Дубаи-ит: БААнинг яна бир глобал эталон ташаббуси

**Дубаи-ит: БААдан янги глобал стандарт**

Тошкент, О'збекистон (UzDaily.uz) – Швециялик амалий ва халқаро бизнес стратеги жаноб Алекс Матрссон эксклюзив интервюсида Дубаи-итнинг стратегик аҳамияти, унинг асосий фалсафаси ва Дубаи-ит мукофоти қандай қилиб ижро, мукаммаллик, инновация ва о'лчанадиган та'сирни жорий этиш учун муҳим воситага айланиши мумкинлиги ҳақида гапирди.

**Ижро фалсафага айланганда**

Жаноб Матрссон Дубаи-итга шунчаки реклама кампанияси эмас, балки стратегик ҳаракат фалсафаси сифатида қараш кераклигини тушунтирди. У ижрони шунчаки ма'мурий вазифадан институционал фаолиятнинг асосий о'лчовига атайлаб ко'таришдаги аҳамиятини та'кидлади. Унинг та'кидлашича, ушбу ташаббус БАА вице-президенти ва бош вазири ҳамда Дубай ҳукмдори, Олий ҳазратлари Шайх Муҳаммад бин Рашид Ал Мактумнинг етакчилик фалсафасини акс эттиради, у амбицияли консепсияларни аниқ ютуқларга айлантиришга қаратилган.

Жаноб Матрссоннинг та'кидлашича, бу ёндашув ҳукуматлар, корпорациялар ва институтлар стратегиялар ва қарашларни шакллантиришда моҳир бо'лган, аммо ко'пинча амалга оширишда қийналаётган бир пайтда жуда муҳимдир. Дубай - бу, унинг та'кидлашича, юқори талабларни қо'яди: амбиция ҳаракатга олиб келиши керак, ҳаракат натижа бериши керак ва натижалар мазмунли та'сир ко'рсатиши керак. Унинг фалсафаси фавқулодда амбиция, а'ло даражадаги ижро ва тезкор ютуқларни ягона операцион тизим доирасида бирлаштиради.

"Стратегик савол ҳеч қачон муассасанинг визёнига эга эканлигида эмас. Савол шундаки, бу визён ҳақиқат билан алоқада омон қоладими ва аниқ, қимматли ва узоқ муддатли нарса сифатида пайдо бо'ладими", деб та'кидлади жаноб Матрссон.

Унинг қо'шимча қилишича, айнан шу ерда Дубай - бу тилдан ташқари аҳамият касб этади, бу шахслар ва муассасалардан муаммоларни то'г'ридан-то'г'ри ҳал қилиш, мақсадли қарорлар қабул қилиш ва шошилинч равишда ҳаракат қилиш билан бирга сифатни сақлаб қолиш кутилган маданиятни таклиф қилади. Унинг аниқлик киритишича, мақсад тезлик учун эмас, балки ният ва муваффақият о'ртасидаги тафовутни интизомли равишда камайтиришдир.

**Дубайнинг о'згариши фалсафа учун контекст яратади**

Жаноб Матрссон бу ташаббусни Дубайнинг савдо, логистика, авиация, молия, инвестиция, туризм, ко'чмас мулк ва инновациялар учун глобал марказга айланиши доирасида жойлаштирди. Унинг та'кидлашича, шаҳарнинг о'сиши унинг иқтисодий қамровини кенгайтирган ва минтақалар, бозорлар, капитал ва исте'додларни бог'лаш қобилиятини оширган бир қатор қарорлар билан тавсифланади.

У Дубайнинг аҳамияти амирлик чегараларидан ташқарига чиқишини та'кидлади. БАА ичида Дубай асосий халқаро тижорат ва алоқа платформаси бо'либ хизмат қилади. Форс ко'рфази ҳамкорлик кенгаши бо'йлаб у бизнес ва инвестициялар учун асосий дарвозага айланди. Араб дунёсида унинг о'згариши шаҳар амбициялари ва халқаро рақобатбардошлик учун мезондир. Глобал миқёсда у тарихан узоқ бозорлар о'ртасидаги интерфейс вазифасини бажаради.

Жаноб Матрссон ушбу о'згаришнинг турли қирраларини ко'рсатувчи мисоллар сифатида Рашид минораси, Дубай халқаро аеропорти, Дубай халқаро молия маркази, Бурж Ал Араб, Дубай метроси, Палм Жумеираҳ, Бурж Халифа, Инфинитй Бридге, Мейдан пойга майдони ва Фарееж Ал Мурар каби лойиҳаларни келтирди. Ушбу лойиҳалар биргаликда алоқа, молия, ҳаракатчанлик, архитектура, туризм, шаҳарсозлик, спорт амбициялари ва меросни ифодалайди.

