Буюк Британия ва ЕИ озиқ-овқат экспорти бўйича Брехит билан боғлиқ бюрократик тўсиқларни бекор қилиш тўғрисидаги битим лойиҳасини маъқулладилар

Б Buyuk Британия ва ИИ озиқ-овқат экспортидаги Brexit расмиятчилигини бекор қилиш бўйича келишув лойиҳасини маъқуллади

Buyuk Британия ва ИИ шу ой охирида бўлиб ўтадиган Buyuk Британия — ИИ саммити олдидан озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги экспорти бўйича Brexit'дан кейинги текширувларни олиб ташлаш ҳақида дастлабки келишувга эришди.

ББС'нинг тушунишича, ушбу "СПС" [санитария ва фитосанитария] келишувининг 200 саҳифалик матн лойиҳаси Брюсселдаги ИИ мамлакатларига чоршанба куни бўлиб ўтадиган йиғилишда кўриб чиқиш учун юборилган.

Квоталар савдоси ҳамда ёшларнинг саёҳат ва иш дастурини қамраб олувчи тегишли матнлар, шунингдек, Buyuk Британия ва ИИ юқори лавозимли раҳбарлари учун 15 саҳифалик қўшма баёнот лойиҳаси ҳам тарқатилган.

Озиқ-овқат соҳасидаги келишув ҳозиргача келишиб олинган Brexit муносабатларини қайта кўриб чиқишнинг энг катта элементи бўлиб, у Buyuk Британия ИИнинг ягона бозорини тарк этганидан кейин экспортчиларга таъсир қилган текширувлар ва сон-саноқсиз расмиятчиликларни бартараф этади.

Келишув ИИга ва ИИдан амалга ошириладиган экспорт ҳамда импорт учун 200 фунт стерлинглик Экспорт соғлиқни сақлаш сертификатлари, 25 фунт стерлинглик Фитосанитария сертификатлари, инспекторлик тўловлари, органик сертификатлар, баъзи порт тўловлари, намуна олиш тўловлари ва бошқа текширувларга бўлган эҳтиёжни олиб ташлаши кутилмоқда.

Ҳукуматнинг билдиришича, Buyuk Британия иқтисодиёти якунда йилига 5,1 миллиард фунт стерлинг фойда кўради.

Buyuk Британиядан ИИга янги сўйилган гўштдан тайёрланган сосискалар, бургерлар, маҳаллий сувлардан тутилган денгиз маҳсулотлари ва уруғлик картошка экспортини ҳам қайта йўлга қўйиш мумкин бўлади.

Келишув, шунингдек, ИИга саёҳат қилувчи Buyuk Британия уй ҳайвонлари учун паспортларга рухсат беради.

Битимга кўра, Buyuk Британия ўсимликлар, ҳайвонлар ва озиқ-овқат маҳсулотлари савдоси стандартлари бўйича амалдаги ИИ қоидаларига амал қилиш ва уларга мослашиш мажбуриятини олади. Бу "динамик мувофиқлашув" деб аталади.

Buyuk Британия қоидалари асосан ИИ қоидаларига мувофиқ бўлиб қолаётган бўлса-да, Англия баъзи соҳаларда, масалан, илгари ген муҳандислиги деб аталган ўсимликларни "аниқ селекция қилиш" каби соҳаларда ИИ қоидаларидан чекинган эди. Сўнгги ҳафталарда ИИнинг янги қоидалари кучга кириши билан ўтиш даври тартиблари бўйича келишувга эришилди.

Ҳукумат ИИнинг янги қоидалари ва низомларини қўллаш учун ҳуқуқий йўл яратадиган Европа шериклиги тўғрисидаги қонун лойиҳасини эълон қилиб бўлган. Бу, шунингдек, Buyuk Британиянинг квоталар савдоси тизимини ИИ тизими билан боғлаш учун зарур мувофиқликни таъминлайди ва Buyuk Британия экспортчиларининг ИИнинг янги углерод чегара солиғини тўлаш заруратини олдини олади.

