди руҳига жуда мос келади», — дейди у.
Вашингтонда жойлашган юрист, контент яратувчи ва давлат сиёсати бўйича мутахассис Ташира Хальярднинг таъкидлашича, унинг стили «ҳам ишчилар синфини ҳимоя қилиш ғоясини илгари суради».
Алясканинг беқарор штатида Сенат ўрни учун курашаётган демократ қонуншунос Мэри Пелтола ҳам шунга ўхшаш усулни қўлламоқда.
У 2022 йилда конгрессвумен сифатида қасамёд келтирганида Юпик халқининг анъанавий еттикларини кийиб, эътиборни тортган эди.
Ушбу сайлов циклида унинг мустаҳкам ва қулай либослари Алясканинг Кускоквим дарёсидаги балиқчилик қайиғида ишлаган даврига ҳамда «балиқ, оила ва озодлик» шиорига ишора қилади.
Консерватив муаллиф ва журналист Бонни Кристианнинг айтишича, фланель кўйлаклар, қавилган курткалар ва туб аҳоли маданиятидан илҳомланган деталлар сайловчиларга Пелтоланинг айнан Аляскада туғилган (ва маҳаллий туб аҳоли вакили) эканини эслатишга қаратилгандек кўринади.
Айрим номзодлар, жумладан Айова штатидан Сенатга республикачи номзод Эшли Хинсон янада ёрқин ва ватанпарварлик руҳидаги образни танладита.
Унинг гардероби бежирим ва консерватив бўлса-да, норасмий учрашувлар учун жинси ва банданалар каби классик ва ностальгик элементларни ўз ичига олган.
Демократик рақибига қарши шиддатли курашда Хинсон Трамп маъмурияти томонидан қабул қилинган муайян сиёсий қарорлардан ўзини узоқлаштиришга ҳаракат қилди, шу билан бирга президентга бўлган садоқатини билдиришда давом этмоқда.
У июнь ойида Айовада ўтказилган праймериз сайлов кечасида Америка байроғи билан безатилган туфли кийиб чиқди.
Хальярднинг сўзларига кўра, Трамп тарафдорлари митингларда киядиган либосларни эслатувчи бу образ амeрикача ватанпарварликнинг ёрқин намунасидир.
«Эшлининг Америка байроғи туширилган баланд пошнали оёқ кийими, жинси кўйлаги ва бўйнига бандана бойланган ёрқин қизил блузкаси классик Америка услубидир», — дейди у.
«Бу... мен сўзсиз, ўз ватанпарварлигимни очиқчасига кўрсатаман деган ғоядир».
Журналист Бонни Кристианнинг айтишича, Хинсоннинг образи «стратегик афзалликка» эга, у ижтимоий тармоқлардаги иштирок, ҳатто бир сониялик бўлса ҳам, муҳим аҳамиятга эга бўлган асрда «нотўғри талқин қилиниши мумкин бўлмаган визуал қиёфани шакллантирмоқда».
«Унинг жинси кўйлаги, қизил банданаси ва ялтироқ Америка байроғи туширилган оёқ кийими унинг қишлоқ сайловчиларини ўзига жaлб қилаётган республикачи эканидан далолат беради — ва у ҳақиқатан ҳам шундай.»
Бир пайтлар республикачиларнинг ишончли таянчи бўлган Техас эндиликда Трамп томонидан кўп йиллик сенатордан кўра афзал кўрилиб, баҳсли тарзда қўллаб-қувватланган бош прокурор, 63 ёшли Кен Пакстон ҳамда 37 ёшли демократ штат қонуншуноси Жеймс Таларико ўртасидаги беллашув майдонига айланди.
Сайловолди кампаниясида иккала эркак ҳам ўхшаш либосларни танлаб, эркин пиджаклар ва ковбой еттикларини кийишмоқда.
«Иккала партиянинг сайловолди кампаниясида ҳам галстук даври ўтди», — дейди Ордвей.
«Ёшроқ эркак жиддий кўриниш учун бежирим кийинади, ёши каттароқ эркак эса оддий одамлардан биридек кўриниш учун соддароқ кийинади.»
Мода танқидчиси Фридманнинг таъкидлашича, Талариконинг қўлда ясалган Lucchese ковбой еттиклари «унга Техасдаги ҳар хил қатламдаги сайловчилар билан мулоқот қилиш имконини берадиган жуда пухта ўйланган танловдир».
«Бу еттиклар Техас семиологиясида (рамзлар ва уларнинг талқинини ўрганувчи фан) жуда чуқур илдиз отган маънони англатади», — дейди Фридман.
«АҚШнинг собиқ президенти Жорж Буш ҳам Lucchese ковбой еттикларини кийган, шунинг учун сиз оёқ кийимингиз орқали бирданига ҳар хил партия чегараларини хатлаб ўтасиз ва турли сайловчилар гуруҳларининг эътиборини қозонасиз.»
Шу билан бирга, Пакстоннинг стили бир нечта йўналишда танқидга учради.