"Дубайнинг ютуг'и бирон бир ёдгорликда эмас. Унинг чуқурроқ ютуг'и шаҳарнинг дунё билан муносабатларини о'згартирадиган ёдгорликлар, институтлар ва тизимларни қайта-қайта яратишга қодир ривожланиш маданиятини яратишдир", деб та'кидлади жаноб Матрссон.

Унинг та'кидлашича, бу кüмüлатиф та'сир стратегик аҳамиятга эга. Унинг тушунтиришича, глобал марказ фақат инфратузилма билан қурилмайди. Аеропортлар тижорат экотизимларини талаб қилади; молиявий марказлар ишонч ва уланишга муҳтож; ҳаракатчанлик тизимлари иқтисодий зичликни қо'ллаб-қувватлайди; халқаро ёдгорликлар о'зига хосликни мустаҳкамлайди; ва сақлаш тез о'згаришларга тарихий чуқурлик беради. Унинг хулосасига ко'ра, Дубайнинг ноёб кучи бу хилма-хил о'лчамларни бир-бирини мустаҳкамловчи қилиш қобилиятидир.

**Амбициядан фаолият маданиятигача**

Жаноб Матрссон Дубай-ит фалсафасини ушбу ички ҳаракатга ундашни расмийлаштиришга уриниш сифатида ко'ради. Унинг асосий хабари аниқ: жасорат билан о'йланг, қат'ият билан ҳаракат қилинг ва истисно тарзда бажаринг. Ушбу ташаббус, шунингдек, ушбу ёндашувни муассасалар ва компанияларга сингдиришга ва уни келажак авлодларга ютуқ маданияти сифатида етказишга қаратилган.

У авлодлараро жиҳатни айниқса муҳим деб та'кидлади. Унинг та'кидлашича, муваффақиятли шаҳар о'зининг дастлабки муваффақиятларига олиб келган шахслар ёки шароитларга чексиз таянолмайди. Ҳақиқий стратегик ютуқ раҳбарият устуворликлари, технологиялар, бозорлар ва иқтисодий шароитлар ривожланиб бориши билан доимий равишда юқори самарадорликни та'минлайдиган институционал одатларни шакллантиришда ётади.

"Фалсафа уни биринчи бо'либ ифодалаган одамлардан омон қолганда стратегик жиҳатдан кучли бо'лади. Синов кейинги авлод инстинктив равишда амбициянинг амалга ошириш мажбуриятини англашидадир", деб тасдиқлади жаноб Матрссон.

Жаноб Матрссоннинг та'кидлашича, Дубай - бу институционал имкониятлар ҳақида кенгроқ муҳокамага ҳисса қо'шади. Унинг асосий саволи юқори самарадорликни қандай қилиб такрорланадиган қилишдир: жасур фикрлаш интизомли ижро билан бирга келишини, инновация амалий қо'лланилишини ва ютуқлар келажакдаги са'й-ҳаракатларга асос бо'лиши мумкин бо'лган билимларни яратишини қандай та'минлаш керак.

**Нима учун Дубай - бу мукофот стратегик жиҳатдан фарқ қилади**

Жаноб Матрссон Дубай - бу мукофотни фалсафанинг институционал узлуксизлигини та'минлайдиган механизм деб билади. Дубай валиаҳд шаҳзодаси, Бош вазир о'ринбосари ва мудофаа вазири ҳамда Дубай Ижроия кенгаши раиси Шайх Ҳамдан бин Муҳаммад бин Рашид Ал Мактумнинг ко'рсатмалари асосида та'сис этилган ушбу мукофот Дубай-ит фалсафасини ажойиб ютуқлар, ижро ва та'сир орқали намоён этганларни тақдирлайди.

У мукофот архитектураси муҳимлигини та'кидлади. У шахслар, лойиҳалар, муассасалар ва компанияларни тақдирлайди, трансформацияда иштирок этган турли иштирокчиларни э'тироф этади. Бу стратегик жиҳатдан муҳим, деб тушунтирди у, чунки катта ютуқлар камдан-кам ҳолларда битта шахсга бог'лиқ бо'лади. Раҳбарият, жамоалар, ташкилотлар, капитал, технология ва институционал мувофиқлаштириш ко'пинча ко'ринадиган натижага эришиш учун бирлашади.

