Элчи: Туркия Ўзбекистоннинг асосий ҳамкорларидан биридир
Ўзбекистон элчиси Илҳом Ҳайдаров Туркия билан муносабатларнинг ривожланиши, 3 миллиард долларлик савдо айланмаси ва 2276 та компаниянинг иштироки ҳақида сўзлаб берди.
Туркия Ўзбекистоннинг энг муҳим иқтисодий шерикларидан бири бўлиб, тахминан 2276 та турк компанияси йирик инвестиция ва саноат лойиҳаларини амалга оширмоқда. Бу ҳақда Ўзбекистоннинг Анқарадаги элчиси Илҳом Ҳайдаров мустақилликнинг 35 йиллиги муносабати билан Анадолу агентлигига берган интервюсида айтиб ўтди.
Элчининг сўзларига кўра, сўнгги йилларда икки томонлама муносабатлар сифат жиҳатидан янги босқичга кўтарилди. Мамлакатлар мунтазам равишда юқори даражадаги маслаҳатлашувлар ўтказиш механизмларини ва стратегик ҳамкорликнинг янги форматларини яратдилар. Хусусан, ташқи сиёсат, мудофаа, хавфсизлик ва ички ишлар соҳаларини қамраб олувчи "4+4" механизми амал қилмоқда.
Икки мамлакатнинг деярли барча вазирлик ва идоралари ўртасида қўшма ищи гуруҳлар ташкил этилган. Уларнинг фаолияти иқтисодиёт, инвестиция, саноат, энергетика, транспорт, таълим, туризм, маданият ва бошқа соҳаларни қамраб олади.
Ҳайдаров иқтисодий ҳамкорлик стратегик шерикликнинг асосий элементларидан бири эканлигини таъкидлади. 2025-йил охирига келиб, Ўзбекистон ва Туркия ўртасидаги савдо айланмаси 3 миллиард долларга етди. Ҳозирда икки томон 5 миллиард долларга етишга яқин.
Мамлакатлар нафақат савдо ҳажмини ошириш, балки саноат ҳамкорлигини чуқурлаштириш, юқори қо'шимча қийматга эга товарлар ишлаб чиқаришни ко'пайтириш, транспорт ва логистика инфратузилмасини ривожлантириш ва экспортга ё'налтирилган қо'шма лойиҳалар портфелини кенгайтириш ниятида.
"Биз турк компанияларини нафақат мавжуд бозорга, балки анча кенгроқ миқёсда ҳам О'збекистонни минтақавий ишлаб чиқариш ва экспорт марказига айлантиришга қаратилган лойиҳаларда иштирок этиш учун жалб қилишга интиламиз", деди элчи.
У ҳамкорлик имкониятлари турк технологиялари, бошқарув тажрибаси ва бозорга киришнинг О'збекистоннинг ишлаб чиқариш ва инсон ресурслари салоҳияти билан уйг'унлашувидан келиб чиқишини та'кидлади.
Ҳайдаровнинг со'зларига ко'ра, икки мамлакатнинг географик жойлашуви иқтисодий ҳамкорлик учун қо'шимча имкониятлар яратади. О'збекистон Марказий Осиёнинг марказида жойлашган ва Туркия Европа ва Осиёни бог'лайдиган муҳим транспорт ва логистика маркази ҳисобланади. Шунинг учун транспорт алоқаларини ривожлантириш нафақат икки томонлама савдо, балки минтақалар о'ртасидаги иқтисодий алоқалар учун ҳам муҳимдир.
Туризм ва ҳаво қатнови ҳам ривожланмоқда. Жорий йилнинг биринчи ярмида О'збекистонга 100 мингдан ортиқ турк фуқаролари ташриф буюрди. Йил охирига келиб, 200 мингдан ортиқ турк сайёҳлари келиши кутилмоқда.
Ҳозирда икки мамлакат о'ртасида ҳафтасига 130 дан ортиқ авиарейслар амалга оширилмоқда. Элчи авиақатновлар, туризм, талабалар алмашинуви, маданий дастурлар ва бизнес форумларнинг ривожланиши икки мамлакат халқлари о'ртасидаги яқинлашувга ҳисса қо'шишини та'кидлади.
О'збекистоннинг ривожланиши ҳақида гапирар экан, Ҳайдаров со'нгги йилларда мамлакат ялпи ички маҳсулоти 2,5 баравар о'сиб, о'тган йили 145 миллиард долларга етганини, экспорт 33 миллиард доллардан, то'г'ридан-то'г'ри инвестициялар эса 43 миллиард доллардан ошганини та'кидлади.
Унинг со'зларига ко'ра, дастлабки мақсад 2030-йилга келиб ялпи ички маҳсулотни 160 миллиард долларга етказиш эди, аммо бу йил бу ко'рсаткичдан ошиб кетиши кутилмоқда. 2030-йил учун янги стратегик мақсад сифатида 300 миллиард долларлик умумий ялпи ички маҳсулот белгиланган.
Элчи шунингдек, О'збекистоннинг халқаро миқёсдаги о'сиб бораётган ролини та'кидлади ва "Янги О'збекистон"нинг шаклланиши билан бог'лиқ Марказий Осиёдаги о'згаришларни қайд этди. Унинг та'кидлашича, минтақадаги мамлакатлар ишонч ва мулоқотга асосланган чегара муаммолари, сув ресурслари, савдо, транспорт ва хавфсизликни ҳал қилишда сезиларли ютуқларга эришган.
Ҳайдаров Туркия билан муносабатларнинг тарихий пойдеворини алоҳида та'кидлади. Туркия О'збекистон мустақиллигини тан олган биринчи давлат бо'лди. Элчининг со'зларига ко'ра, тарихий, тил ва маданий яқинлик, шунингдек, о'заро ҳурмат замонавий стратегик шериклик учун мустаҳкам пойдевор яратди.
У муносабатларнинг ҳозирги даражасига якуний мақсад сифатида қаралмаслигини та'кидлади. Томонлар эришилган натижаларга таяниб, иқтисодиёт, инвестиция, саноат, транспорт, туризм ва бошқа соҳалардаги ҳамкорликни янада кенгайтириш ниятида.