Дўкондаги зўравонлик пайтида «ходимларга тупуришган ва улар билан олишишган»
Чакана савдо ходимлари янги қонун дўконлардаги зўравонлик ва ҳақоратларни камайтиришга ёрдам беради, деб умид қилишларини айтмоқдалар.
Дўконлардаги зўравонлик пайтида «ходимларга тупуришган ва улар билан олишишган»
Лаурисса Вулгарнинг айтишича, чакана савдо соҳасида ишлаш давомида унга тупуришган ва у ҳамкасбларининг ҳақоратланганига гувоҳ бўлган.
Чакана савдо менежери Лаурисса Вулгар ўзига тупуришгани ва ҳамкасблари дўкон ўғрилари томонидан жисмоний ҳужумга учраганини кўрганини айтади.
«Бизни сўкишди, жуда кўп оғзаки ҳақоратлар бўлди», дейди у. «Ҳамкасбларим ўғриланган нарсаларни қайтариб олишга ҳаракат қилишганда, улар билан олишишган».
Чакана савдо ва унга алоқадор соҳалар ходимлари касаба уюшмаси (Usdaw) томонидан ўтказилган сўровномада ходимларнинг 11 фоизи ўтган йили иш жойида ҳужумга учраганини айтганидан сўнг, «Retail Trust» хайрия ташкилоти хавфсизлик бўйича тренинг дастурини жорий қилмоқда.
Ҳукуматнинг таъкидлашича, ҳеч ким ўз хавфсизлигидан қўрқиб ишга бормаслиги керак ва чакана савдо ходимига ҳужум қилиш алоҳида жиноий жавобгарликка тортиладиган қилмиш деб белгиланмоқда.
Usdaw ташкилотининг билдиришича, ходимлар ҳужумга учрагани, пичоқ билан таҳдид қилингани, уларга тупурилгани ва устиларига консерва қутилари отилгани ҳақида хабар беришган.
Кент графлигининг Кентербери шаҳрида ишлайдиган Вулгар баъзи дўкон ўғрилари билан курашиш жуда қийин бўлиши мумкинлигини айтди.
«Бу жуда хафа қиларли ва одатда ишонадиган кўплаб одамларингизга ҳам ишонмай қолишингизга сабаб бўлади, бу жуда қийин, бундай ҳақоратлар ҳеч кимга керак эмас», деди у.
Usdaw Ички ишлар вазирига хат йўллади, унга бир қатор йирик чакана савдо компаниялари ҳам имзо чеккан бўлиб, унда ҳукуматдан ходимларни кўпроқ ҳимоя қилиш учун янги қонунни кучга киритиш сўралган.
Жиллиан Патерсоннинг айтишича, дўкон ходимлари ҳар куни ишга боришдан хавотирда
Сассекслик Usdaw касаба уюшмаси вакили Жиллиан Патерсон шундай дейди: «Ҳеч ким ишга боришдан қўрқмаслиги керак.
«Одамлар ишга келишдан завқ олмай қўйишмоқда. Улар ўзларига 'бугун мени ҳақорат қилишадиган ёки ҳужум қилишадиган кунмикин?' деб савол беришмоқда».
У шундай дейди: «Доимий [дўкон ўғриларининг] юзини танийдиган бир қўриқчимиз бор эди, унга пичоқ билан таҳдид қилишди, шу даражадаки, компания таҳдиднинг олдини олиш учун уни мажбурий ҳақ тўланадиган таътилга чиқаришга мажбур бўлди.
«Биз ушбу янги қонун ҳуқуқбузарликлар сонини ва ходимларга нисбатан ҳақоратларни камайтиради деб умид қиламиз».
Хавфсизлик ходими Корининг айтишича, ҳақоратлар ходимларнинг руҳий саломатлигига таъсир қилиши мумкин
Оксфордширлик чакана савдо хавфсизлик ходими Кори (ҳақиқий исми эмас) шундай дейди: «Мени итариб юборишган, менга қўл кўтаришган.
«Улар 14 ёки 15 ёшда бўлсалар ҳам, сизга паст назар билан қарашга ва худди инсон эмасдек гапиришга ҳаракат қилишади».
Унинг айтишича, ҳақорат ва таъқиблар ходимларнинг руҳий саломатлигига таъсир қилиши мумкин.
«Баъзи кунлари бу менга ҳақиқатан ҳам қаттиқ таъсир қилади», дейди у.
«Retail Trust» вакили Майк Чисвеллнинг айтишича, зўравонлик билан қилинган ҳужумлардан кейин ходимларга жарроҳлик амалиёти керак бўлган ҳолатлар бор.
«Retail Trust» тадқиқоти шуни кўрсатдики, сўровда қатнашган ишчи кучининг 41 фоизи ўтган йили дўконлардаги ҳақоратлар каби муаммолардан норозилик туфайли ишдан бўшаш арафасида бўлган.
«Ходимларнинг юзига харид саватчалари билан урилиб, тиш жарроҳлиги амалиёти талаб қилинган ҳолатлар мавжуд», дейди трест директори Майк Чисвелл.
Хайрия ташкилоти дўкон ходимларига нисбатан зўравонлик ҳолатларини камайтириш учун бутун мамлакат бўйлаб ходимлар хавфсизлиги бўйича тренингларни жорий қилмоқда.
«Биз ушбу шахсларни ўқитишимиз керак деб ҳисоблаймиз, токи улар ўзларига кўпроқ ишонишсин ва бундай вазиятларни юмшатиш учун тўғри восита ва усулларга эга бўлишсин», деди Чисвелл.
«Биз ҳеч қачон ҳеч кимни дўконда ўғрилик қилаётган шахс билан тўқнашишга ундамаймиз».
Кори ходимларни ҳимоя қилиш учун мўлжалланган трестнинг хавфсизлик ва вазиятни юмшатиш бўйича тренингидан ўтган минглаб ходимлардан биридир.
2026 йилдаги Жиноятчилик ва полиция фаолияти тўғрисидаги қонун Англия ва Уэльсда чакана савдо ходимига ҳужум қилишни жиноий жавобгарликка тортиладиган қилмиш сифатида белгилади.
Айбдор деб топилганлар олти ойгача озодликдан маҳрум этилиши ва чекланмаган миқдорда жаримага тортилиши мумкин.
«Retail Trust»нинг таъкидлашича, хавфсизлик бўйича тренинг ва янги қонун кучга киргач, кўпроқ ходимларни зўравонликлар ҳақида хабар беришга ундайди деб умид қилмоқда.
«Биз баъзида ҳар тўрт кишидан бири бу воқеалар ҳақида хабар бермаётганини эшитамиз, чунки аввалги вазиятларда улар бу масала ҳал қилинганини, кўриб чиқилганини ёки жиддий қабул қилинганини ҳис қилишмаган», дейди Чисвелл.
Ички ишлар вазирлиги матбуот котиби шундай деди: «Жуда узоқ вақт давомида чакана савдо соҳасидаги жиноятлар аҳамиятсиз ҳуқуқбузарлик сифатида четга суриб қўйилди.
«Бу дўкон ходимларига зарар етказади, корхоналарни вайрон қилади ва жамиятларни заифлаштиради.
«Дўконлардаги ўғрилик ўтган йилга нисбатан 4 фоизга камайди, айбловлар эса 19 фоизга ошди».