Келишув лойиҳалари чоршанба куни ИИ элчилари йиғилишида (Coreper) муҳокама қилиниши керак, Ёшлар тажрибаси дастуридаги режалаштирилган сонлар бўйича баъзи асосий тафсилотлар яқин кунларда сиёсий даражада ҳал қилинади. ИИ талабалари учун тўлиқ чет эл талабалик тўловларига чегирма бериш, электр энергияси бозорларини қайта боғлаш режаси билан бир қаторда, келаси йилгача кечиктирилиши мумкин.

ББС'нинг тушунишича, келишув лойиҳаларида Buyuk Британиянинг мудофаа соҳасидаги ҳамкорлик дастурларида иштирок этиши, ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари маълумотлар базаларига кириш ва ИИнинг "Маде ин Эуропе" режалари бўйича баъзи кафолатлар ҳам ўрин олади.

Озиқ-овқат савдоси бўйича таклифлар супермаркетлар ва фермерлар вакиллари томонидан қўллаб-қувватланган бўлса-да, Brexit'нинг баъзи тарафдорлари ИИ қоидаларининг қайтишини танқид қилишди. Борис Джонсон ҳукумати томонидан имзоланган Brexit'дан кейинги савдо битими янги тартибга солиш расмиятчиликлари, текширувлар ва ушланиб қолишларнинг олдини олишдан кўра Buyuk Британия учун тартибга солиш эркинлигини устувор қўйган эди.

Британия савдо палатаси (BCC) дўшанба куни ўз аъзоларининг қарашлари бўйича янги таҳлилни эълон қилиб, яқинроқ муносабатлар учун имкониятларни кўрсатиб ўтди.

Бизнес-лобби гуруҳининг таъкидлашича, амалдаги савдо муносабатлари "кутилган натижани бермаяпти", натижада Buyuk Британия блокдан чиққанидан қарийб олти йил ўтиб ҳам компаниялар "Brexit расмиятчиликлари чагаллиги билан курашмоқда".

Шунингдек, у Buyuk Британия ва ИИ муносабатларидаги янада кенг қамровли ўзгаришларнинг иқтисодий таҳлилига иқтибос келтириб, энг катта узоқ муддатли иқтисодий фойда ягона бозорга ёки ИИнинг ўзига қайта қўшилишдан келишини тахмин қилди. BCC ҳукуматни ўз аъзолари билан маслаҳатлашаётганда имкониятларни таҳлил қилишга ва эълон қилишга чақирди.

BCC янги муносабатлар нимани ўз ичига олиши мумкинлигини ўрганишни сўрамоқда ва тўққизта вариантни, жумладан, Божхона иттифоқи, "Швейцария услубидаги" Ягона бозор муносабатлари ва "Канада модели" бўйича ассоциацияланган аъзоликни илгари суради.

"Бизнес субъектларининг далиллари шуни кўрсатадики, бош вазирнинг Европа билан бўлажак муносабатларимиз ҳақида мулоқот бошлагани тўғри бўлган ва у буни амалга оширгани учун чин камтарликка лойиқ.

Ҳукумат барча вариантларни ўрганиб чиқиши, ҳар бир вариантдаги ён беришлар бўйича хотиржам бўлиши ва қарор қабул қилиш жараёнига бизнесни бошиданоқ жалб қилиши керак", деди BCC бош директори Шевон Хавиленд.

BCC сўровномасида иштирок этган экспорт қилувчи корхоналарнинг ярмидан кўпи (56%) ривожланишлари учун ИИ божхона ҳужжатбозлиги ва ушланиб қолишлар олиб ташланишини хоҳлашларини айтган. Ишлаб чиқарувчилар орасида бу кўрсаткич 58 фоизга етди.

Бош вазир ушбу ойдаги саммитдан Buyuk Британиянинг ИИ билан муносабатларининг узоқ муддатли йўли, жумладан, "охиригача бориш", яъни блокка қайта қўшилиш ҳақида мулоқотни бошлаш учун фойдаланмоқчи эканини айтди.