Дераза тагидаги ахлатхона, қуёш нури ва автотураргоҳ: квартира сотиб олишдан олдин текшириш керак бўлган 10 та нарса

Дераза остидаги чиқинди майдончаси, қуёш нури ва автотураргоҳ: квартира харид қилишдан олдин текшириб кўриш керак бўлган 10 та жиҳат

Кўпчилик хонадон олаётганда аввало унинг нархи, майдони, хоналар сони, жойлашуви ва қаватига қарайди. Яна синчков харидорлар эса қурувчини, топшириш муддатларини ва хоналар режасини ўрганади. Бироқ харид чоғида деярли ҳеч ким эътибор бермайдиган кўплаб майда тафсилотлар ҳам бор. Кўчиб ўтгандан кейин эса айнан шу нарсалар сизнинг қулайлигингизга таъсир қилиши мумкин.

1. Деразалар қаерга қарайди?

Квартира режасини кўришнинг ўзи етарли эмас. Муҳими, у турар жой мажмуасида айнан қаерда жойлашгани ва деразалар қаршисида нима борлигидир.

Лойиҳада ҳовли жуда яхши кўриниши мумкин, аммо тайёр бино суратдагидек бўлавермайди. Кейин эса сокин манзара ўрнига дераза қаршисида футбол майдони, болалар майдончаси, машқ қилиш ҳудуди ёки гавжум йўл борлиги маълум бўлади.

Кимдир учун бу муаммо эмас, аммо сукунатни ёқтирадиганлар учун бундай қўшничилик доимий безовталикка айланиши мумкин. Бундан ташқари, баланд қават ҳам шовқиндан тўлиқ ҳимоя қилмайди.

Агар деразалар ҳовлига қарамаса, бу ҳам ҳали ҳеч нарсани кафолатламайди. Автомобил йўли қанчалик яқин ўтишини олдиндан текшириб қўйиш керак. Агар уй шоҳкўчанинг биринчи чизиғида жойлашган бўлса, транспорт шовқини юқори қаватларда ҳам яхши эшитилиши мумкин.

Шу сабаб мутахассислар харид қилишдан олдин нафақат квартира режасини, балки ҳовлининг бош режасини ҳам очиб кўришни маслаҳат беришади. Ўзингизнинг подьездингизни, квартирангизни ва деразаларингизни топинг, сўнг улар рўпарасида айнан нима борлигига қаранг.

2. Қуёш нури қайси томондан тушади?

Квартира олаётганда эътибордан четда қолиши осон бўлган яна бир масала — кун давомида ичкарига қанча қуёш нури тушиши.

Мутахассисларнинг айтишича, уй ва хонадонларнинг қуёшга нисбатан жойлашуви лойиҳалаш босқичидаёқ ҳисобга олинади. Бунинг учун инсоляцияга, яъни хоналарнинг тўғридан-тўғри қуёш нури билан ёритилиш давомийлигига доир талаблар мавжуд.

Мутахассислар бир вақтлар бу талабнинг тиббий аҳамияти ҳам бўлганини айтади: қуёш нури сил касаллигининг олдини олиш омилларидан бири сифатида қаралган. Ўша даврдан бери қурилиш ва тиббиётга ёндашувлар анча ўзгарган, аммо турар жой биноларининг инсоляциясига қўйиладиган талаблар сақланиб қолган. Қолаверса, агар лойиҳага кўра айрим хонадонларга кунига камида бир ярим-икки соат қуёш тушмаса, лойиҳа қайта ишлашга юборилади, акс ҳолда қурилишга рухсат берилмайди.

Шунинг учун хонадонга қуёш қайси вақтда тушишини ва қўшни бинолар уни тўсиб қўймаслигини олдиндан аниқлаб олиш керак. Айниқса, табиий ёруғлик сиз учун жуда муҳим бўлса.

Яна бир жиҳат: ҳали қурилмаган турар жой мажмуасининг сизга кўрсатилган рендерларида қуёш нури қандай тушишига фақат шу тасвирларга қараб ишониб қолманг. Расмларда одатда бино архитектурасини яхшироқ кўрсатиш учун қуёшнинг жойлашуви шартли тарзда белгиланади.

3. Биринчи ва охирги қаватлар ҳар доим ҳам бошқалардан ёмон эмас

Кўплаб харидорлар ҳануз эски қоида билан яшайди: биринчи ва охирги қаватни олмаган маъқул. Биринчи қаватда шовқин, совуқ ва дераза олдидан кўп одам ўтади, охирги қават эса томидан чакка ўтади ёки музлайди, деб ўйлайдиганлар ҳозир ҳам кўп.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, замонавий қурилиш технологиялари анча ўзгарган. Бироқ қурувчига барибир саволлар бериш керак.