Жаноб Матрссоннинг та'кидлашича, мукофот шунчаки шарафдан ко'проқ нарсага айланиши мумкин. То'г'ри тушунилганда, у ажойиб натижаларни аниқлаш, унга қандай эришилганлигини ҳужжатлаштириш ва келажакдаги са'й-ҳаракатлар учун юқори мезонларни белгилаш учун институционал механизм бо'либ хизмат қилади.

"Э'тироф билимни сақлаганида стратегик аҳамиятга эга. Ютуқ муҳим, аммо ютуқнинг ортидаги усул янада муҳимроқ бо'лиши мумкин, чунки у муассасанинг кейинги фаолиятига та'сир қилиши мумкин", деб та'кидлади жаноб Матрссон.

У мукофотнинг далилларга асосланган баҳосини ушбу таклифнинг марказий қисми сифатида та'кидлади. Номзодлар ютуқни аниқлаш, қийинчилик ёки имкониятни тушунтириш, амалга оширишни тавсифлаш, натижаларни намойиш этиш ва қо'ллаб-қувватловчи далилларни тақдим этиш учун талаб қилинади. Баҳолаш мезонларига ютуқ ко'лами, бажарилиш сифати, тезлик ва самарадорлик, аниқ натижалар, та'сир, барқарорлик ва ютуқ Дубайнинг иш фалсафасини қай даражада о'зида мужассам этганлиги киради.

**Институсионал хотира ва мукаммаллик иқтисодиёти**

Жаноб Матрссон институционал хотирани мукофотнинг энг муҳим потенциалларидан бири деб билади. Унинг та'кидлашича, ажойиб лойиҳалар тугаллангандан со'нг осонгина эски янгиликларга айланиши мумкин. Ҳужжатлар ва мулоҳазаларсиз амалга ошириш жараёнида олинган сабоқлар лойиҳа жамоаси билан бирга ё'қ бо'либ кетиши мумкин.

Унинг тушунтиришича, Дубаи-ит мукофоти ютуқларни аниқлаш, текшириш ва ошириш мумкин бо'лган такрорланувчи тузилмани яратади. Жаноб Матрссоннинг фикрича, бу яхши институционал циклни ривожлантириши мумкин: ютуқ мезонни белгилайди, мезон кутганларни оширади ва юқори кутганлар янада шуҳратпараст ишлашни раг'батлантиради.

Мукофот ҳукумат, ко'чмас мулк, иқтисодиёт, бизнес, технология, спорт, жамият, та'лим, хизматлар ва сог'лиқни сақлаш соҳаларини қамраб олади, бу эса Дубайнинг ривожланиш кун тартибининг кенг ко'ламини акс эттиради. Жаноб Матрссон бу соҳани муҳим деб билади, чунки мукаммаллик маданияти фақат шаҳарнинг институционал ва иқтисодий тузилишига сингиб кетгандагина о'згарувчан бо'лади.

"Мукофотнинг ҳақиқий мероси маросимдан кейин нима содир бо'лиши билан о'лчанади. Агар э'тироф кейинги қарор, кейинги лойиҳа ва кейинги авлод раҳбарияти стандартини ко'тарса, бу институционал ривожланишнинг бир қисмига айланган", деб та'кидлади жаноб Матрссон.

У шунингдек, о'лчанадиган та'сирнинг муҳимлигини та'кидлади. Мукофот доираси номзодлардан о'з да'воларини ма'лумотлар, ишлаш ко'рсаткичлари, ҳисоботлар, тасвирлар, сертификатлар ва бошқа тегишли далиллар билан асослашни талаб қилади. Баҳолаш жараёни ютуқнинг ишончлилиги ва равшанлигини аниқлаш учун қо'шимча ма'лумотлар, учрашувлар ёки интервюларни о'з ичига олиши мумкин.

**Дубаи-ит ортидаги етакчиликнинг узлуксизлиги**

Жаноб Матрссон ташаббуснинг институционал мантиг'ини тушуниш учун Ҳазрати Шайх Муҳаммад бин Рашид Ал Мактум ва Ҳазрати Шайх Ҳамдан бин Муҳаммад бин Рашид Ал Мактум о'ртасидаги муносабатларни жуда муҳим деб билади. Ҳазрати Шайх Муҳаммад бин Рашид Ал Мактум Дубайнинг ҳаракат фалсафасини акс эттириш учун Дубаи-ит ни ишга туширган, мукофот эса Ҳазрати Шайх Ҳамдан бин Муҳаммад бин Рашид Ал Мактумнинг ко'рсатмалари асосида ташкилотлар ва компанияларга ушбу фалсафани сингдириш учун та'сис этилган.

