Фоиз ставкалари уч йилдан ортиқ вақт ичида биринчи марта ошиши кутилмоқда
Аксарият таҳлилчилар ставка 3,75% дан 4% гача ошишини башорат қилишмоқда, бу охирги уч йилдан ортиқ вақт ичидаги биринчи ошишдир.
Фоиз ставкалари уч йилдан ортиқ вақт ичида биринчи марта ошиши кутилмоқда
Англия банкининг сиёсатчилари пайшанба куни фоиз ставкаларини ошириши кутилмоқда, бу баъзавий ставканинг уч йилдан ортиқ вақт ичидаги биринчи ошиши бўлади.
Аксарият таҳлилчилар жисмоний ва юридик шахслар учун қарз олиш харажатларини оширадиган ва омонатчиларга фойда келтирадиган ушбу қадамда ставканинг 3,75% дан 4% гача ошишини прогноз қилмоқда.
Банк ставкаси 2023-24 йиллардаги 5,25% лик энг юқори чўққисидан тушган, гарчи Банкнинг Пуль-кредит сиёсати қўмитаси (MPC) охирги олтита йиғилишида ставкани ўзгаришсиз қолдирган бўлса-да.
Таҳлилчиларнинг таъкидлашича, асосан бензин ва дизель ёқилғиси нархи туфайли юзага келаётган инфляциянинг ўсиши сиёсатчиларни фоиз ставкасини оширишга ундайди.
Банк ўз қарорини пайшанба куни GMT бўйича соат 12:00 да эълон қилади.
Диққат-эътибор, шунингдек, MPC томонидан фоиз ставкаларининг келажакдаги траекторияси ҳақида бериладиган ҳар қандай сигналларга қаратилади.
«Қарор тобора ставкалар 4% га етиши ёки етмаслиги ҳақида эмас, балки ундан кейин нима бўлиши ҳақида бўлиб бормоқда», деди CMC Markets савдо платформасининг Буюк Британия бўйича раҳбари Крис Чевералл.
«Чорак фоизлик ўсиш аллақачон кенг кутилмоқда, аммо Банк энди ҳали ҳам жуда юқори бўлган инфляцияни ўсиш истиқболлари кескин заифлашган иқтисодиёт билан мувозанатлаштириши керак.»
Инфляциянинг Истеъмол нархлари индекси (CPI) кўрсаткичи бир неча йил олдинги энг юқори чўққисидан анча паст, аммо у яна кўтарила бошлади ва янада ошиши кутилмоқда.
У 2026 йил сентябригача бўлган бир йилда 3,5% ни ташкил этди, бу ўтган ойдаги 3,1% дан юқори ва марказий банкнинг 2% лик мақсадидан анча юқори.
Эрон урушининг асосан энергия ва ёқилғи харажатларига давом этаётган таъсири Буюк Британиядаги инфляция даражасига ўз таъсирини кўрсатди. Миллионлаб маҳаллий энергия истеъмолчилари январь ойида нархларнинг кескин ошишига тайёргарлик кўрмоқда.
Англия банки охирги марта ставкаларни 2023 йил августида оширган эди.
Унинг асосий ставкаси бошқа банклар ва қурилиш жамиятларига пул қарз бериш учун ундирадиган суммаси бўлиб, бу уларнинг ўз мижозларидан ипотека учун ундирадиган суммасига ва омонатлар бўйича тўлайдиган фоиз ставкасига таъсир қилади.
Агар Банк ставкаси ошса, бу 510 000 та трекер-ипотека эгаларига дарҳол таъсир қилади.
UK Finance банк савдо ташкилотининг ҳисоб-китобларига кўра, 0,25 фоиз бандга ошиш одатий трекер уй заёмига эга бўлган шахс учун ойлик тўловларга £31 қўшади.
Ўзгарувчан битимларга эга бўлган 470 000 ипотека эгалари Банк ставкасининг ҳар қандай ошишига уларнинг қарз берувчиси берадиган муносабатини кутишларига тўғри келади. Одатда, 0,25 фоиз бандга ошиш ойлик тўловларда қўшимча £14 ни англатади.
Белгиланган (фиксацияланган) битимлардаги шахслар учун вазият мураккаброқ.
Уларнинг ойлик тўловлари ставка ўзгариши билан дарҳол ўзгармаса-да, уларнинг келажакдаги битимларига таъсир қилади ва қарз берувчилар янги битимларни таклиф қилишда кутилаётган ўсишни аллақачон «нархга киритиб бўлишган».
Moneyfacts молиявий ахборот хизмати маълумотларига кўра, 4 ноябрь ҳолатига кўра, ўртача икки йиллик белгиланган турар жой ипотека ставкаси 5,96% ни, ўртача беш йиллик ставка эса 5,99% ни ташкил этди.
Бу шуни англатадики, беш йиллик битим муддати тугаётган ҳар бир киши анча каттароқ ипотека тўловига дуч келади.
Л&C брокерининг таъкидлашича, 10 та энг йирик қарз берувчи томонидан таклиф қилинган ўртача ипотека ставкалари шуни кўрсатадики, баъзи қарз олувчилар энди 25 йилга £200,000 лик ипотека бўйича 2021 йилда қайта ипотека битимини таъминлаганларга қараганда йилига деярли £5,000 кўпроқ тўлашлари мумкин.
Беш йил олдин, 10 та энг йирик қарз берувчи ўртасида ўртача беш йиллик белгиланган қайта ипотека ставкаси 1,30% эди.
Нисбатан юқори белгиланган ставкалар баъзи одамларни яқин ойларда Банк ставкаси ошса ҳам, ставка пастроқ бўлишига умид қилиб, трекерларни кўриб чиқишга мажбур қилди.
«Тоғри танлов охир-оқибат қарз олувчиларнинг келажакдаги ўсишларга бардош бера олишларига ишончлари комил бўлишига боғлиқ. Барча гап тафсилотларда», деди Moneyfacts вакили Рейчел Спринголл.
Баъзи бошқа янги кредтиларнинг нархига ҳам Банк ставкаси таъсир қилиши мумкин.
Бошқа томондан, агар Банк ставкаси ошса, омонатчиларга таклиф қилинадиган фоиз ставкалари яхшиланиши мумкин.
Охир-оқибат, қарз берувчилар, шунингдек, Англия банкидаги сиёсатчилар Буюк Британиянинг халқаро воқеалардаги ўзгаришлар билан чамбарчас боғлиқ бўлган иқтисодий истиқболларида нима юз бериши мумкинлигини баҳолашлари керак.