Фергусон кемасозлик заводи ищи кучининг чорак қисмини қисқартиради
Порт Глазгодаги давлатга қарашли ҳовлида узоқ вақтдан бери кечикиб келаётган иккита СалМас паромининг иккинчиси бўйича ишлар якунланмоқда.
Фергусон кемасозлик заводи буюртма ноаниқлиги сабабли ищи кучини чоракка қисқартиради
Шотландиянинг давлатга тегишли Фергусон Марине кемасозлик заводи янги буюртмалар тасдиқланишини кутаётган бир пайтда ходимларининг деярли то'ртдан бир қисмини қисқартиришга тайёрланмоқда. Ҳозирда 283 кишини, жумладан, 34 нафар шогирдни иш билан та'минлаётган Порт Гласгов фирмаси ихтиёрий равишда ишдан бо'шатиш дастури орқали 70 та лавозимни қисқартиришни режалаштирмоқда. Бу қадам иккита сезиларли даражада кечиктирилган СалМас паромининг иккинчисининг қурилиши тугашига яқинлашаётган бир пайтда амалга оширилди.
Шотландия ҳукумати то'ртта кичикроқ кема учун майдонча шартномаларини то'г'ридан-то'г'ри беришга ва'да берди. Бироқ, вазирлар режа бо'йича ҳали ҳам "тегишли текширув" о'тказаётганликларини айтишмоқда, бу эса бу ва'даларга қарамай, кемасозлик заводида буюртмалар бо'шлиг'ини қолдирмоқда.
Клайддаги со'нгги тижорат кемасозлик заводи бо'лган Фергусон Марине, 2019-йилда собиқ эгаси ва ҳукуматга тегишли паромлар агентлиги Саледониан Маритиме Ассец Лтд (СМАЛ) о'ртасидаги узоқ давом этган низодан со'нг миллийлаштирилди. Келишмовчилик иккита икки ёқилг'или СалМас пароми билан бог'лиқ қо'шимча харажатлар учун да'воларга асосланган эди.
Улардан биринчиси, МВ Глен Саннох, ниҳоят 2024-йил ноябр ойида етказиб берилди, МВ Глен Роса эса шу йил охирига қадар қуриб битказилиши режалаштирилган. Кемасозлик заводи яқинда БАЕ Сйстемс учун янги 26-тоифали фрегатлар бо'йича субпудрат ишларини якунлади, аммо ҳозирда келажакда тасдиқланган буюртмалар ё'қ.
Фергусон Марине бош директори Грем Томсоннинг та'кидлашича, энг устувор вазифа йил охиригача Глен Росани топширишдир. У кема қуриб битказилишига яқинлашиб келаётган бир пайтда "иш ҳажмидаги муқаррар тафовут"ни тан олди ва шартнома музокараларига тайёргарлик ко'риш учун Шотландия ҳукумати билан ишлаш зарурлигини та'кидлади. Томсоннинг қо'шимча қилишича, бундай о'згаришлар қийин бо'лса-да, заводнинг узоқ муддатли ҳаётийлигини ҳимоя қилиш, унинг "иложи борича тезроқ янги флотда по'латни кесишга тайёр, замонавий" бо'либ қолишини та'минлаш учун проактив ҳаракатлар жуда муҳимдир.
Яқинда 10 нафар шогирд коллежнинг биринчи йилига киришдан олдин ота-оналари билан заводни айланиб чиқишди.
Март ойида, Ҳолйроод сайловларидан олдин, Шотландия ҳукумати кемасозлик заводига то'ртта келажакдаги кема: иккита кичик СалМас пароми, балиқчилик тадқиқот кемаси ва денгизни ҳимоя қилиш кемаси учун шартномаларни то'г'ридан-то'г'ри бериш ниятини э'лон қилди. Булар кемасозлик заводи учун "келажакка ко'прик" сифатида тақдим этилди. О'ша пайтдаги Иқтисодиёт котиби Кейт Форбс юридик маслаҳатлар каби муҳим тайёргарлик ишлари олиб борилганини та'кидлади, аммо Рақобат ва бозорлар бошқармаси билан ҳамкорлик зарурлигини та'кидлади. О'шандан бери бу шартномаларнинг ҳеч бири тасдиқланмади, вазирлар эса "керакли текширувлар"ни давом эттиришларини та'кидладилар.
МВ Глен Роса энди якуний жиҳозлаш ва ишга тушириш учун дарё бо'йлаб Инчгреенга ко'чирилди, натижада Порт Гласговнинг асосий кемасозлик заводи 12 йил ичида биринчи марта қурилаётган кемасиз қолди.