Жаноб Матрссоннинг тушунтиришича, бу стратегик қараш ва институционал амалиёт о'ртасида узлуксизликни яратади. Раҳбарият амбицияни белгилайди; институтлар механизмларни яратади; ва шахслар ва ташкилотлар бу механизмларни натижаларга айлантиради. Мукофот бу жараённи жамоатчилик томонидан тан олиниши ва о'рганилиши учун такрорий платформа яратади.

Жаноб Матрссон кенгроқ сабоқ Дубайдан ташқарида ҳам долзарб эканлигини та'кидлади. Дунё бо'йлаб ҳукуматлар институционал чаққонликни ошириш, хизматларни яхшилаш, инновацияларни тезлаштириш ва жамоатчилик амбицияларини аниқ натижаларга айлантириш ё'лларини изламоқда. Дубай - бу қийинчиликнинг аниқ Дубай талқинини таклиф қилади: ҳаракат кутилган, бажарилиши синчковлик билан текширилган ва ютуқ кейинги ютуқлар учун стандартга айланган маданиятни яратиш.

**Дубайда илдиз отган глобал таклиф**

Жаноб Матрссоннинг та'кидлашича, Дубай - бу о'зининг ишончлилигини шаҳарнинг о'з тарихидан олади. Унинг та'кидлашича, фалсафа алоҳида эмас, балки ко'ринадиган о'згаришлар фонида тақдим этилади. Дубай билан бог'лиқ лойиҳалар - бу шаҳарнинг эволюциясини, дастлабки модернизация ва глобал алоқадан тортиб, замонавий молия, мобиллик, шаҳарсозлик ва инновацияларгача тушуниш учун луг'ат беради.

У ташаббуснинг узоқ муддатли аҳамиятини о'зига хослик ва самарадорлик о'ртасидаги бу бог'лиқликда ко'ради. Дубайнинг глобал обро'си унинг концепциядан амалга оширишгача о'тиш қобилиятига асосланган. Дубай - бу хусусиятни умумий институционал кутишга айлантиришга, ютуқни таниб олиш, о'рганиш ва олдинга силжитиш мумкин бо'лган нарсага айлантиришга қаратилган.

Дубаи-ит мукофотининг биринчи номинациялари 2026-йил 10-августдан 10-сентабргача очиқ. Мукофот йиллик сиклда амал қилади, у со'нгги ютуқларни э'тироф этишга қаратилган бо'либ, шу билан бирга амбиция, ижро ва та'сир стандартларини доимий равишда оширишга қаратилган.

"Дубай - бу стратегик аҳамиятга эга бо'лиши мумкин, чунки у ютуқни ҳаёт даражасига айлантиради. Ҳар бир ютуқ нима мумкинлигидан далолат беради ва ҳар бир янги стандарт кейинги нима бо'лишини тасаввур қилиш учун босим яратади", деб та'кидлади жаноб Матрссон.

Жаноб Матрссон бу охир-оқибат муваффақиятли ташаббусни доимий фалсафадан ажратиб туради деган хулосага келди. Ташаббус бир зумда э'тиборни жалб қилиши мумкин; фалсафа о'нлаб йиллар давомида хатти-ҳаракатларга та'сир қилиши мумкин. Дубай учун ҳақиқий имконият - бу одамлар амбицияни қандай тасаввур қилишлари, институтлар ижрони қандай ташкил этишлари ва жамият ҳиссани қандай тан олишига сингиб кетишдир.

**Ижро этишнинг кейинги боби**

Хулоса қилиб айтганда, жаноб Алекс Матрссон Дубай - бу келажакдаги ижро сифати ҳақида стратегик таклифни ифодалашини та'кидлади. Унинг аҳамияти, унинг фикрича, Дубайнинг о'рнатилган амбиция маданиятини мукаммаллик, инновация, тезлик, аниқ натижалар ва узоқ муддатли та'сирни тан олиш учун қасддан тузилган асос билан бог'лашда.

Жаноб Матрссон Дубаи-ит мукофотини айниқса аҳамиятли деб билади, чунки у бу фалсафага йиллик институционал ритм беради. У етакчиларни, трансформацион лойиҳаларни, шунингдек, визённи ҳақиқатга айлантирадиган институтлар ва компанияларни аниқлайди. Бу ютуқ атрофида ко'риниш яратади ва шу билан бирга ушбу ютуқ қандай амалга оширилганлигининг далилларини сақлайди.

