Гаити президент суиқасдида гумон қилинаётган 18 кишини АҚШга экстрадиция қилди
Гумонланувчилар бундан беш йил аввал Гаити президенти Жовенел Моизнинг ўлдирилиши бўйича суд жараёнида иштирок этиш учун Майамига учиб кетишди.
**Гаити президент суиқасдида гумон қилинаётган 18 нафар шахсни АҚШга экстрадиция қилди**
Гаити президенти Жовенел Моиз ўлдирилганидан бери мамлакатда тўдалар зўравонлиги авж олди.
Бундан беш йил аввал Гаити президенти Жовенел Моизнинг ўлдирилишида гумон қилинаётган 18 киши суд жараёнида иштирок этиши учун Гаитидан АҚШнинг Флорида штатига олиб кетилди.
Моиз 2021 йил июль ойида пойтахт Порт-о-Пренсдаги уйида, тахминларга кўра, асосан колумбиялик ёлланма аскарлардан иборат гуруҳ томонидан отиб ўлдирилган эди.
Гаитида қотиллик бўйича олиб борилган аввалги терговларга мамлакат бўйлаб тўдаларнинг кенг тарқалган назорати ва қонунсизлик тўсқинлик қилган.
Экстрадиция президент суиқасди учун «жавобгарликка тортиш йўлидаги навбатдаги муҳим босқичдир», деб ёзди АҚШнинг Флорида жанубий округи прокурори Жейсон Рединг Киньонес Х ижтимоий тармоғидаги постида.
«Беш йил ўтса ҳам, биз ҳали ҳануз айбланувчиларни Америка судларига олиб келмоқдамиз ва бу иш ҳали тугагани йўқ», деди Киньонес Х тармоғида.
Унинг сўзларига кўра, қотиллик муносабати билан ҳозиргача 30 нафар гумонланувчига нисбатан айблов эълон қилинган.
АҚШ прокурорларининг таъкидлашича, Моиз қотиллигини режалаштириш ва молиялаштириш Флорида, шунингдек, Доминикан Республикаси ва Гаитининг ўзидан туриб мувофиқлаштирилган.
Гаити адлия тизими жуда аянчли аҳволда бўлгани сабабли, АҚШ прокурорлари ишларни ўша ерда кўриб чиқиш учун ҳибсга олинганларни Флоридага олиб кетишга мажбур бўлишди.
Қуролланган шахслар Моизнинг қароргоҳига бостириб кириб, уни ётоқхонасида ўлдиришганида, бу Кариб ҳавзаси давлатини ларзага солди.
Кўплаб гаитиликлар 53 ёшли президентнинг бунчалик осонлик билан ўлдирилганидан ҳайратда қолишди.
Якшанба куни экстрадиция қилинганлар орасида 17 нафар колумбиялик собиқ аскар ва ўша пайтдаги Гаити ҳукуматининг юқори лавозимли мулозими, мамлакат адлия вазирлигининг коррупцияга қарши курашиш бўлимида ишлаган Жозеф Бадио бор эди.
Майамида жойлашган хавфсизлик фирмаси колумбиялик собиқ аскарларни ёллашда асосий рол ўйнаганликда айбланмоқда.
«Бугунги турли жойлардаги ва халқаро ҳибсга олишлар ФҚБнинг ушбу фитнанинг барча иштирокчиларини жавобгарликка тортиш борасидаги қатъий интилишини яна бир бор тасдиқлайди», деди ФҚБ махсус агенти Бретт Скилс Х тармоғида.
Қотилликка алоқадорликда гумон қилинган бир неча киши ўша пайтда полиция томонидан отиб ўлдирилган эди.
Май ойида Майами суди томонидан тўрт киши фитнадаги иштироки учун айбдор деб топилди, прокурорлар узоқ вақт давомида бу фитна Майамида, шунингдек, Доминикан Республикасида режалаштирилган ва молиялаштирилган деб келишган.
Айбловлари Моизни ўлдириш ёки ўғирлаб кетиш учун фитна уюштириш ва қотиллик билан боғлиқ моддий ёрдам кўрсатиш учун фитна уюштиришни ўз ичига олган ушбу шахслар умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилиниши мумкин.
Колумбиялик собиқ аскарлар ўзларини давлат тўнтаришида иштирок этаяпмиз деб ўйлаган ёлланма аскарлар бўлганликларини ва Моизнинг ўлдирилишидан хабарлари бўлмаганини айтишган.
Моиз ўлдирилганидан бери Гаити тўдалар зўравонлиги гирдобида қолди.
БМТнинг Гаитидаги интеграциялашган ваколатхонаси маълумотларига кўра, жорий йилнинг апрелидан июнигача камида 1408 киши ҳалок бўлган ва 656 киши яраланган.
Агар хавфсизлик вазияти йўл қўйса, мамлакатда 13 декабрь куни 2016 йилдан бери илк бор президентлик ва парламент сайловлари ўтказилиши режалаштирилган.