Эстония Украинага маҳсулот етказиб берувчи мудофаа компаниясидаги ёнғин учун Россияни айбламоқда
Россия Украинага ёрдам бериб келаётган НАТОнинг бир қатор Европа давлатларида қўпорувчилик ҳужумларини амалга оширганликда айбланди.
Эстония расмийлари ўтган ойда Таллинндаги Украинага маҳсулот етказиб берувчи мудофаа компаниясига уюштирилган ўт қўйиш ҳужуми учун Россия жавобгар эканини маълум қилди.
Бош вазир Кристен Михал Украинани учувчисиз ҳарбий машиналар билан таъминлайдиган Milrem Robotics компаниясига қилинган ҳужум Россия махсус хизматлари томонидан буюрилганини айтди, бироқ бошқа тафсилотларни очиқламади.
Москва 2022 йил февралида қўшни давлатга қарши кенг кўламли босқинни бошлаганидан бери Украинани қўллаб-қувватлаб келаётган НАТОнинг бир қанча давлатларида қўпорувчилик операцияларини амалга оширишда айбланиб келмоқда.
Россия бу даъволарни рад этади ва Эстониянинг айбловини ҳам тезда рад этди. Шунга қарамай, Иттифоқ давлатлари Эстонияни қўллаб-қувватлаб, бундай ҳужумлар уларни Украинага ёрдам беришдан тўхтата олмаслигини билдирди.
Milrem Robotics компаниясидаги ёнғин 14 августдан 15 августга ўтар кечаси содир бўлган.
Эстония Ташқи ишлар вазири Маргус Цахкна мамлакат Ички хавфсизлик хизмати томонидан тўпланган маълумотларга таяниб, «биз ўт қўйиш ҳужуми... Россия Федерацияси махсус хизматлари томонидан буюрилган қўпорувчилик ҳаракати бўлганини ишонч билан хулоса қилишимиз мумкин», деди.
Хавфсизлик хизмати раҳбари Марго Паллосон ERR телеканалига Россия «доимий равишда режалаштираётгани, имкониятлар излаётгани, ҳужумларни амалга оширадиган одамларни топишга ҳаракат қилаётганини», аммо ўтган ойдаги ўт қўйиш ҳужуми унинг бу йилги биринчи муваффақиятли ҳужуми бўлганини айтди.
Ташқи ишлар вазири гумонланувчилар қўлга олинганини, Паллосон эса улар Россияда яшаб келган ва аввалги ҳужумларда қатнашган латвияликлар эканини айтди. Уч нафар гумонланувчи Латвияда ҳибсга олиниб, шу ой бошида Эстонияга экстрадиция қилинган.
Маргус Цахкна «бу қўпорувчилик ҳаракати Россиянинг бутун Европа бўйлаб бизни қўрқитиш ва Украинани қўллаб-қувватлашимизни заифлаштиришга қаратилган кенгроқ кампаниясининг бир қисмидир», деди.
Франция Президенти Эммануэль Макрон Эстониянинг баҳосига муносабат билдириб, «бундай душманона ҳаракатларнинг кўпайиши Россия томонидан хавфли эскалацияни англатади ва бу уни фақат боши берк кўчага олиб боради», деди.
У август ойида Германиянинг Лейпциг аэропортида содир бўлган воқеани тилга олди, у ерда Украина юк самолётлари яқинида портловчи моддалар билан тўлдирилган дрон топилган эди.
«Россия бизнинг бирдамлигимизни ёки Украинани қўллаб-қувватлашни давом эттириш қароримизни енга олмаслигини билиши керак», дея қўшимча қилди Макрон.
ЕИ матбуот котиби 27 аъзодан иборат блок Украинани қўллаб-қувватлашни тўхтатмаслигини айтди.
НАТО раҳбари Марк Рютте Европа ҳукуматларини хотиржамликни сақлашга ва Украинани қўллаб-қувватлашда давом этишга чақирди.
«Россия НАТО иттифоқчиларига қарши душманона ҳаракатларнинг бемулоҳаза кампаниясини давом эттирмоқда. У бизнинг қатъиятимизни заифлаштиришга ва Украинани қўллаб-қувватлашимизни тўхтатишга ҳаракат қилмоқда. Аммо Россия муваффақиятсизликка учрамоқда. У Украинадаги жанг майдонида мағлуб бўлмоқда ва бизнинг бирдамлигимиз ҳамда Украинани қўллаб-қувватлашимизга путур етказа олмаяпти», деди Рютте.
Биргина август ойида Россия Германиядаги Лейпциг аэропорти воқеасида, Болгариядаги мудофаа фирмаси омборидаги йирик ёнғинда, Италияда Рим яқинидаги ўқ-дорилар заводида содир бўлган йирик портлашда, Словакияда Украинага тегишли дрон ишлаб чиқарувчи корхонага ўт қўйишга уринишда ва Польшадаги иккита шубҳали ёнғинда (бир нечта шундай ҳужумлар ҳақида хабар берган мамлакатдаги охирги воқеалар) айбланди ёки гумон қилинди.
Гибрид уруш ёки гибрид ҳужумлар — бу рақибга босим ўтказиш ва уни беқарорлаштиришга қаратилган киберҳужумлар, қўпорувчилик ёки нотўғри маълумот тарқатиш каби ноҳарбий усуллар учун ишлатиладиган кенг тушунчадир.
Эстониянинг Капо номи билан танилган ички хавфсизлик хизмати Россия ҳали ҳам қўпорувчилик ёки бошқа душманона ҳаракатларни амалга ошириш учун янги имкониятлар излаётганини билдирди.
«Бундай операциялар учун ёлланган шахслар чалғитилиши ёки манипуляция қилиниши мумкин ва Россия давлатининг иштирокини яшириш мақсадида уларнинг ҳаракатлари учун сохта ёки тўқима важлар келтирилиши мумкин».
Россия, аксини кўрсатувчи далиллар кўпайиб бораётганига қарамай, бундай ҳужумларга алоқадорлигини изчил равишда рад этиб келади.
Сешанба куни Президент Владимир Путиннинг матбуот котиби «бундай баёнотлар асоссиз, ўйламай қилинган, ҳақиқатга мутлақо алоқаси йўқ ва ҳеч қандай далилга эга эмас», деди.
«Биз бундай баёнотларни жиддий қабул қила олмаймиз ва қабул қилмаймиз ҳам», деди Дмитрий Песков.