Бу айниқса охирги қаватга тааллуқли. Илгари кўплаб уйларда хонадон ва том орасида тўлиқ техник қават бўларди. Ҳозир эса ундан кўпинча воз кечилмоқда. Мутахассислар буни қурилиш ечимларининг ўзгариши билан изоҳлайди: замонавий том конструксияси кўп қатламли бўлади. Қурувчилар уни “пирог” деб аташади. У музлашдан, чакка ўтишидан ҳимоя қилади ва шовқин изоляциясини таъминлайди.

Худди шу ҳолат биринчи қаватга ҳам тегишли: фақат аниқ лойиҳага, тижорат биноларининг жойлашувига, кириш йўлакларига, техник хоналарга ва ҳовли сатҳига эътибор бериш лозим.

4. Квартирада электр симлари тўғри тортилганми?

Хомаки ёки чала пардозланган квартирани олаётганда, электр симлари аллақачон тортилган, фақат розетка ва ўчиргичларни ўрнатиш қолган, деб ўйлаймиз.

Аммо мутахассисларнинг таъкидлашича, турли қурилиш компанияларида квартираларнинг комплектацияси фарқ қилиши мумкин. Баъзи жойларда электр симлари ҳақиқатан ҳам хоналарга олдиндан тортилган бўлади, баъзи жойларда эса харидорга тайёргарлик ишларининг анча кам қисми топширилади.

Шу сабаб шартномани имзолашдан олдин шунчаки “симлар тортилганми?” деб сўраш эмас, балки квартира комплектациясига нималар киришини аниқлаш муҳим: қанча ва қаерда розетка ва ўчиргичлар ўрнатилади, барча хоналарга симлар тортилганми, қувватли техника учун алоҳида линиялар назарда тутилганми ва калитларни олгандан кейин қандай ишлар қолади.

5. Пардозлаш қайси вақтда бажарилган?

Кўпинча харидор деворлар сифатини хонадонни қабул қилиш пайтидаёқ текширишга уринади: ёриқлар бор-йўқлигини кўради, сатҳ ўлчагич қўяди, юзани тақиллатиб кўради ёки бу иш учун мутахассисларни чақиради.

Аммо осонликча ёддан кўтариладиган яна бир жиҳат бор: пардозлаш қандай шароитда бажарилгани. Айниқса, уй йилнинг совуқ фаслида қурилган бўлса.

Мутахассисларнинг тушунтиришича, бино ичида қурилиш қоришмаларини суртишда керакли ҳарорат режимига риоя қилиниши шарт. Агар қишда бинонинг контури ҳали ёпилмаган, деразалар ўрнатилмаган, хона иситилмаган бўлса ва пардозлаш ишлари аллақачон бошланган бўлса, материал яхши ёпишмаслиги ва эгаси таъмирлашни бошлаганда тўкилиб тушиши мумкин.

Шу сабаб, агар қурилиш жараёнини кузатиш имконияти бўлса, мутахассислар ички пардозлаш ишлари бошланишидан олдин бино контури ёпилганига, деразалар ўрнатилганига ва керакли ҳарорат таъминланганига эътибор беришни тавсия этадилар.

6. Хоналар жойлашувини ўзгартириш

Кўпчилик харидор “квартирани олганимдан кейин таъмирлаш вақтида кераксиз деворни олиб ташлайман ёки тўсиқ деворни сураман” деб ўйлайди. Аммо айрим ҳолларда бу масалани анча олдин ҳал қилиш мумкин.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, ички тўсиқ деворлар эндигина қурилаётган босқичда хоналар жойлашувидаги айрим ўзгаришларни қурувчи билан келишиб олиш мумкин.

Гап, албатта, юк кўтарувчи конструксияларни кўчириш ёки ошхона ва санузелни назорациз жойини ўзгартириш ҳақида кетмаяпти. Аммо айрим лойиҳалардаги баъзи тўсиқ деворларни, агар техник жиҳатдан рухсат этилса, кўчириш ёки умуман қурмаслик мумкин.

Мулк эгаси эса деворни бузиш ва қурилиш чиқиндиларини олиб чиқиш учун пул тўлашига тўғри келмайди. Бундан ташқари, квартира олингандан кейин хоналар жойлашувини мустақил ўзгартириш кафолатга таъсир қилиши мумкин.

7. Кўчадан ва автотураргоҳдан уйга қандай кирасиз?

Рендерларда асосий кириш жойи одатда жуда чиройли кўринади. Аммо одатда қўлингизда пакетлар билан таксидан тушасиз ёки болалар аравачаси билан келасиз, ёхуд машинани ер ости автотураргоҳига қўясиз. Бу ҳолатларнинг ҳар бирида уйга қандай киришингиз муҳим.

