Буюк Британия дўконларидан «миллионлаб маблағ ўғирлаётган» тўдаларнинг асл юзини очиш
Полиция масалалари бўйича вазир Сара Жонс ҳукумат сурункали дўкон ўғриларининг таъсирини жиловлашни мақсад қилганини айтди.
**Буюк Британия дўконларидан «миллионлаб маблағ ўғирлаётган» тўдаларнинг фош этилиши**
Полиция бўлинмаси раҳбарларининг маълум қилишича, ўн минглаб фунт стерлинг қийматидаги ўғирланган товарлар қайтарилган
Би-би-сига Буюк Британия бўйлаб дўконлардан миллионлаб фунт стерлинг қийматидаги товарларни ўғирлаш ортида турган уюшган жиноий гуруҳлар фаолиятига чек қўяётганини даъво қилаётган полиция бўлинмасига кириш учун нодир имконият берилди.
Миллий полиция разведка бўлинмаси — Opal таркибидаги уюшган чакана жиноятчиликка қарши курашиш (ORC) гуруҳи бундан икки йил аввал ташкил этилган бўлиб, Британия бўйлаб кўплаб дўконларда рейдлар ўтказаётган жиноятчиларни нишонга олиш учун чакана савдогарлар ва маҳаллий полиция кучлари билан ҳамкорликда ишлайди.
Ушбу гуруҳ дўконлардаги ўғрилик ҳолатлари кўпайиши ортидан ташкил этилган бўлиб, бу кўрсаткич 2025 йилда энг юқори чўққига чиқди ва бир йилнинг ўзида ярим миллиондан ортиқ ҳуқуқбузарлик қайд этилди.
Ички ишлар вазирлигининг маълум қилишича, ўтган йили дўконлардаги ўғрилик жиноятлари камайган ва айблов қўйиш даражаси ошган.
Opal раҳбарларининг айтишича, ўн минглаб фунт стерлинг қийматидаги ўғирланган товарлар қайтариб олинган.
Шунингдек, уларнинг таъкидлашича, бўлинма фаолияти натижасида судланган шахслар умумий ҳисобда 118 йиллик қамоқ жазосига маҳкум этилган ва 22 нафар муҳожир жиноятчи содир этган қонунбузарликлари сабабли депортация қилинган.
ORC гуруҳи 2024 йилда иш бошлаганидан бери 250 дан ортиқ ҳибсга олишлар амалга оширилди ва 84 та операция ўтказилди.
Август ойига қадар Opal ташкилотини бошқарган собиқ детектив бош супермаркет Жим Тейлорнинг айтишича, ташкилот эътиборини бир нечта жиноий гуруҳларга қаратмоқда.
«Биз миллионлаб фунт стерлинглик ўғриликлар учун жавобгар бўлган уюшган жиноий гуруҳларни фош қилдик», деди у.
«Бизнинг ишларимиздан бири 30 та полиция маҳкамасига дахлдор бўлиб, ушбу гуруҳ билан 57 хил полиция ходими шуғулланди.
Биз Буюк Британияга келаётган чет эл фуқароларини кўрдик, улар чакана савдодаги ўғриликни осон нишон, хавфи паст ва даромади юқори деб ҳисоблашади шекилли».
Унинг сўзларига кўра, жиноятчилар Буюк Британияга бир неча кунга келиб, у «дўкон ўғрилиги туризми» деб атаган ҳаракатларни амалга ошираётгани ҳақида далиллар мавжуд.
Суррей полицияси 2024 йилда мамлакат бўйлаб Tesco дўконларидан 200 000 фунт стерлинг ўғирлаш учун жавобгар бўлган жиноий гуруҳни йўқ қилиш учун Opal билан ҳамкорлик қилди.
«Ҳозирда Opal фаолият юритаётгани туфайли биз мамлакат бўйлаб умумий натижани кўришимиз мумкин», деди инспектор Крис Тодей.
«Шундай қилиб, биз Буюк Британия бўйлаб содир этилган барча ҳуқуқбузарликларни тўплаб, уларни ягона иш сифатида кўриб чиқишимиз мумкин ва бу судларда қаттиқроқ жазо чоралари кўрилишига олиб келади».
Opal разведка бўлими раҳбари Стефани Кумбснинг айтишича, мақсад турли полиция кучлари ўртасидаги ҳамкорликни яхшилаш бўлиб, бу уларга мамлакатнинг турли ҳудудларида ҳаракат қилаётган жиноятчиларни нишонга олиш имконини беради.
«Бизда алоҳида ҳуқуқбузарликлар содир бўлганда, кўпинча бир полиция маҳкамаси бошқа бир маҳкама ҳам худди шу жиноятчилардан жабр кўраётганини билмайди, шунинг учун бундай ҳамкорликдаги жавоб чораси анча самаралироқдир», деди у.
