Данияда 45,3 фоиз, Кувайтда 1,4 фоиз: солиқ тушумлари нега фарқ қилади?
2024-йилда Даниянинг солиқ тушумлари ялпи ички маҳсулотининг 45,3 фоизини ташкил этган бўлса, Кувайтда бу кўрсаткич 1,4 фоиз бўлган. Халқаро валюта жамғармаси маълумотлари асосида тайёрланган Висуал Сапиталист инфографикаси мамлакатлар ўртасидаги катта тафовутларни кўрсатади.
Данияда 45,3 фоиз, Кувайтда 1,4 фоиз: солиқ тушумлари нега фарқ қилади?
Таққослашда давлатларнинг солиқ тушумлари иқтисодиёт ҳажмига, яъни ялпи ички маҳсулотга нисбатан ҳисобланган. Бу кўрсаткичлар фуқаро ёки корхона ўз даромадининг айнан шунча қисмини солиққа тўлайди, дегани эмас.
Келтирилган маълумотларга кўра, кўрсаткичлар қуйидагича:
Бундай тафовутлар солиқ тизимлари, иқтисодий ривожланиш даражаси ва давлатнинг бошқа даромад манбалари билан боғлиқ.
Скандинавия мамлакатларида солиқ базаси одатда кенг бўлиб, тушумлар йирик давлат дастурларини молиялаштиришга хизмат қилади. АҚШда эса соғлиқни сақлаш ва пенсия таъминоти каби соҳаларда хусусий харажатларнинг улуши каттароқ.
Кувайт, Қатар, Баҳрайн ва Уммон каби мамлакатларда солиқ тушумларининг ЯИМдаги улуши нисбатан паст.
Йирик нефт ишлаб чиқарувчилар учун табиий ресурслар давлат даромадларининг муқобил манбаи ҳисобланади. Шу сабабли солиқ тушумларининг пастлиги бюджетнинг жами даромади ҳам кам эканини англатмайди.
Даромади паст мамлакатларда эса солиқ тушумларининг камлиги бошқа омиллар билан изоҳланиши мумкин. Жумладан, норасмий иқтисодиётнинг катталиги ва давлатнинг солиқ йиғиш имкониятлари чеклангани бунга таъсир қилади.