Иқтисодиёт, туризм ва транспорт котиби Стивен Флинн ортиқча ищилар схемасини кемасозлик заводини модернизация қилиш ва унинг рақобатбардошлигини оширишга қаратилган са'й-ҳаракатларнинг бир қисми сифатида та'рифлади. У Фергусон Марине раҳбарияти томонидан ко'рилган чоралар "келажак заводи ва Клайдда тижорат кемасозликнинг барқарор келажагини та'минлашга ёрдам бериш учун зарур" эканлигини та'кидлади. Флйнн шунингдек, ищи кучининг қисқариши МВ Глен Роса қурилишига та'сир қилмаслигига ишонтирди. У ҳукуматнинг то'ртта кемани то'г'ридан-то'г'ри мукофотлаш ниятини яна бир бор та'кидлаб, жараён то'лиқ текширувдан о'таётганини ва кейинги қадамлар парламентга э'лон қилинишини айтди.
Шартнома яқинлашиб келаётган бо'лса ҳам, завод по'латни кесишни бошлашдан олдин камида бир йиллик лойиҳалаш ишлари талаб қилинади. Бироқ, ва'да қилинган янги буюртмалар, тасдиқланмаган бо'лса-да, фирмага о'з бизнес-режасини янгилаш имконини берди ва икки йил олдин дастлаб э'лон қилинган 14,2 миллион фунт стерлинг миқдоридаги модернизация маблаг'ларини о'злаштирди. Ҳосилдорликни оширишга қаратилган янги ускуналар ва дастурий та'минотни о'рнатиш учун ерни текшириш ишлари олиб борилмоқда. Кемасозлик заводининг шогирдлик дастури қисқа муддатда о'згаришсиз қолмоқда, ҳозирда 34 ёш ищи о'қимоқда ва 10 нафар стажёрдан иборат янги гуруҳ коллежга кириш арафасида.
1903-йилда то'рт ака-ука томонидан ташкил этилганидан бери Фергусон'с 360 дан ортиқ кемаларни муваффақиятли қурди. Бироқ, унинг обро'си сезиларли даражада кечиктирилган ва бюджетдан ошиб кетган МВ Глен Саннох ва МВ Глен Роса паромлари атрофидаги тортишувлар туфайли пасайиб кетди. Буюк Британияда ушбу биринчи турдаги суюлтирилган табиий газ (ЛНГ) кемаларининг қурилиши дизайндаги қийинчиликлар ва қо'шимча харажатлар бо'йича низолар билан бог'лиқ муаммолар билан то'либ тошган. Ищи кучи айбдор эмаслиги ҳақида кенг фикр мавжуд бо'лса-да, бу тортишув потенциал мижозларни янги буюртмалар беришдан иккиланишига сабаб бо'лган бо'лиши мумкин.
Кемасозлик заводи шунингдек, Буюк Британиянинг барча кема қурувчилари учун умумий бо'лган кенгроқ муаммоларга дуч келмоқда, жумладан, хорижий фирмалар, хусусан, Шарқий Европа ва Узоқ Шарқдаги фирмалар билан нарх бо'йича рақобатлашиш. Денгиз саноати жамиятининг хабар беришича, хорижий кемасозлик заводлари одатда арзон ищи кучи ва юқори даражадаги давлат ёрдами туфайли Буюк Британияда жойлашган кема қурувчиларни 10-20% га арзонлаштириши мумкин.
Икки йил олдин, Фергусон еттита кичик СалМас кемаси учун буюртмани о'тказиб юборди, бу шартнома фирманинг обро'сини тиклаш учун идеал деб ҳисобланади. Таклиф сифати учун мақтовга қарамай, СМАЛ қурилиш харажатларининг пастлиги сабабли шартномани Полша фирмасига берди. Фергусон раҳбарияти бир неча бор Шотландияда кемалар қуришнинг асосий нархга эмас, балки кенгроқ иқтисодий фойдасини тан олиб, бундай баҳолашларга "ижтимоий қиймат"ни киритишни тарг'иб қилган. Бироқ, СМАЛ ижтимоий қиймат учун таклифларни қабул қилиш имконияти чекланганлигини да'во қилмоқда, чунки Шотландиянинг Брехитдан олдинги харид қоидалари барча таклиф қилувчиларга тенг муносабатда бо'лишни талаб қилади.
О'тган ёзда Фергусон бош директори Грем Томсон МВ Лорд оф тҳе Ислес о'рнини босувчи яна бир СалМас кемасини то'г'ридан-то'г'ри беришга чақирди ва уни "мақсадли шартнома" деб та'рифлади ва ишни та'минламасдан ищи кучи сонини сақлаб қолиш "жуда қийин" бо'лиши ҳақида огоҳлантирди. Вазирлар унинг апелляциясини рад этишди ва шартнома шу йил бошида тендерга қо'йилди. Фергусон иш учун таклиф бера олмади, чунки СМАЛ Фергусон раҳбариятининг со'зларига ко'ра, Буюк Британияда жойлашган ҳеч бир тижорат кема қурувчиси бажара олмайдиган дастлабки малака мезонларини белгилаб қо'йган эди. Таклиф берувчиларнинг қисқа ро'йхати тузилди, аммо СМАЛ рақобатга зарар етказиши мумкинлигини айтиб, фирмалар ёки уларнинг жойлашувини ошкор қилишдан бош тортди. Г'олиб таклиф берувчи келаси йил бошида э'лон қилинади.