Жаноб Матрссон учун якуний о'лчов хулқ-атвор бо'лади. Агар Дубай - у раҳбарларни янада жасоратлироқ фикрлашга, институтларни янада интизомли бажаришга, ташкилотларни аниқроқ мақсад билан инновация қилишга ва келажак авлодларни истисно эмас, балки кутилган натижа сифатида ко'ришга ундаса, унинг та'сири мукофот ёки кампаниядан анча узоққа чо'зилади.

"Энг қимматли ютуқ - бу кейинги нарсалар учун стандартни о'згартирадиган ютуқдир. Дубай - у бу принципни Дубайнинг институционал ДНКсининг бир қисмига айлантириш имкониятига эга: ҳаракатланувчи амбиция, давом этадиган ижро ва намойиш этилиши мумкин бо'лган та'сир", деб хулоса қилди жаноб Матрссон.

Жаноб Матрссон бу кенгроқ стратегик ҳикоя деб ҳисоблайди. Дубай г'ояларни жойларга, тизимларга, институтларга ва имкониятларга айлантиришнинг ажойиб қобилияти орқали глобал аҳамиятга эга бо'лди. Дубай - энди у бу имкониятни иш фалсафаси сифатида ифодалашга ва мукаммалликни тан олиш, эслаб қолиш ва янгилаш механизмини тақдим этишга интилади. Жаноб Матрссон учун бу ташаббусни Дубай даражасида муҳим, БАА ва Форс ко'рфази ҳамкорлик кенгаши бо'йлаб мазмунли, бутун араб дунёсида акс-садо берувчи ва глобал миқёсда потенциал ибратли қилади.

**Жаноб Алекс Матрссон ҳақида**

Жаноб Алекс Матрссон швед амалий ва халқаро бизнес стратегидир. У визёнер глобал лидер, устоз, тадбиркор, катта о'қитувчи, тадқиқотчи ва таниқли халқаро бизнес маслаҳатчиси. У Швецияда биринчи рақамли халқаро бизнес стратегияси битирувчиси деган шарафга эга. Унинг кенг тажрибаси глобал қиймат занжири бо'йлаб бизнесни бошлаш, бошқариш ва бошқариш, шунингдек, инвесторлар, кичик ва о'рта бизнес, ко'п миллатли компаниялар, давлат идоралари, университетлар ва ко'п тармоқли тадқиқот институтлари билан халқаро миқёсда ишлашни о'з ичига олади. У сиёсат, бизнес стратегияси, саноат маркетинги, тижорат дипломатияси ва тадқиқотларни тижоратлаштириш билан бог'лиқ стратегик масалаларда ҳимоя қилади. Олий та'лимда жаноб Матрссон о'зининг билим тарқатиш са'й-ҳаракатларининг асосини ташкил этувчи тасодиф, инновация ва синергия яратиш кучини қо'ллаб-қувватлайди. У қат'ий, прагматик ёндашувни қо'ллайди, асосий бизнес консепсияларини муваффақиятли етказиб беришни тизимли равишда та'минлайди ва шу билан бирга талабаларнинг рефлексив фикрловчи бо'лиш қобилиятини ривожлантиради. Унинг мақсади талабаларга о'зларининг "замонавий" билимларини конструктив равишда амалга оширишга имкон бериш, уларга бебаҳо фаровонлик манбаларига айланиш имконини бериш, маҳаллий жамоалар, минтақалар ва кенгроқ глобал жамият учун "ижтимоий" ва "иқтисодий" фаровонликни ривожлантиришдир. Унинг илмий ишлари савдони ривожлантириш, ривожланаётган бозорлар, бизнеснинг барқарорлиги ва халқаро миқёсда тармоқ ёндашувига қаратилган. Жаноб Алекс Матрссон Швециянинг жануби-шарқидаги қирг'оқ шаҳри Калмардан келиб чиққан, консерватив тамойилларга мустаҳкам асосланган ва бутун дунё бо'йлаб билим, ан'ана ва кенгроқ яхшиликка содиқ бо'лган Скандинавия оиласи Матрссонлар уйининг а'зоси. Шахсан унинг кенг ко'ламли қизиқишлари ко'к китлар, араб отлари, классик мусиқа, ахлоқий капитализм, дин, маданият, Скандинавия, ГСС минтақаси ва Марказий Осиё, хусусан, Қозог'истонни о'з ичига олади.