Темз Вэлли полицияси инспектори Жеймс Трайбнинг сўзларига кўра, технология ҳам уюшган дўкон ўғрилигига қарши курашда ёрдам бермоқда.
«Биз чакана савдогарлар ўртасида юзни таниш каби технологиялардан ҳақиқий фойда кўряпмиз», деди у.
Унинг қўшимча қилишича, бу полицияга жиноятчиликнинг географик тарқалишини тушунишга ва кучларни далиллар пайдо бўлаётган ҳудудларга қаратишга ёрдам бермоқда.
Баъзи полиция маҳкамалари ва корхоналар фуқаролик эркинликлари гуруҳи томонидан билдирилган хавотирларга қарамай, ўзларининг жонли юзни таниш технологияларидан ҳам фойдаланмоқдалар.
Савдо залларида корхоналар хавфсизликни кучайтириш учун миллионлаб маблағ сарфладилар.
Лондондаги Co-op дўконида Би-би-сига тана камералари таққан ходимлар, кузатув камералари, дарвозали бир томонлама тизим ва кассирларни эҳтимолий жиноятчилардан ҳимоя қилувчи экранлар кўрсатилди.
«Сўнгги 18 ой ичида биз жиноятчиликнинг энг юқори чўққисидан тахминан 32 фоизга, зўравонликнинг эса тахминан 60 фоизга камайганини кўрдик», деди Co-op кампаниялар, жамоатчилик билан алоқалар ва сиёсат бўйича директори Пол Жеррард.
Бироқ, унинг айтишича, инвестицияларга қарамай, ҳуқуқбузарликлар сони ҳали ҳам жуда кўп.
«Жиноятчилик ҳали ҳам пандемиядан олдинги даврга нисбатан икки баравар кўп, шунинг учун аҳвол яхшиланди, аммо тарихий меъёрларга нисбатан у ҳали ҳам жуда юқори», деди у.
Унинг сўзларига кўра, полициянинг ўғриликка бўлган муносабати 2023 йилдан бери яхшиланмоқда ва полиция ҳозирда «ҳар 10 ҳолатдан 7 тасида» воқеа жойига етиб бормоқда.
Жеррард ҳукуматдан такрорий жиноятчиларни тўхтатиш учун кўпроқ чоралар кўришини истайди.
«Бу бандлик ва реабилитация дастурлари бўлиши мумкин, аммо биз бунга жиддий қарашимиз керак, чунки қамоқхоналар янада тўлиб боради ва агар биз такрорий жиноятчиликка қарши курашмасак, дўкондаги ҳамкасбларим жиноятчиликка дуч келишда давом этадилар», деди у.
Ўтган йили Шарқий Сассексда синов лойиҳаси жорий этилди, унда такрорий жиноят содир этилишининг олдини олиш учун оз сонли доимий дўкон ўғриларига электрон таглар (билакузуклар) тақилди ва ҳозирда бу лойиҳа бутун графлик бўйлаб кенгайтирилмоқда.
Қонунбузарга жиноий хулқ-атвор тўғрисида буйруқ берилади ва у муайян ҳудудларга, жумладан дўконлар ёки савдо марказларига киришдан маҳрум қилинади, полиция эса ҳар қандай қоидабузарликларни кузатиб боради.
«Бу бутун ҳудудга тинчлик беради, чунки улар бу жиноятчининг ичкарига киришига рухсат берилмаслигини билишади», деди Сассекс полицияси ва жиноятчилик бўйича комиссари Кэти Борн.
Қарамлиги бўлганлар эса «реабилитациянинг бирор бир шаклидан ўтишлари» керак бўлади, дея қўшимча қилди Борн.
Полиция вазири Сара Жонснинг айтишича, ҳукумат доимий дўкон ўғриларининг таъсирини камайтириш йўлларини изламоқда.
«Кўп сонли дўкон ўғриликлари учун жавобгар бўлган оз сонли одамлар бор», деди у.
«Кўпинча уларда гиёҳвандлик ва ҳал қилиниши керак бўлган бошқа муаммолар мавжуд, аммо улар қилган ишлари учун жазоланишларини билишлари керак.
Бу технологиядан фойдаланиш бўладими ёки уларга такрорий жиноятчи бўлгани учун ушбу шаҳар марказига кела олмаслигини айтадиган суд қарорлари бўладими, биз буларнинг барчасига қарши курашишимиз керак».
Ички ишлар вазирлиги, шунингдек, Opal гуруҳини молиялаштириш 2028 йилнинг мартигача таъминланганини тасдиқлади.
Расмийларнинг билдиришича, ундан кейинги молиялаштириш бўйича қарорлар келгуси харажатларни қайта кўриб чиқиш жараёнлари доирасида қабул қилинади.