Кўчадан қулай кириш борми? Аравача билан ортиқча зиналарсиз ўтиш мумкинми? Автотураргоҳдан подьездга ва лифтга тўғридан-тўғри ўтиш имкони борми?

Кам эътибор бериладиган жиҳатлардан бири — подьезддан иккала томонга ҳам ўтиш мумкинлиги, яъни кўча томондан ҳам, ҳовли томондан ҳам ичкарига кириш имконининг борлигидир. Агар иккинчи чиқиш бўлмаса, одатий йўл чўзилиши мумкин: аввал ҳовлига кириш, пандусга кўтарилиш ва шундан кейингина подьездингизга етиб боришга тўғри келади.

Тўсиқсиз муҳитни алоҳида ўрганиб чиқиш керак.

Идеал ҳолатда кўчадан холл, лифт ва автотураргоҳгача бўлган йўл деярли бир хил сатҳда бўлади. Агар баландлик фарқлари бўлса, қулай пандуслар ёки бошқа ечимлар кўзда тутилган бўлиши керак.

Оддий лифтнинг тўғридан-тўғри автотураргоҳга тушиш-тушмаслигини текшириш айниқса муҳим. Баъзилар автотураргоҳдан жой сотиб олади, кейин эса машинадан хонадонга боришда қўшимча зинадан фойдаланиш кераклигини билиб қолади.

8. Чиқинди қутилари қаерда жойлашади?

Бу энг оддий ва шу билан бирга харидорлар томонидан жуда кам бериладиган саволлардан бири: чиқинди контейнерлари қаерда бўлади?

Мутахассисларнинг айтишича, низолар уйга кўчиб ўтилгандан кейин бошланади. Одамлар деразалари ёнида контейнер майдончасини кўриб қолиб, уни бошқа жойга кўчиришни талаб қила бошлайдилар. Шу сабаб бу ҳақда олдиндан билиб олган маъқул. Меъёрларга кўра, деразадан контейнер майдончасигача бўлган масофа камида 25 метр бўлиши керак.

Хулоса оддий: харид пайтиданоқ чизмадан чиқинди майдончасини топинг. Айниқса, пастки қаватлардан хонадон танлаётган бўлсангиз.

9. Сизга автотураргоҳдан жой етадими?

Яна бир кенг тарқалган хато — квартира олиб, автотураргоҳ масаласини кейинга қолдириш мумкин, деб ўйлашдир. Бироқ хонадонлар сони ва автотураргоҳдаги жойлар сони ҳар доим ҳам тенг бўлавермайди.

Натижада хонадонлар ҳали сотувда бўлиши мумкин, аммо автотураргоҳда қулай жойлар қолмаган бўлади. Баъзан эса умуман бўш жой қолмайди. Шу сабаб ҳар куни автомобилдан фойдаланишини аниқ биладиган одам квартира танлаш билан бир вақтда автотураргоҳдаги вазиятни ҳам ўрганиб чиққани маъқул.

Шунингдек, нафақат жой бор-йўқлигига, балки унинг қаерда жойлашганига ҳам эътибор бериш фойдали. Энг яқин лифт қаерда? Унгача узоқ юриш керакми? Кириш қулайми?

10. Ёнғин хавфсизлиги

Хонадон сотиб олаётганда ёнғин хавфсизлигининг асосий элементларини ҳам текшириб кўриш керак. Тутун датчиклари хонадоннинг ҳар бир яшаш хонаси ва йўлагида бўлиши керак. Ошхона ва санузелларда улар одатда ўрнатилмайди.

27 метрдан баланд уйларда (одатда бу 9 қаватдан юқори) қаватларда ёнғин бурчаклари бўлиши керак. Шунингдек, подьезд йўлакларидаги ёнғинга қарши эшикларга эътибор беринг: улар лифт ва зинапоя ҳудудларини ажратиб туриши ҳамда олов ва тутун тарқалишига тўсқинлик қилиши лозим.

Агар қаватда омборхоналар бўлса, уларнинг лойиҳада кўзда тутилганлигини ва ёнғиндан ҳимоя воситалари билан жиҳозланганлигини аниқлаштиринг. Уларда тез алангаланувчи моддаларни сақлаш мумкин эмас.

Уй харид қилишдан олдин бундай саволларни қанчалик кўп берсангиз, кейинчалик шунчалик кам кутилмаган ҳолатларга дуч келасиз. Чунки яхши хонадон — бу фақат қулай режа ва керакли квадрат метрлар сони эмас. Бу, шунингдек, унда яшаш сиз учун қанчалик қулай бўлишини ҳам англатади.