«Число продолжает расти». Тошкентда 8800 дан ортиқ ердан ноқонуний фойдаланиш ҳолати аниқланди
Тошкентда 8800 дан ортиқ ердан ноқонуний фойдаланиш ҳолати аниқланди, 2024 йилдан буён эса қарийб 800 гектар ер давлатга қайтарилди. Шаҳар ҳокими «Газета.uz»га берган интервьюсида текширувлар ҳозирча марказий йўллар бўйидаги ҳудудларни қамраб олганини ва маҳаллалар янада ўрганилганда бундай ҳолатлар сони ортишини маълум қилди.
«Сон кўпайишда давом этмоқда». Тошкентда ердан ноқонуний фойдаланиш бўйича 8800 дан ортиқ ҳолат аниқланди
Тошкентда ер участкаларидан ноқонуний ёки муаммоли фойдаланиш бўйича 8800 дан ортиқ ҳолат аниқланди. Бу ҳақда пойтахт ҳокими Шавкат Умурзоқов «Газета»га берган интервьюсида маълум қилди.
У агар қурилиш давлат рухсати билан амалга оширилган бўлса, тадбиркорларни автоматик равишда айблашни тўғри деб ҳисобламаслигини таъкидлади.
«Мен бугун яхши деб ҳисоблаган қарор беш йилдан кейин ўз долзарблигини йўқотиши ва нотўғри бўлиб туюлиши мумкин. Шунинг учун мен ҳеч кимни айбламоқчи эмасман», — деди у.
Унинг сўзларига кўра, ер ажратилган мақсаддан бошқа мақсадда фойдаланилганда мутлақо бошқача вазият юзага келади.
«Мен нимани тушунмайман ва нотўғри деб ҳисоблайман: инсон ерни битта эълон қилинган мақсад учун олади, лекин унда бутунлай бошқа нарса қилади. Аммо агар давлатнинг ўзи бизнесга: „Мана бу ерда буни қуришинг мумкин“, деб рухсат берган бўлса ва тадбиркор қурган бўлса, мен уни автоматик равишда айбдор деб ҳисобламайман — эҳтимол, ўша пайтда бу тўғри қарор деб ҳисоблангандир», — деди ҳоким.
Ҳоким ноқонуний ва муаммоли ҳолатлар қаторига ерни ҳужжатларсиз топшириш, инвестиция мажбуриятларини бажармаслик, шунингдек, участкалар давлатга қайтарилиши керак бўлган, аммо бу жараён чўзилиб кетган вазиятларни киритди. «Бизда бундай ҳолатлардан 8800 га яқини аниқланди ва бу сон ўсиб бормоқда — тафтиш давом этмоқда», — деди Умурзоқов.
2024 йилдан бошлаб 2026 йил август ойи охиригача бўлган ҳолатга кўра, давлат ихтиёрига 800 гектарга яқин ер қайтарилди. Бундай ҳудудлар орасида ДХШ лойиҳалари учун берилган мактаблар участкалари, шунингдек, таълим муассасаси ҳудуди аввал қисқартирилиб, ҳокимиятга, кейин эса бошқа шахсларга берилган ҳолатлар мавжуд.
Шунга ўхшаш ҳолатлар боғлар, бозорлар ва автотураргоҳлар ҳудудларида ҳам аниқланган. Хусусан, ҳокимнинг сўзларига кўра, «Чорсу» бозори атрофида ноқонуний ёки бошқа асосларда эгаллаб олинган участкалар бўшатилиб, бозорга қайтарилган. У ерда савдо қилган тадбиркорларга жой ажратилган, шундан сўнг ердан фойдаланишдан тушган маблағлар давлатга йўналтирила бошланган.
Кейинроқ интервьюда Умурзоқов болалар ва спорт майдончалари, яшил ҳудудлар ва бошқа жамоат жойларини хатловдан ўтказиш натижалари ҳақида гапириб берди. Бундай топшириқни президент 2025 йилнинг ёзида берган эди.
«Бу мен айтган ўша 800 гектарга яқин ер ва 8800 дан ортиқ ҳолатлардир. Ва бу сон ўсишда давом этмоқда, чунки биз маҳаллалар ичига эндигина тўлиқ киришни бошлаяпмиз. Ҳозирча асосан марказий йўллар бўйидаги биринчи ва иккинчи линиялар ҳақида гап кетди. Маҳаллаларни чуқурроқ текширишни бошлаганимизда, ҳолатлар қайта-қайта аниқланаверади», — деди у.
Ҳоким ёппасига текширув ўтказилганда бундай ҳолатлар сони сезиларли даражада кўп бўлиши мумкинлигини истисно қилмади.
«Агар ҳамма жойга кирилса, билмадим — бу сон 50 мингга ҳам, 100 мингта ҳолатга ҳам етиши мумкин. „Ноқонуний“ деганда, масалан, уйга туташтириб қурилган қурилма ёки ёнида ўзбошимчалик билан қурилган гараж назарда тутилиши мумкин», — деб кўрсатди у.
Шу билан бирга, у расмийлар «ҳамма нарсани кетма-кет бузиб ташлашни» режалаштирмаётганини, чунки бу ижтимоий норозиликка сабаб бўлиши мумкинлигини таъкидлади.
Умурзоқов «Чорсу» бозори яқинидаги ноқонуний савдо нуқтасини мисол қилиб келтирди. Расман объектнинг зарур ҳужжатлари бўлмаган, бироқ тадбиркор у ерда кун кечириш учун пул топган, аҳоли эса унинг хизматларидан фойдаланган.
Ҳокимнинг сўзларига кўра, бундай ҳолатларда расмийлар бир вақтнинг ўзида жамоат ҳудудини бўшатишга ва бизнесга қонуний муқобил таклиф қилишга ҳаракат қилмоқда — масалан, ўша маҳалла ичидаги кичик бозордан жой бериш орқали.
«Яъни, биз объектни болалар майдончаси ёки бошқа умумий фойдаланишдаги ҳудуддан чиқарамиз, лекин яқин атрофда, ўша маҳалланинг ўзида қонуний ишлаш имкониятини берамиз. Инсоннинг иш жойини, аҳолининг эса керакли нарсаларни яқин атрофдан сотиб олиш имкониятини максимал даражада сақлаб қолишга ҳаракат қиламиз», — деди пойтахт маъмурияти раҳбари.
Худди шундай ёндашувни устахоналар ва бошқа хизмат кўрсатиш шохобчаларига нисбатан ҳам қўллаш назарда тутилмоқда.
«Шунинг учун маҳаллалар ичида ҳозирча қатъий бузиш ишларини олиб бормаяпмиз. Аввало, эвазига нима таклиф қилишни тушуниб олишимиз керак. Агар ҳудудни дарҳол ободонлаштиришга, болалар майдончаси ёки бошқа инфратузилмани барпо этишга тайёр бўлмасак, объектни бузиб, ўрнида бўш жой қолдиришдан маъно йўқ», — деди Умурзоқов.
Ҳокимнинг сўзларига кўра, аллақачон аниқланган 8800 та ҳолатнинг аксарияти ҳозирча йўл бўйидаги биринчи ва иккинчи линияларга тегишли. Бўшатилган участкаларни расмийлар яшил ҳудудлар, пиёдалар йўлаклари ва бошқа жамоат инфратузилмасига айлантирмоқда, деди у.