Бу ҳатто Трампнинг ҳам норозилигига сабаб бўлди, собиқ президент сайловчиларни Пакстоннинг фаолиятига эътибор қаратишга чақириб, бу «унинг унчалик яхши кўринмайдиган костюмидан кўра кўпроқ нарсани англатади», деди.
Шунингдек, республикачи номзод яшашнинг қимматлиги бўйича баҳслар оралиқ сайловларда асосий ўринни эгаллаган бир пайтда қимматбаҳо соат ва Four Seasons ҳашаматли меҳмонхоналар тармоғининг поло кўйлагини кийгани учун рақиби томонидан танқид қилинди.
«Унинг қимматбаҳо соати ва Four Seasons полоси атрофидаги танқидлар яна бир стилга оид саволни ортага ташлайди: кундалик кийимлар шартли равишда оддий ҳаёт тарзини англатмайди», — дейди Аризона штати университетининг Мода ва мерчендайзинг институти ўқитувчиси ва стилист Зи.
«Беш юлдузли курорт брендидаги поло костюм каби ҳашаматли маънони ташиши мумкин.
Соатнинг бренди ва қиймати тасдиқланмаган эди, аммо пайдо бўлган таассурот аксессуар номзоднинг мурожаатини қанчалик мураккаблаштириши мумкинлигини кўрсатади», — деб тушунтиради у.
Агар кийим табиий туюлса, у жуда самарали қурол ва бутун мамлакат бўйлаб танилишнинг кучли усули ҳисобланади, дейди Фридман.
Ушбу ёндашув Теннесси штатининг 7-конгресс округи бўйича собиқ вакили ва республикачи сенатор, ўз штати губернаторлигига номзод Марша Блэкберн томонидан қабул қилинган.
Сенатор Блэкбернни тез-тез бичимли курткалар ва юбкаларда, баъзида гулли матолардан тайёрланган либосларда кўриш мумкин.
Ордвей Индиана штатининг собиқ сенаторида қонунчилик директори бўлиб ишлаган даврида Капитолийда Блэкбернни кўрганда у «ҳар доим жуда бежирим» юрганини эслайди.
«Мен унда ҳамиша марварид таъқинчоқларни кўрардим», — дейди у.
«У тажрибали сиёсатчи бўлгани учун, менимча, сайловчилар уни қандай кўриши билан боғлиқ кийиниш услуби аллақачон, кўп йиллар олдин ҳал қилинган.»
«Унинг образи бевақт (ҳар доим актуал) бўлишга мойил — биз Республикачилар партияси аёллари охирги уч ўн йилликнинг исталган вақтида ушбу либосларнинг кўпчилигини кийганини тасаввур қилишимиз мумкин», — дея қўшимча қилади Кристиан.
Мичиган штатидан АҚШ Сенатига демократ номзод, Трамп томонидан қўллаб-қувватланган собиқ конгрессменга қарши шиддатли кураш олиб бораётган Абдул Эл-Сайед эса қора V-шаклли ёқали футболка ва кўк жинсини танлади.
Сайловолди шиори «сиёсатдан пулларни чиқариш, ҳамёнингизга пул солиш» бўлган бу сўл сиёсий номзод ўз кийим танловини «минимал образ, максимал сиёсат» деб таърифлайди.
Ордвейнинг айтишича, бу натижа стартап тадбиркорига ўхшайди ва шаҳардаги ишчилар синфи сайловчиларини ўзига жалб қилишга қаратилган.
Бу шунингдек «сиёсий чиқишларнинг расмиятчилигини» бартараф этади, дейди Зи.
«Бундан мақсад эътиборни у айтаётган гапларга қаратишдир. Аммо оддий футболка барибир танланган образ бўлиб қолаверади. Жимжилоқсиз кўриниш ҳам шунчаки пухта ўйланган брендинг шакли бўлиши мумкин.»
Фридманнинг таъкидлашича, ҳозирда АҚШда бу образнинг ҳақиқий устаси Трампдир.
Унинг фильмлар ва реалити-шоулардан аён бўлган, дарҳол таниладиган қора костюми ва қизил галстуги у Оқ уйга киришидан олдин ҳам шаклланган эди.
«[Трамп] нафақат ўз мерчига, балки ўз либосига ҳам эга, ва энди унинг бутун кабинети бир хил либос киймоқда, Сенатнинг ярми у каби кийинмоқда ва бу Павлов эффектидек тан олиш белгисига айланмоқда», — дейди Фридман.
«Агар улар тўқ кўк костюм, қизил галстук ва оқ кўйлак кийишган бўлса, сиз: 'оҳ, бу Трампнинг одами', дейсиз», — дейди у.
Трамп ва унинг партияси учун сайловларда нима бўлишидан қатъи назар, Фридман 2028 йилги умумий сайловлар келганида сиёсатчилар кийим орқали ўзларини брендинг қилишда давом этишларини кутмоқда.
«Биз шуни кўряпмизки, ҳозир сиёсатнинг катта қисми ижтимоий тармоқлар ва ТВ орқали олиб борилмоқда, бу эса визуал мурожаатларга бўлган талабни оширмоқда ва бу омил фақат янада муҳимроқ бўлиб боради.»